پل خواب

فیلم سینمایی

پل خواب

تماشا و اطلاعات

انتشار۱۲ بهمن ۱۳۹۴

کشورایران

پوستر فیلم پل خواب

عوامل اصلی

کارگرداناکتای براهنی

تهیه‌کنندهجهانگیر کوثری

نویسندهاکتای براهنی

فیلمنامهاکتای براهنی

بر اساسجنایت و مکافات اثر فئودور داستایوفسکی

عوامل فنی

موسیقیمازیار یونسی

فیلم‌بردارپیمان شادمان‌فر

تدوینسپیده عبدالوهاب

تولید و انتشار

فروشبیش از ۵۰۰ میلیون تومان

بازیگران

ساعد سهیلی، هومن سیدی، آناهیتا افشار، اکبر زنجانپور، شهین تسلیمی، علیرضا ثانی‌فر، حسام شجاعی، مجتبی پیرزاده، فرخنده فرمانی‌زاده

فیلم سینمایی پل خواب اولین فیلم بلند سینمایی به کارگردانی و نویسندگی اکتای براهنی و تهیه‌کنندگی جهانگیر کوثری تولید سال ۱۳۹۴ش است. این فیلم که اقتباسی آزاد از رمان جنایت و مکافات اثر فئودور داستایوفسکی است، در بخش نگاه نو سی و چهارمین جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمد و از دی ۱۳۹۶ش اکران عمومی خود را در سینماهای ایران آغاز کرد. بازیگرانی چون ساعد سهیلی، هومن سیدی، آناهیتا افشار و اکبر زنجانپور در این اثر به ایفای نقش پرداخته‌اند.

داستان فیلم

شهاب در آستانه ازدواج با نامزدش ندا قرار دارد. شرایط سخت اقتصادی و مالی، او را ترغیب می‌کند تا به همراه دوستش وارد یک معامله تجاری شود؛ اما شریک تجاری پول‌های او را بالا می‌کشد. شهاب برای جبران بدهی‌ها، اقدام به گرفتن پول بهره‌ای می‌کند اما توان پرداخت اقساط آن را ندارد و زیر فشار شدید طلبکاران قرار می‌گیرد. در این میان، فشار پدر ندا برای برگزاری سریع‌تر مراسم عروسی و دخل و تصرف پدر شهاب که دبیر مدرسه است برای حل مشکل او، بحران‌های ذهنی شهاب را تشدید می‌کند.

شهاب که پیش از این سابقه مصرف ماده مخدر شیشه داشته و مدتی آن را ترک کرده بود، مجدداً به مصرف این ماده روی می‌آورد. او در یک مهمانی در خانه پیرزنی ثروتمند به نام خانم قدیمی که به عنوان مهمان وارد آن شده بود، تحقیر شده و خود را در جایگاه یک کارگر می‌یابد. شهاب تحت تأثیر فشارهای مالی، احساس تحقیر و توهم ناشی از مصرف شیشه، با پتک دست به قتل خانم قدیمی و دوستش می‌زند. او پس از جنایت، نزد دوستش محسن به قتل اعتراف می‌کند. پدر شهاب نیز متوجه ماجرای قتل می‌شود و تا نزدیکی اداره پلیس می‌رود اما از تسلیم کردن فرزندش صرف‌نظر می‌کند؛ در نهایت فیلم با صحنه‌ای پایان می‌یابد که پدر شهاب کنار تخت او نشسته و ندا زنگ خانه را به صدا درمی‌آورد.

عوامل فیلم

بازیگران

• ساعد سهیلی در نقش شهاب
• هومن سیدی در نقش محسن
• آناهیتا افشار در نقش ندا
• اکبر زنجانپور در نقش پدر شهاب
• شهین تسلیمی در نقش خانم قدیمی
• علیرضا ثانی‌فر
• حسام شجاعی
• مجتبی پیرزاده
• فرخنده فرمانی‌زاده

عوامل تولید

• کارگردان: اکتای براهنی
• نویسنده: اکتای براهنی
• تهیه‌کننده: جهانگیر کوثری
• مدیر فیلمبرداری: پیمان شادمان‌فر
• تدوین: سپیده عبدالوهاب
• موسیقی: مازیار یونسی
• طراح صحنه و لباس: منصوره یزدان‌جو
• دستیار اول کارگردان و برنامه‌ریز: علی تیموری
• منشی صحنه: آرزو نیک‌پور
• صدابردار: رشید دانشمند
• صداگذاری و میکس: امیرحسین قاسمی
• عکاس: سحاب زریباف
• طراح چهره‌پردازی: ایمان امیدواری

تولید

پشت صحنه فیلم پشت خواب

فیلمبرداری فیلم سینمایی پل خواب در زمستان ۱۳۹۳ش آغاز شد. این اثر که قرار بود ابتدا در سی و سومین دوره جشنواره فیلم فجر شرکت کند، به دلیل تعویق در شروع فیلمبرداری به آن دوره نرسید و پس از طی مراحل فنی آماده‌سازی شد. فیلمنامه اثر در ابتدا یک اقتباس مستقیم از رمان جنایت و مکافات بود که پس از چند بار بازنویسی، به اثری الهام‌گرفته از این رمان تبدیل شد. اکتای براهنی برای نقش اصلی داستان، ابتدا قصد استفاده از یک بازیگر ۲۵ ساله را داشت اما به دلیل عدم یافتن بازیگر در آن رده سنی، نقش را به ساعد سهیلی داد که پس از پایان بازی در فیلم رخ دیوانه به پروژه پیوست.

تیزری تبلیغاتی برای این فیلم توسط امیرحسین نجاح با تکیه بر سکانس‌های مهم تاریخ سینما ساخته شد.

اکران و نمایش

فیلم پل خواب نخستین بار در تاریخ ۱۲ بهمن ۱۳۹۴ش در کاخ مردمی سی و چهارمین جشنواره فیلم فجر (پردیس سینمایی ملت) و سپس در ۱۹ بهمن ۱۳۹۴ش در برج میلاد به نمایش درآمد. اکران عمومی این فیلم پس از ۲ سال انتظار، از تاریخ ۲۰ دی ۱۳۹۶ش در سینماهای تهران و شهرستان‌ها آغاز گردید.

این فیلم همچنین نمایش‌های بین‌المللی داشته است؛ از جمله در ۲۵ شهریور ۱۳۹۶ش در سالن ریجنت تئاتر کانادا به اکران درآمد. همچنین در تاریخ‌های ۱۸ و ۲۲ مارس ۲۰۱۸م (۲۷ اسفند ۱۳۹۶ش و ۲ فروردین ۱۳۹۷ش) پیش از فیلم مصائب آنا ساخته اینگمار برگمن در سینماتک ونکوور به نمایش گذاشته شد. این اثر در دی ۱۳۹۷ش نیز در شبکه نمایش خانگی منتشر شد.

بازخورد

نمایی از فیلم پل خواب

فروش و استقبال

پل خواب در ۲ روز نخست اکران عمومی خود به فروش ۲۰ میلیون و ۱۸۵ هزار تومان دست یافت. این فیلم در هفته اول اکران با در اختیار داشتن ۲۷ سالن سینمایی به فروش ۲۰۴ میلیون تومان رسید. همچنین علی‌رغم محدودیت سالن‌ها و شرایط جوی نامناسب، مجموع فروش آن از مرز ۵۰۰ میلیون تومان عبور کرد و در چهار هفته متوالی در میان ۵ فیلم پرفروش هفته قرار گرفت.

نقد و بررسی

نقد هنری

روبرت صافاریان منتقد سینما، فیلم را به سه بخش تقسیم کرده و سکانس‌پلانی ۱۰ دقیقه‌ای از ورود شهاب به خانه خانم قدیمی را از نقاط قوت ساختاری اثر می‌داند، ولی معتقد است فیلم در نیمه دوم از نظر عاطفی و شخصیت‌پردازی کاراکترهای فرعی دچار لاغری می‌شود. امیررضا محمدی در یادداشتی در وبگاه مد و مه، نقطه قوت فیلم را در فیلمنامه و ادبیات آن دانسته ولی کیفیت اجرا، دیالوگ‌نویسی و بازی‌گیری کارگردان را فاقد متانت و پختگی کافی می‌داند. بابک مهرورز منتقد مووی‌مگ نیز اشاره می‌کند که داستان فیلم پس از سکانس قتل دچار چندپارگی شده و انگیزه‌های قهرمان میان اعتیاد، عصبانیت و مشکلات اجتماعی گنگ می‌ماند.

تولید و اکران فیلم با ۲ سال فاصله میان اولین نمایش در جشنواره فجر (بهمن ۱۳۹۴ش) تا اکران عمومی (دی ۱۳۹۶ش) همراه بود که علت آن عدم وجود پخش‌کننده و تأخیر در صدور پروانه نمایش عنوان شد. همچنین سکانس قتل خانم قدیمی با پتک، به دلیل شوک‌آور بودن توسط برخی منتقدان با سکانس قتل در فیلم خانه پدری مقایسه گردید.

نقد اجتماعی

در تحلیل منتشرشده در وبگاه فرادید، شخصیت شهاب به‌عنوان بازنمایی یک جوان ایرانیِ وامانده در مناسبات اقتصادی سوداگرانه و سرمایه‌داری سه دهه اخیر ایران تحلیل شده است. این نقد نشان می‌دهد که برخلاف راسکولنیکف که دغدغه اخلاقی و ایدئولوژیک داشت، اقدام شهاب واکنشی فردگرایانه به تحقیر، بدهی مالی و اعتیاد به شیشه در بستر فروپاشی ارزش‌های سنتی جامعه شهری تهران است.

نقد سیاسی

فیلمنامه پل خواب بدون داشتن ایدئولوژی مشخص سیاسی، بر بستر نقد مناسبات اقتصادی و رانت‌خواری شکل گرفته است؛ به‌طوری‌که کارشناسان تحولات روبنایی جامعه را حاصل زیربنای سودجویانه اقتصادی دانسته‌اند که نهایتاً منجر به ۲ سال تأخیر در اکران عمومی فیلم شد.

جوایز و افتخارات

• نامزد دریافت سیمرغ بلورین و پذیرفته‌شده در بخش «نگاه نو» سی و چهارمین جشنواره فیلم فجر (۱۳۹۴ش).