نیوهمانگ
فیلم سینمایی «نیوهمانگ» (به معنی نیمه ماه) فیلمی بلند به نویسندگی، کارگردانی و تهیه‌کنندگی بهمن قبادی محصول سال ۱۳۸۵ش (۲۰۰۶م) است. این اثر که در ژانر درام و موزیکال ساخته شده، محصول مشترک کشورهای ایران، عراق، فرانسه و اتریش است. در این فیلم بازیگرانی چون اسماعیل غفاری، هدیه تهرانی، گلشیفته فراهانی، حسن پورشیرازی، الله‌مراد رشتیانی و فرزین صابونی به ایفای نقش پرداخته‌اند. مدیریت فیلمبرداری اثر برعهده نایجل بلاک، تدوین آن برعهده هایده صفی‌یاری و ساخت موسیقی آن برعهده حسین علیزاده بوده است. «نیوهمانگ» موفق به کسب جایزه صدف طلایی از جشنواره بین‌المللی فیلم سنسباستین و جایزه عفو بینالملل گردید، اما نمایش عمومی آن در ایران توقیف شد.
داستان فیلم
ویرایشداستان فیلم روایتگر سفر مامو (با بازی اسماعیل غفاری)، نوازنده پیر و سرشناس کردستان ایران است که پس از سقوط صدام حسین، به همراه فرزندانش سفری را برای اجرای کنسرت در کردستان عراق آغاز می‌کند.[۱][۲] در این سفر، کاکو (با بازی الله‌مراد رشتیانی) مردی میانسال که خود را ارادتمند مامو می‌داند، به عنوان راننده اتوبوسی که از دوستش قرض گرفته، او را همراهی می‌کند.[۲] گروه برای کامل کردن اجرای خود به دنبال خوانندگان زن، هشو (با بازی هدیه تهرانی) و نیوهمانگ (با بازی گلشیفته فراهانی) می‌روند.[۳][۱] این سفر که با شادی آغاز شده، با دشواری‌ها و تلخی‌هایی همراه می‌شود.[۴] به گفته حسین علیزاده، داستان فیلم بر اساس زیست خواننده کرد، فتانه ولیدی نگاشته شده است.[۵]
عوامل فیلم
ویرایشبازیگران
ویرایش- اسماعیل غفاری در نقش مامو[۱]
- هدیه تهرانی در نقش هشو[۱]
- گلشیفته فراهانی در نقش نیوه مانگ[۱]
- حسن پورشیرازی در نقش افسر انتظامی[۱]
- الله‌مراد رشتیانی در نقش کاکو[۱][۶]
- فرزین صابونی[۷]
- حسین خانی، فایق محمدی و محمد میرزایی.[۱]
عوامل تولید
ویرایش- نویسنده، کارگردان و تهیه‌کننده: بهمن قبادی[۷]
- مدیر فیلمبرداری: نایجل بلاک[۷]
- تدوین: هایده صفی‌یاری[۷]
- طراح گریم: مهرداد میرکیانی[۷]
- آهنگساز: حسین علیزاده[۷]
- صدابردار و صداگذار: بهمن اردلان (میکس دالبی دیجیتال با همکاری نقیبی و بهنام)[۷]
تولید
ویرایشمراحل تولید
ویرایشفیلمبرداری «نیوهمانگ» از اواخر سال ۱۳۸۴ش در کردستان آغاز شد.[۸] این اثر به مناسبت دویست و پنجاهمین سالگرد تولد ولفگانگ آمادئوس موتزارت و با سرمایه‌گذاری مشترک کشورهای ایران، عراق، فرانسه و اتریش به صورت ویدئویی کلید خورد اما بعداً به اثر بلند سینمایی تبدیل شد.[۳][۴] فیلمبرداری به صورت اسکوپ انجام پذیرفت.[۳]
در اسفند ۱۳۸۴ش، فیلمبرداری اثر به دلیل اتمام سهمیه نگاتیو و عدم همکاری بنیاد سینمایی فارابی در تحویل ۱۰ حلقه نگاتیو باقی‌مانده در آستانه تعطیلی قرار گرفت.[۸] همزمان با فیلمبرداری، استودیوهایی در محل اسکان گروه دایر شد و مراحل تدوین توسط هایده صفی‌یاری و صدابرداری توسط بهمن اردلان انجام گرفت.[۳] مراحل ضبط موسیقی توسط حسین علیزاده و میکس دالبی دیجیتال در اردیبهشت ۱۳۸۵ش به پایان رسید و کپی صفر فیلم آماده شد.[۷] هدیه تهرانی علاوه بر بازیگری، به عنوان یکی از دستیاران کارگردان نیز در پروژه فعالیت داشت.[۳]
اکران و نمایش
ویرایش«نیوهمانگ» در مهر ۱۳۸۵ش در جشنواره بین‌المللی فیلم سنسباستین اسپانیا به نمایش درآمد.[۹] این فیلم در فروردین ۱۳۸۶ش (مارس و آوریل ۲۰۰۷م) در بخش «آترز» ۳۱مین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم هنگ کنگ اکران گردید.[۱۰] همچنین در اردیبهشت ۱۳۸۶ش در چهارمین جشنواره ایندیلیزبوا در پرتغال و در تیر ۱۳۸۶ش در جشنواره آمبریا در ایتالیا به نمایش درآمد.[۱۱][۱۲]
نمایش عمومی جهان از ۲۰ تیر ۱۳۸۶ش (۱۱ ژوئیه ۲۰۰۷م) در فرانسه توسط کمپانی سی‌تی‌وی اینترنشنال و از ۱۸ مرداد ۱۳۸۶ش (۹ اوت ۲۰۰۷م) در آلمان توسط کمپانی پاندورا آغاز شد.[۱۲] حقوق پخش جهانی اثر در اختیار شرکت آلمانی «مچ فکتوری» قرار داشت.[۱۲] فیلم در مرداد ۱۳۸۶ش در جشنواره سانتیاگو شیلی اکران شد و حق پخش آن به کشورهای برزیل، دانمارک، اسپانیا، تایوان، آمریکا، انگلیس، ترکیه و مکزیک فروخته شد.[۱۳] در دی ۱۳۸۶ش (دسامبر ۲۰۰۷م) اکران فیلم در نیویورک و لس‌آنجلس آغاز گردید.[۲]
بازخورد
ویرایشفروش و استقبال
ویرایشبر اساس نقدهای منتشر شده همزمان با اکران آمریکا، وبگاه روتن تومیتوز امتیاز قبولی ۱۰۰ درصدی به «نیوهمانگ» داد.[۲] روزنامه تایمز چاپ بریتانیا در سال ۲۰۰۸م این فیلم را در فهرست ۱۰۰ فیلم برتر سال قرار داد و ۴ ستاره به آن اعطا کرد.[۴]
نقد و بررسی
ویرایشنقد هنری
ویرایشجانت کاستولیس منتقد روزنامه نیویورک تایمز، اثر را حساس، خنده‌دار و یادماندنی خواند که میان واقعیات کردستان و رویاهای مامو تعادل برقرار می‌کند و الهام‌گرفته از رکوئیم موتزارت است.[۲] تای بور منتقد بوستون گلوب به مهارت کارگردان در به تصویر کشیدن بی‌خانمانی در قالب شعر سیاه کمیک اشاره نمود.[۲] کرک هانیکات از هالیوود ریپورتر نیز بهره‌گیری از عوامل غربی و بازیگران غیرحرفه‌ای را ستود.[۲]
نقد اجتماعی
ویرایشفیلم با تمرکز بر موسیقی کردی و صدای زنان، ناهماهنگی‌های فرهنگی در جوامع سنتی را به تصویر می‌کشد.[۲][۱۴]
نقد سیاسی
ویرایشزیست فرهنگی کردها پس از سقوط حکومت بعث عراق و چالش‌های مرزی در بستر روایی اثر منعکس شده است.[۲]
حاشیه‌ها
ویرایشبهمن قبادی از ارائه «نیوهمانگ» به ۲۵مین دوره جشنواره فیلم فجر (دی ۱۳۸۵ش) امتناع کرد و علت آن را دولتی بودن هیئت انتخاب و کنترل بیش از حد بر جشنواره دانست.[۱۵] کارگردان پیش از اکران، سکانس‌هایی نظیر آواز خواندن زن را حذف نمود اما فیلم به اتهام تجزیه‌طلبی به اکران درنیامد و توقیف شد.[۴][۱۶]
در شهریور ۱۳۸۷ش، خبرگزاری ایرنا از قاچاق و توزیع غیرمجاز نسخه لو رفته فیلم «نیوهمانگ» در بازار سیاه ایران خبر داد.[۱۴] این فیلم از سوی کشور عراق به عنوان نماینده رسمی به ۷۹مین دوره جوایز اسکار معرفی گردید.[۹] همچنین شبکه بی‌بی‌سی فارسی اقدام به پخش این اثر نمود.[۱۶]
جوایز و افتخارات
ویرایش| سال | جشنواره | بخش / جایزه | دریافت‌کننده | نتیجه |
|---|---|---|---|---|
| ۱۳۸۵ (۲۰۰۶) | جشنواره بین‌المللی فیلم سنسباستین (دوره ۵۴) | صدف طلایی بهترین فیلم | بهمن قبادی (مشترک با «پسرم») | برنده |
| ۱۳۸۵ (۲۰۰۶) | جشنواره بین‌المللی فیلم سنسباستین (دوره ۵۴) | بهترین فیلمبرداری | نایجل بلاک | برنده |
| ۱۳۸۵ (۲۰۰۶) | جشنواره بین‌المللی فیلم سنسباستین (دوره ۵۴) | جایزه انجمن بین‌المللی منتقدان (فیپرشی) | بهمن قبادی | برنده |
| ۱۳۸۶ (۲۰۰۷) | جشنواره بین‌المللی فیلم ایندیلیزبوا (دوره ۴) | جایزه بین‌المللی عفو بینالملل | بهمن قبادی | برنده |
| ۱۳۸۶ (۲۰۰۷) | جشنواره بین‌المللی فیلم استانبول | جایزه ویژه تماشاگران | بهمن قبادی | برنده |
| ۱۳۸۶ (۲۰۰۷) | جشنواره فیلم آمبریا | جایزه کلید طلایی شهر | بهمن قبادی | برنده |
منابع
ویرایش- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ ۱٫۵ ۱٫۶ ۱٫۷ «اطلاعات فیلم نیوه مانگ»، بانک جامع اطلاعات سینمای ایران (سوره سینما)، بازدید: ۴ آبان ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ ۲٫۵ ۲٫۶ ۲٫۷ ۲٫۸ «"نیوهمانگ" را "نیویورک تایمز" و "هالیوود ریپورتر" بررسی کردند»، تبیان، تاریخ: ۳ دی ۱۳۸۶ش، بازدید: ۴ آبان ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ ۳٫۴ «نیوه مانگ نخستین نامزد احتمالی ایران در کن ۲۰۰۶»، آفتاب نیوز، تاریخ: ۲۰ اسفند ۱۳۸۴ش، بازدید: ۴ آبان ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ ۴٫۳ «نیمه ماه در میان 100 فیلم برتر»، خبرآنلاین، تاریخ: ۱۳ آذر ۱۳۸۷ش، بازدید: ۴ آبان ۱۴۰۵ش.
- ↑ «فتانه ولیدی در خاک آرام گرفت»، پایگاه خبری انتخاب، بازدید: ۴ آبان ۱۴۰۵ش.
- ↑ «پیکر الله مراد رشتیانی بازیگر کردستانی در سنندج تشییع شد»، خبرگزاری مهر، تاریخ: ۲ اسفند ۱۴۰۳ش، بازدید: ۴ آبان ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۷٫۰ ۷٫۱ ۷٫۲ ۷٫۳ ۷٫۴ ۷٫۵ ۷٫۶ ۷٫۷ «"نیوه مانگ" قبادی به زودی آماده نمایش می‌شود»، خبرگزاری مهر، تاریخ: ۲۷ اردیبهشت ۱۳۸۵ش، بازدید: ۴ آبان ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۸٫۰ ۸٫۱ «بهمن قبادی از توقف فیلمبرداری "نیوه مانگ" خبر داد»، گویا نیوز، تاریخ: ۲۷ اسفند ۱۳۸۴ش، بازدید: ۴ آبان ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۹٫۰ ۹٫۱ «بهمن قبادی جایزه بزرگ سنسباستین را گرفت»، همشهری آنلاین، تاریخ: ۹ مهر ۱۳۸۵ش، بازدید: ۴ آبان ۱۴۰۵ش.
- ↑ «"نیوه مانگ" در جشنواره هنگ کنگ شرکت می‌کند»، خبرگزاری مهر، تاریخ: ۲۳ اسفند ۱۳۸۵ش، بازدید: ۴ آبان ۱۴۰۵ش.
- ↑ «جایزه عفو بینالملل به "نیوه مانگ" رسید»، خبرگزاری مهر، تاریخ: ۱۶ اردیبهشت ۱۳۸۶ش، بازدید: ۴ آبان ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۱۲٫۰ ۱۲٫۱ ۱۲٫۲ «از فرانسه و آلمان؛ اکران جهانی «نیوه مانگ» آغاز می‌شود»، ایسنا، تاریخ: ۱۶ تیر ۱۳۸۶ش، بازدید: ۴ آبان ۱۴۰۵ش.
- ↑ «"نیوه مانگ" در شیلی به نمایش درمیآید»، خبرگزاری مهر، تاریخ: ۲۳ مرداد ۱۳۸۶ش، بازدید: ۴ آبان ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۱۴٫۰ ۱۴٫۱ «ردپای آنچه سهیل بیرقی با «بیداد» کرد، دست کم به آذر ۱۳۸۸ برمیگردد»، خبرآنلاین، تاریخ: ۳۰ مرداد ۱۴۰۵ش، بازدید: ۴ آبان ۱۴۰۵ش.
- ↑ «بهمن قبادی: هیچ دورهای به فیلمسازان مستقل در جشنواره فیلم فجر توجه نکردند»، گویا نیوز، تاریخ: ۲۳ دی ۱۳۸۵ش، بازدید: ۴ آبان ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۱۶٫۰ ۱۶٫۱ «به اندازه چهار سال برای «بی‌بی‌سی» فیلم سینمایی ساخته‌ایم!»، تابناک، تاریخ: ۸ اردیبهشت ۱۳۹۲ش، بازدید: ۴ آبان ۱۴۰۵ش.