پیرپسر (۱۴۰۰)
فیلم سینمایی
پیرپسر
فیلم سینمایی پیرپسر به نویسندگی و کارگردانی اکتای براهنی و تهیه‌کنندگی بابک حمیدیان و حنیف سروری، محصول سال ۱۴۰۰ش درام سینمایی، روان‌شناختی و اجتماعی ایرانی است. سرمایه‌گذاری این اثر بر عهده ارسلان براهنی و امیرحسین عبداللهی بوده است. در این فیلم بازیگرانی چون حامد بهداد، لیلا حاتمی، حسن پورشیرازی و محمد ولی‌زادگان به ایفای نقش پرداخته‌اند.
این اثر پس از چهار سال توقیف و تأخیر در صدور پروانه نمایش، در ۲۱ خرداد ۱۴۰۴ش روانه پرده سینماها شد و با فروش ۱۸۰ میلیارد تومانی و جذب بیش از ۲ میلیون مخاطب، عنوان پرفروش‌ترین فیلم غیرکمدی تاریخ سینمای ایران را به دست آورد.
این اثر افتخارات بین‌المللی و داخلی متعددی از جمله جایزه پرده بزرگ جشنواره بین‌المللی فیلم روتردام، جایزه بهترین بازیگر مرد و بهترین اجرای گروهی از جشنواره فیلم ترانسیلوانیا، جایزه بهترین فیلم جشنواره فیلم گالوی، جایزه بهترین فیلم جشنواره فیلم لندنبریز، جایزه بهترین فیلم جشنواره فیلم‌های ایرانی نیویورک و تندیس‌های بهترین فیلم، بهترین کارگردانی و بهترین بازیگر مرد از بیست و چهارمین جشن حافظ را کسب کرده است.
داستان فیلم
ویرایشحدود ۷۰ درصد از روایات فیلم پیرپسر در فضایی بسته و در دل آپارتمانی فرسوده، قدیمی و مخروبه در تهران می‌گذرد.[۱] داستان دربارهٔ خانواده‌ای سه‌نفره متشکل از پدری مستبد و دو پسر میانسال مجرد اوست که در شرایط سخت مالی و تحت فشارهای سنگین روانی روزگار می‌گذرانند.[۲]
غلام باستانی (با بازی حسن پورشیرازی) پدری عیاش، معتاد به تریاک، دائمی‌الخمر و سلطه‌گر است که سابقه خشونت و رفتار ظالمانه با اطرافیان را دارد؛ او سایه‌ای سنگین بر زندگی فرزندانش افکنده و در صحنه‌هایی خود را با تعبیر «شیطان رجیم» توصیف می‌کند.[۱] در دیالوگ‌های فیلم هیچ‌گاه از کلمه «پدر» استفاده نمی‌شود و حرمت اسم پدر با به‌کارگیری نام کوچک «غلام» جایگزین شده است.[۱] علی (با بازی حامد بهداد) پسر بزرگ‌تر، مردی چهل‌ساله، آرام، درون‌نگر، کتاب‌خوان و شاغل در کتاب‌فروشی است که به دلیل سرکوب‌های مداوم پدر، استقلال روانی خود را از دست داده و دچار انفعال ناشی از ترس شده است.[۱] رضا (با بازی محمد ولی‌زادگان) برادر کوچک‌تر و ناتنی علی (از مادری دیگر) است که شخصیتی بی‌پروا و اهل حساب و کتاب دارد؛ او که از رفتارهای سمی پدر به تنگ آمده، فشار می‌آورد تا خانه قدیمی فروخته شود و با امتناع پدر، اصرار دارد که علی را برای کشتن پدر با خود همراه کند.[۱]
با ورود زنی مستأجر به نام رعنا (با بازی لیلا حاتمی) به این خانه آشفته، نظم ظاهری و شکننده روابط میان اعضای خانواده فرو می‌ریزد و کشمکش و رقابتی پنهان میان پدر و پسران برای تصاحب او شکل می‌گیرد که در نهایت تنش‌ها را به اوج رسانده و به تسویه‌حسابی خونین می‌کشاند.[۱][۳]
شعار محوری و دیالوگ کلیدی اثر که درون‌مایه اصلی داستان را شکل می‌دهد چنین است: «به قول اون خدابیامرز؛ مردی که قانون نداشته باشه همیشه پسره، اگه پیر هم بشه، پیر پسره…».[۴] در تیتراژ فیلم به ارجاعات و اقتباس‌های ادبی از جمله رمان «برادران کارامازوف» و «ابله» اثر فئودور داستایفسکی، تراژدی‌های یونان باستان (مانند ادیپ شهریار اثر سوفوکل)، شاهنامه فردوسی (داستان رستم و سهراب) و نمایشنامه‌های ویلیام شکسپیر اشاره شده است.[۱][۵]
عوامل فیلم
ویرایش
بازیگران
ویرایش- حامد بهداد در نقش علی باستانی[۲]
- لیلا حاتمی در نقش رعنا[۲]
- حسن پورشیرازی در نقش غلام باستانی[۲]
- محمد ولی‌زادگان در نقش رضا باستانی[۲]
- محمدرضا داوودنژاد در نقش غمخوار[۲]
- فهیمه رحیم‌نیا[۲]
- رضا رویگری[۲]
- علی رحیمی
- وحید قاضی‌زاهدی[۲]
- مهسا باقری[۲]
- مهری کاظمی[۲]
- هژیرسام احمدی[۲]
- میثم غنی‌زاده[۲]
- وحید رحمتی[۲]
عوامل تولید
ویرایش- نویسنده و کارگردان: اکتای براهنی[۲]
تصویری از کارگردان و بازیگر فیلم پیرپسر در پشت صحنه فیلم - تهیه‌کنندگان: بابک حمیدیان و حنیف سروری[۲]
- سرمایه‌گذاران: ارسلان براهنی و امیرحسین عبداللهی[۶]
- مدیر فیلمبرداری: ادیب سبحانی[۲]
- تدوین: رضا شهبازی (مشاور تدوین: هایده صفی‌یاری)[۲][۷]
- طراح گریم: بابک اسکندری[۲]
- طراح صحنه: آناهیتا تیموریان[۲]
- طراح لباس: آزاده قوام[۲]
- صدابردار: وحید مقدسی[۲]
- صداگذار: احسان افشاریان[۲]
- آهنگساز: حسام ناصری[۲]
- مدیران تولید: وحید رحمتی و مهدی چراغی[۲]
- عکاس: جواد جلالی[۲]
- پخش داخلی: عامریان فیلم[۸]
تولید
ویرایشطرح اولیه داستان پیرپسر در سال ۱۳۹۵ش توسط اکتای براهنی در قالب طرحی ۱۲ صفحه‌ای نگاشته شد و متن کامل فیلم‌نامه در سال ۱۳۹۶ش به پایان رسید. پیش‌تولید رسمی اثر پس از اخذ پروانه ساخت از شورای پروانه ساخت سازمان سینمایی در سال ۱۳۹۸ش آغاز گردید.[۱]
فیلمبرداری اثر از شهریور ۱۴۰۰ش در شرایط همه‌گیری بیماری کرونا آغاز شد و در دی ۱۴۰۰ش به پایان رسید.[۱] کلیه سکانس‌های فیلم بر اساس ترتیب زمانی فیلم‌نامه و به صورت پیوسته فیلمبرداری شد و شیوه رج‌زدن به کار نرفت.[۷] بابک حمیدیان که ابتدا قرار بود نقش علی را ایفا کند، به دلیل تمرکز بر مسئولیت تهیه‌کنندگی، این نقش را به حامد بهداد واگذار کرد.[۷] به دلیل طولانی شدن مراحل فنی، فیلم به چهلمین دوره جشنواره فیلم فجر نرسید.[۷]
زمان اولیه نسخه کامل فیلم ۳ ساعت و ۱۲ دقیقه (۱۹۲ دقیقه) بود که به علت قوانین عرفی پخش در سینماها مبنی بر نمایش آثار زیر دو ساعت، با مشکلات اجرایی در اکران مواجه گردید.[۹]
اکران و نمایش
ویرایشفیلم سینمایی پیرپسر به دلیل محتوای صریح، به مدت چهار سال پروانه نمایش داخلی دریافت نکرد و توقیف ماند.[۱] نخستین نمایش‌های رسمی فیلم در فستیوال‌های بین‌المللی از جمله پنجاه و سومین جشنواره بین‌المللی فیلم روتردام (۲۰۲۴م)، جشنواره فیلم ترانسیلوانیا و جشنواره فیلم گالوی انجام شد.[۱۰]
در ایران، این اثر برای اولین بار در چهل و سومین جشنواره فیلم فجر در یک سانس ویژه نیمه‌شب خارج از بخش مسابقه برای اهالی رسانه به نمایش درآمد.[۸] سرانجام فیلم از ۲۱ خرداد ۱۴۰۴ش با رده‌بندی سنی بالای ۱۸ سال روانه پرده سینماها گردید.[۸] اکران سینمایی فیلم پس از چهار ماه در ۲۳ مهر ۱۴۰۴ش پایان یافت.[۸]
در ۴ آبان ۱۴۰۴ش ساعت ۱۸، فیلم در بخش سینما آنلاین پلتفرم فیلم‌نت عرضه گردید.[۲] با این حال، در ۱۰ آبان ۱۴۰۴ش ساعت ۱۵، پخش آنلاین اثر بر اساس دستور قضایی و با ابلاغ رسمی سازمان تنظیم مقررات رسانه‌های صوت و تصویر فراگیر (ساترا) متوقف شد.[۱۱]
بازخورد
ویرایشفروش و استقبال
ویرایشپیرپسر در طول دوره نمایش عمومی خود توانست بیش از ۲ میلیون و ۳۹ هزار تماشاگر را جذب کند و به فروش حدود ۱۸۰ میلیارد تومان دست یابد.[۱۲] با ثبت این آمار، این اثر پس از متری شش و نیم و فروشنده، سومین فیلم اجتماعی دهه اخیر سینمای ایران شد که از مرز دو میلیون مخاطب عبور کرده و عنوان پرفروش‌ترین فیلم غیرکمدی تاریخ سینمای ایران را به خود اختصاص داد.[۱۲]
نقد و بررسی
ویرایشنقد هنری
ویرایشبازی حسن پورشیرازی در نقش غلام باستانی با تحسین گسترده منتقدان همراه بود؛ بازی او نمایشی از «شر مطلق»، رذالت و هیولایی هوس‌باز توصیف شد که از استانداردهای مرسوم سینمای ایران فراتر رفته است.[۳][۱۳] برخی منتقدان سینمایی بازی پورشیرازی را ستون اصلی درام خوانده و آن را با نقش‌آفرینی جک نیکلسون در فیلم درخشش و دنیس هاپر در مخمل آبی مقایسه کردند.[۴] بازی حامد بهداد در نمایاندن سکوت و انفعال درونی، هنرنمایی محمد ولی‌زادگان در نقش برادر کلافه و حضور لیلا حاتمی به عنوان زنی اغواگر و ایفاگر نقش کاتالیزور نیز مورد توجه قرار گرفت.[۱]
کارگردانی اکتای براهنی، مدیریت فیلمبرداری ادیب سبحانی و طراحی صحنه خانه قدیمی به عنوان ابزارهای انتقال حس خفقان ارزیابی شدند.[۵] با این حال، مسعود فراستی در برنامه‌ای ویدئویی، اثر را «سادومازوخیسم عقیم» و «کثیف‌ترین فیلم‌فارسی» نامید و ساختار آن را فاقد کنش دراماتیک خوانده و بازی بازیگران را مورد انتقاد قرار داد.[۱۴][۱۵] بهروز افخمی نیز فیلم را در ژانر جنایی دسته‌بندی کرد و ریتم آن را کند دانست.[۱۶] در مقابل، رضا درستکار ساختار بصری و پرداخت شخصیت‌های فیلم را ممتاز خوانده و آن را یکی از بهترین آثار تاریخ سینمای ایران دانست.[۱۷] همچنین جعفر گودرزی رئیس انجمن منتقدان و نویسندگان سینمایی ایران و هوشنگ گلمکانی منتقد سینما از ساختار اثر دفاع کردند.[۱۸][۱۹]
نقد اجتماعی
ویرایشتحلیلگران سینمایی و اجتماعی، فیلم را از منظر نقد پدرسالاری سنتی، انحطاط اخلاقی، خشونت خانگی و بحران هویت مردان تحلیل کرده‌اند.[۳] علی محمدزاده استاد روان‌شناسی بالینی دانشگاه تبریز، با استناد به نظریه روان‌شناسی تحلیلی یونگ (کهن‌الگوی سایه و مفهوم پسر ابدی)، رفتارهای شخصیت‌ها را بازتابی از سرکوب روان‌شناختی دانست.[۴] در نشست‌های تخصصی نقد نیز به مقالات زیگموند فروید دربارهٔ «پدرکشی» و «توتم و تابو» و تعارض پسران با پدر مقتدر اشاره شد.[۵] در مقابل، برخی تحلیل‌های فمینیستی مطرح کردند که فیلم بازتولیدکننده کلیشه‌های سنتی نسبت به زنان است و آنها را به عنوان ابژه جنسی یا قربانی فاقد عاملیت مستقل تصویر می‌کند.[۲۰]
نقد سیاسی
ویرایشگفتگوهای شخصیت‌ها دربارهٔ اخبار بین‌المللی (از جمله حمایت غلام از سیاست‌های دونالد ترامپ و مخالفت علی) ابعاد سیاسی اثر را پررنگ کرد.[۱۳] حمید رسایی نایب‌رئیس اول کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی، با انتشار یادداشتی اعلام نمود که فیلم مفهوم ولایت پدر را هدف قرار داده و پرونده آن جهت بررسی به کمیسیون فرهنگی ارجاع داده شده است.[۲۱] همچنین فتح‌الله توسلی نماینده مجلس از پیامدهای اخلاقی فیلم انتقاد کرد.[۲۲]
این اظهارات با واکنش منفی سینماگران مواجه شد؛ مهرزاد دانش منتقد سینما، آمار مخاطبان فیلم (۶۱۶ هزار نفر در ماه اول) را با آرای نمایندگان مقایسه نمود.[۲۳] سخنگوی دولت در توییتی از روایت جسورانه فیلم تمجید کرد.[۱۹] سه نهاد سینمایی (شورای عالی تهیه‌کنندگان، کانون پخش‌کنندگان و انجمن سینماداران) نیز در بیانیه‌ای مشترک نسبت به تخریب سازمان‌یافته سینما هشدار دادند.[۲۴] همچنین پرویز پرستویی، حسن فتحی و رسول صدرعاملی از فیلم حمایت کردند.[۲۲][۸]
حاشیه‌ها
ویرایش- در ۲۵ تیر ۱۴۰۴ش انتشار توییت حسین دهباشی دربارهٔ داستان فیلم و به‌کارگیری الفاظ تند، با اعتراض شدید انجمن منتقدان و اهالی سینما مواجه گردید.[۲۵][۲۶]
- در مرداد ۱۴۰۴ش اظهارات داریوش ارجمند دربارهٔ رد پیشنهاد بازی در نقش غلام باستانی به علت تشابه با آثار خارجی، پاسخ تند حامد بهداد و اکتای براهنی را در پی داشت که تصریح کردند انتخاب اول و یگانه آنها حسن پورشیرازی بوده است.[۲۷] علی نصیریان نیز بعدها اعلام کرد که پیشنهاد بازی در این نقش را به دلیل خصوصیات اخلاقی شخصیت نپذیرفته است.[۸]
- در ۴ آبان ۱۴۰۴ش هم‌زمان با آغاز عرضه آنلاین، نسخه غیرقانونی و قاچاق فیلم در کانال‌های تلگرامی منتشر گردید که با پیام رسمی حامد بهداد و پیگیری قانونی سازندگان همراه شد.[۲۸][۲۹]
- عدم انتخاب پیرپسر به عنوان نماینده سینمای ایران در جوایز اسکار (دوره ۹۸ در سال ۲۰۲۶م) اعتراض شدید حامد بهداد و عوامل فیلم را علیه هیئت انتخاب به همراه داشت.[۳۰][۳۱] همچنین بحث‌هایی دربارهٔ احتمال معرفی فیلم از سوی کشور کانادا به دلیل تابعیت کانادایی کارگردان مطرح گردید.[۳۲]
جوایز و افتخارات
ویرایش| سال | رویداد / جشنواره | بخش / رده | دریافت‌کننده | نتیجه | منبع |
|---|---|---|---|---|---|
| ۲۰۲۴ | جشنواره بین‌المللی فیلم روتردام (دوره ۵۳) | جایزه پرده بزرگ | اکتای براهنی | برنده | [۳۳] |
| ۲۰۲۴ | جشنواره بین‌المللی فیلم ترانسیلوانیا (دوره ۲۳) | بهترین بازیگر مرد | حسن پورشیرازی | برنده | [۱۰] |
| ۲۰۲۴ | جشنواره بین‌المللی فیلم ترانسیلوانیا (دوره ۲۳) | بهترین اجرای گروه بازیگران | گروه بازیگران پیرپسر | تقدیرشده | [۱۰] |
| ۲۰۲۴ | جشنواره بین‌المللی فیلم گالوی ایرلند (دوره ۳۶) | بهترین فیلم بخش سینمای جهان | اکتای براهنی | برنده | [۱۰] |
| ۲۰۲۴ | جشنواره فیلم لندنبریز انگلیس (دوره ۲۴) | بهترین فیلم داستانی | اکتای براهنی | برنده | [۶] |
| ۲۰۲۴ | جشنواره فیلم‌های ایرانی نیویورک (دوره ۳) | بهترین فیلم | اکتای براهنی | برنده | [۳۴] |
| ۱۴۰۴ | جشن حافظ (دوره ۲۴) | بهترین فیلم سینمایی | بابک حمیدیان و حنیف سروری | برنده | [۳۵] |
| ۱۴۰۴ | جشن حافظ (دوره ۲۴) | بهترین کارگردانی سینما | اکتای براهنی | برنده | [۳۵] |
| ۱۴۰۴ | جشن حافظ (دوره ۲۴) | بهترین بازیگر مرد سینما | حسن پورشیرازی | برنده | [۳۵] |
| ۱۴۰۵ | جشن انجمن منتقدان و نویسندگان سینمایی | تجلیل ویژه و لوح تقدیر بازیگری | حسن پورشیرازی | برنده | [۳۵] |
منابع
ویرایش- ↑ ۱٫۰۰ ۱٫۰۱ ۱٫۰۲ ۱٫۰۳ ۱٫۰۴ ۱٫۰۵ ۱٫۰۶ ۱٫۰۷ ۱٫۰۸ ۱٫۰۹ ۱٫۱۰ آذر، مسعود، ««پیرپسر»؛ مردی که «شیطان رجیم» است»، بی‌بی‌سی فارسی، تاریخ: ۱۸ مرداد ۱۴۰۴ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۲٫۰۰ ۲٫۰۱ ۲٫۰۲ ۲٫۰۳ ۲٫۰۴ ۲٫۰۵ ۲٫۰۶ ۲٫۰۷ ۲٫۰۸ ۲٫۰۹ ۲٫۱۰ ۲٫۱۱ ۲٫۱۲ ۲٫۱۳ ۲٫۱۴ ۲٫۱۵ ۲٫۱۶ ۲٫۱۷ ۲٫۱۸ ۲٫۱۹ ۲٫۲۰ ۲٫۲۱ ۲٫۲۲ ۲٫۲۳ ۲٫۲۴ ۲٫۲۵ ۲٫۲۶ «اکران آنلاین فیلم «پیرپسر» از امشب در شبکه نمایش خانگی»، ایبنا، تاریخ: ۴ آبان ۱۴۰۴ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ «نقد فیلم پیرپسر؛ شرّی که خانه را ویران می‌کند»، اطلاعات آنلاین، تاریخ: ۵ مرداد ۱۴۰۴ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ «تحلیل فیلم پیرپسر از منظر روان‌شناسی تحلیلی یونگ»، عصر ایران، تاریخ: ۲۷ آبان ۱۴۰۴ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ «فیلم «پیرپسر»؛ خلق جهانی چندلایه با الهام از تاریخ هنر و ادبیات»، ایسنا، تاریخ: ۱ مرداد ۱۴۰۴ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۶٫۰ ۶٫۱ ««پیر پسر» بهترین فیلم جشنواره انگلیس شد»، خبرگزاری مهر، تاریخ: ۷ آبان ۱۴۰۳ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۷٫۰ ۷٫۱ ۷٫۲ ۷٫۳ «چرا «پیر پسر» به جشنواره نرسید؟»، خبرآنلاین، تاریخ: ۷ دی ۱۴۰۰ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۸٫۰ ۸٫۱ ۸٫۲ ۸٫۳ ۸٫۴ ۸٫۵ «مروری بر اتفاق‌ها و حواشی مختلف فیلم پیرپسر به بهانه رسیدن به آخرین روز اکران»، فیلم‌نیوز، تاریخ: ۲۱ مهر ۱۴۰۴ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «اکتای براهینی دلیل عدم اکران آخرین فیلمش با بازی لیلا حاتمی و حامد بهداد را تشریح کرد»، فیلم‌نیوز، تاریخ: ۱۰ مهر ۱۴۰۳ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ ۱۰٫۲ ۱۰٫۳ «نگاهی به موفقیت‌های دومین فیلم اکتای براهنی در جشنواره‌های مختلف جهانی»، فیلم‌نیوز، تاریخ: ۲۷ تیر ۱۴۰۳ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «توقف پخش آنلاین فیلم «پیرپسر» / توضیحات ساترا و واکنش کارگردان»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ: ۱۰ آبان ۱۴۰۴ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۱۲٫۰ ۱۲٫۱ «رکوردشکنی «پیرپسر» ؛ عبور از دو میلیون مخاطب و ۱۸۰ میلیارد تومان فروش»، عصر ایران، تاریخ: ۲۸ تیر ۱۴۰۴ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۱۳٫۰ ۱۳٫۱ داودی، امین، «نقد فیلم پیر پسر»، روزنامه آسیا، تاریخ: مرداد ۱۴۰۴ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ««پیرپسر» یک سادومازوخیسمِ عقیم است؛ فیلمساز سعی می‌کند من را اذیت کند»، همشهری آنلاین، تاریخ: ۲۸ تیر ۱۴۰۴ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ شیرزادی، فرشاد، «مسعود فراستی: ترفند کتابخوانی کارگردان، به درد فیلم «پیرپسر» نخورد!»، همشهری آنلاین، تاریخ: ۳۱ تیر ۱۴۰۴ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ خانزاده، امیر، «بهروز افخمی: «پیرپسر» و «زن و بچه» جنایی است/ جوسازی در مورد بازگشت سینمای اجتماعی»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ: شهریور ۱۴۰۴ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ کریمی، صبا، «رضا درستکار، منتقد سینما: آوازه «پیر پسر» به گوش اعضای آکادمی هم می‌رسد»، قدس آنلاین، تاریخ: ۲۷ مرداد ۱۴۰۴ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «پاسخ رئیس انجمن منتقدان و نویسندگان سینمایی به ادبیات سخیف حسین دهباشی در نقد فیلم «پیر پسر»»، فیلم‌نیوز، تاریخ: ۲۳ تیر ۱۴۰۴ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۱۹٫۰ ۱۹٫۱ «همه چیز درباره حواشی فیلم «پیرپسر» + عکس و فیلم»، شهرآرانیوز، تاریخ: ۲۸ تیر ۱۴۰۴ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «تحلیل فیلم «پیرپسر» از منظر جامعه‌شناختی و فمینیستی»، مستقل آنلاین، تاریخ: ۲۸ تیر ۱۴۰۴ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «حمید رسایی در واکنش به «پیرپسر»: هدف فیلم زدن ولایت پدر است»، فرارو، تاریخ: ۲۹ تیر ۱۴۰۴ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۲۲٫۰ ۲۲٫۱ کاظم‌خواه، زینب، «کمر «پیرپسر» شکست: هفتخوان اکتای براهنی از سانسور تا سد ساترا»، خبرآنلاین، تاریخ: ۱۱ آبان ۱۴۰۴ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «چرا فیلم «پیرپسر» حساسیت سیاسیون رو برانگیخت؟!: امروز، تاریخ: ۲۹ تیر ۱۴۰۴ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «اعتراض سینماداران به حواشی پیرپسر / سینما را به بازیچه منافع گروهی تبدیل نکنید!»، خبرآنلاین، تاریخ: ۳۰ تیر ۱۴۰۴ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «مردم از خجالت حسین دهباشی درآمدند»، عصر خبر، تاریخ: ۲۸ تیر ۱۴۰۴ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «حسین دهباشی و هنر حذف کردن!»، عصر ایران، تاریخ: ۲۵ تیر ۱۴۰۴ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «واکنش عوامل پیرپسر به اظهارات داریوش ارجمند»، نورنیوز، تاریخ: ۱۰ مرداد ۱۴۰۴ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ معین‌فر، کاوه، «انتخاب بین هنرمند و دزد ؛ نسخه قاچاق فیلم پیرپسر را ببینم؟!»، عصر ایران، تاریخ: ۵ آبان ۱۴۰۴ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ محمدپناه، علی، «نسخه غیرقانونی فیلم پیرپسر در فضای مجازی»، گیمفا، تاریخ: ۴ آبان ۱۴۰۴ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «اُسکار جایی برای ترسوها نیست ...»، خبرآنلاین، تاریخ: شهریور ۱۴۰۴ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «انتخاب نماینده ایران در اسکار ؛ بررسی رقابت «پیرپسر»، «زن و بچه» و «غریزه»»، عصر ایران، تاریخ: شهریور ۱۴۰۴ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «نقد و بررسی فیلم پیر پسر| اثری که در جشنواره‌های فیلم روتردام و ترانسیلوانیا تقدیر شد»، رویداد۲۴، تاریخ: ۵ آبان ۱۴۰۴ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «فیلم با بازیگری لیلا حاتمی جایزه روتردام را دریافت کرد»، آژانس خبری ژنها، تاریخ: ۱۴ بهمن ۱۴۰۲ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ««پیر پسر» برگزیده جشنواره فیلم‌های ایرانی نیویورک شد»، ایسنا، تاریخ: ۲۰ بهمن ۱۴۰۳ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۳۵٫۰ ۳۵٫۱ ۳۵٫۲ ۳۵٫۳ «بیست و چهارمین جشن حافظ برگزار شد»، برنا نیوز، تاریخ: ۲۹ آذر ۱۴۰۴ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.