پرش به محتوا

قسم

بررسی‌نشده
نگاه به جهان از دریچه فیلم

فیلم سینمایی قسم به نویسندگی و کارگردانی محسن تنابنده و تهیه‌کنندگی الهام غفوری و جلیل شعبانی، محصول سال ۱۳۹۷ش درام سینمایی و جاده‌ای ایرانی است.[۱] در این فیلم بازیگرانی چون مهناز افشار، سعید آقاخانی، حسن پورشیرازی و مهران احمدی به ایفای نقش پرداخته‌اند.[۲] این اثر پس از رونمایی در سی و هفتمین دوره جشنواره فیلم فجر، در مرداد ۱۳۹۸ش روانه پرده سینماهای کشور شد و در جشنواره‌های بین‌المللی متعددی همچون جشنواره جهانی فیلم فجر، جشنواره بین‌المللی فیلم توکیو و جشنواره فیلم‌های ایرانی تورنتو به نمایش درآمد.[۳][۴]

داستان فیلم

[ویرایش | ویرایش مبدأ]

داستان فیلم دربارهٔ زنی به نام رضوان است که پنج سال پیش از ماجرای فیلم به قتل رسیده است.[۵] راضیه (با بازی مهناز افشار)، خواهر مقتول، بر این باور است که بهمن (با بازی مهران احمدی)، شوهر خواهرش، قاتل رضوان است.[۵] با توجه به به درازا کشیدن روند رسیدگی پرونده در دادگاه پس از پنج سال، راضیه پنجاه نفر از خویشاوندان نسبی خود را با اتوبوسی به رانندگی خلیل (با بازی حسن پورشیرازی) از گرگان عازم مشهد می‌کند تا با ادای سوگند در مراسم قسامه، اتهام قتل را علیه بهمن اثبات کنند.[۵][۲]

در طول مسیر جاده‌ای، خسرو (با بازی سعید آقاخانی)، همسر راضیه، که مخالف برگزاری قسامه و صدور حکم قصاص است به همراهان می‌پیوندد تا مانع از حضور آن‌ها در دادگاه شود.[۵] در طول این سفر، کشمکش‌ها، تردیدها و پنهان‌کاری‌های میان اعضای خانواده برملا شده و در نهایت مشخص می‌شود که قاتل واقعی، خسرو بوده است.[۵]

عوامل فیلم

[ویرایش | ویرایش مبدأ]

عوامل تولید

[ویرایش | ویرایش مبدأ]

مراحل تولید

[ویرایش | ویرایش مبدأ]

به گفته محسن تنابنده، طرح و فیلم‌نامه اولیه این اثر حدود ده سال پیش از تولید نوشته شده بود اما شرایط ساخت آن تا سال ۱۳۹۷ش فراهم نشد.[۷] در مرداد ۱۳۹۷ش، پروانه ساخت فیلم با عنوان موقت «قسم» صادر شد.[۸] پس از انتشار برخی اخبار رسانه‌ای مبنی بر کارگردانی مشترک تنابنده و سیروس مقدم، روابط عمومی پروژه تصریح کرد که تنابنده تنها کارگردان اثر بوده و مقدم به عنوان مشاور کارگردان فعالیت می‌کند.[۹]

مراحل انتخاب بازیگران از شهریور ۱۳۹۷ش آغاز گردید و مهناز افشار به عنوان نخستین بازیگر پروژه معرفی شد.[۱۰] فیلم‌برداری اثر طی مدت دو ماه انجام شد و بخش اعظم آن در لوکیشن محدود داخل یک اتوبوس قرار داشت.[۱۱][۲] مراحل فنی فیلم‌برداری و تدوین تا بهمن ۱۳۹۷ش به پایان رسید و اثر آماده نمایش شد.[۱۲]

اکران و نمایش

[ویرایش | ویرایش مبدأ]

نخستین رونمایی از فیلم سینمایی قسم در ۱۹ بهمن ۱۳۹۷ش در جریان سی و هفتمین دوره جشنواره فیلم فجر در پردیس سینمایی ملت رخ داد.[۱۳] اکران سراسری این اثر از ۹ مرداد ۱۳۹۸ش در سینماهای کشور آغاز گردید.[۱][۱۴]

این فیلم همچنین در سی و هفتمین دوره جشنواره جهانی فیلم فجر، جشنواره بین‌المللی فیلم توکیو در ژاپن[۳] و پنجمین دوره جشنواره فیلم‌های ایرانی تورنتو به نمایش درآمد.[۴]

فروش و استقبال

[ویرایش | ویرایش مبدأ]

فیلم سینمایی قسم در جریان برگزاری سی و هفتمین دوره جشنواره فیلم فجر در فهرست ده فیلم برتر جدول آرای مردمی قرار گرفت.[۱] در دوره اکران عمومی مرداد ۱۳۹۸ش نیز این اثر توانست در هفته‌های اولیه نمایش، رتبه دوم جدول فروش هفتگی گیشه سینماهای ایران را به خود اختصاص دهد.[۱۵]

نقد و بررسی

[ویرایش | ویرایش مبدأ]

علیرضا داودنژاد، کارگردان سینما، پس از تماشای فیلم در یادداشتی، ساختار فنی و کارگردانی محسن تنابنده را در فضای محدود اتوبوس شایسته تمجید دانست.[۱۶] همچنین دبورا یانگ، منتقد نشریه هالیوود ریپورتر، در نقدی به تمجید از ساختار روایی و ریتم فیلم پرداخت. در مقابل، افشین علیار، منتقد روزنامه جوان، فیلم را دارای ساختاری تلویزیونی دانست و معتقد بود محدود کردن داستان در اتوبوس نتوانسته فرم جذاب سینمایی خلق کند.[۱۱]

نقد اجتماعی

[ویرایش | ویرایش مبدأ]

حسین سلطان‌محمدی، منتقد سینما، این اثر را برداشتی انسانی از یک قانون شرعی دانست که تصویر مناسبی از ابعاد احساسی و اجتماعی آئین قسامه ارائه می‌دهد.[۵] علیرضا جعفری، منتقد فرارو، اظهار داشت که تیغ نقد فیلم متوجه شتاب‌زدگی افراد در ادای سوگند دربارهٔ موضوعاتی است که خود شخصاً بیننده آن نبوده‌اند.[۱۷]

نقد سیاسی

[ویرایش | ویرایش مبدأ]

بازتاب‌های رسانه‌ای اثر نشان‌دهنده توجه ناقدان به چالش‌های میان شریعت، قوانین دادگستری و افکار عمومی در موضوع قصاص بود. برخی منتقدان اثر را دعوتی به پرهیز از قضاوت‌های شتاب‌زده در جامعه ارزیابی کردند.[۱۸]

حاشیه‌ها

[ویرایش | ویرایش مبدأ]

در نشست خبری فیلم قسم در جریان برگزاری سی و هفتمین دوره جشنواره فیلم فجر در پردیس ملت، مجادله‌ای لفظی میان کارگردان و علیرضا مفتخری مظاهری دربارهٔ صحت انطباق حقوقی و قضایی مبحث قسامه در فیلم‌نامه شکل گرفت.[۱۹] پس از آن، محمد شهریاری، سرپرست دادسرای جنایی تهران، پس از تماشای اثر اعلام کرد فیلمنامه از صحت دقیق حقوقی برخوردار بوده و از مشاوران قضایی بهره گرفته است.[۱۳]

جوایز و افتخارات

[ویرایش | ویرایش مبدأ]
سال رویداد / جشنواره بخش / رده دریافت‌کننده نتیجه منبع
۱۳۹۷ چهارمین جشنواره تقدیر از آثار برتر سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر (پیشگیری از جرم) جایزه بهترین فیلم‌نامه محسن تنابنده برنده [۲۰]
۱۳۹۷ چهارمین جشنواره تقدیر از آثار برتر سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر (پیشگیری از جرم) جایزه بهترین تهیه‌کنندگی جلیل شعبانی برنده [۲۰]
۱۳۹۷ سی و هفتمین دوره جشنواره فیلم فجر سودای سیمرغ (بهترین فیلم‌نامه) محسن تنابنده نامزدشده [۲۱]
۱۳۹۷ سی و هفتمین دوره جشنواره فیلم فجر سودای سیمرغ (بهترین بازیگر نقش اول زن) مهناز افشار نامزدشده [۲۱]
۱۳۹۷ سی و هفتمین دوره جشنواره فیلم فجر سودای سیمرغ (بهترین بازیگر نقش مکمل مرد) حسن پورشیرازی نامزدشده [۲۱]
۱۳۹۷ سی و هفتمین دوره جشنواره فیلم فجر سودای سیمرغ (بهترین جلوه‌های ویژه میدانی) ایمان کرمیان برنده [۲۱]
۱۳۹۸ پنجمین دوره جشنواره فیلم‌های ایرانی تورنتو بخش مسابقه اصلی (بهترین فیلم) قسم برنده [۴]
  1. ↑ ۱٫۰۰ ۱٫۰۱ ۱٫۰۲ ۱٫۰۳ ۱٫۰۴ ۱٫۰۵ ۱٫۰۶ ۱٫۰۷ ۱٫۰۸ ۱٫۰۹ ۱٫۱۰ ۱٫۱۱ ۱٫۱۲ ۱٫۱۳ ۱٫۱۴ ۱٫۱۵ ۱٫۱۶ ۱٫۱۷ ۱٫۱۸ ۱٫۱۹ ۱٫۲۰ ۱٫۲۱ ۱٫۲۲ «زمان اکران فیلم سینمایی قسم مشخص شد»، خبرگزاری موج، تاریخ: ۹ تیر ۱۳۹۸ش، بازدید: ۲۸ مهر ۱۴۰۵ش.
  2. ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ «فیلم «قسم»؛ نقد و بررسی و هر آنچه باید درباره آن بدانید»، فرارو، تاریخ: ۱۵ بهمن ۱۳۹۷ش، بازدید: ۲۸ مهر ۱۴۰۵ش.
  3. ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ «محسن تنابنده در ژاپن چه گفت؟»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ: ۱۱ آبان ۱۳۹۸ش، بازدید: ۲۸ مهر ۱۴۰۵ش.
  4. ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ «برندگان پنجمین جشنواره فیلم‌های ایرانی تورنتو معرفی شدند»، پایگاه خبری تحلیلی سینماسینما، تاریخ: ۲۵ آبان ۱۳۹۸ش، بازدید: ۲۸ مهر ۱۴۰۵ش.
  5. ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ ۵٫۳ ۵٫۴ ۵٫۵ ۵٫۶ ۵٫۷ ۵٫۸ «روایت «قسم» از معضلی اجتماعی/ قسامه؛ مأموریتی تقریباً غیرممکن»، خبرگزاری بین‌المللی شفقنا، تاریخ: ۲۰ بهمن ۱۳۹۷ش، بازدید: ۲۸ مهر ۱۴۰۵ش.
  6. ↑ ۶٫۰ ۶٫۱ ۶٫۲ ۶٫۳ «سکانس‌هایی از فیلم سینمایی قسم»، تابناک، تاریخ: ۱۲ مرداد ۱۳۹۸ش، بازدید: ۲۸ مهر ۱۴۰۵ش.
  7. ↑ «10 سال انتظار کشیدم تا قسم را بسازم»، اعتمادآنلاین، تاریخ: ۲۰ بهمن ۱۳۹۷ش، بازدید: ۲۸ مهر ۱۴۰۵ش.
  8. ↑ «عنوان «قسم» تغییر می‌کند»، تبیان، تاریخ: ۲۷ مرداد ۱۳۹۷ش، بازدید: ۲۸ مهر ۱۴۰۵ش.
  9. ↑ «محسن تنابنده «قسم» را به تنهایی کارگردانی می‌کند»، خبرگزاری مهر، تاریخ: ۳۱ مرداد ۱۳۹۷ش، بازدید: ۲۸ مهر ۱۴۰۵ش.
  10. ↑ «تنابنده برای «قسم» خود بازیگر انتخاب کرد»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ: ۲۰ شهریور ۱۳۹۷ش، بازدید: ۲۸ مهر ۱۴۰۵ش.
  11. ↑ ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ ««قسم» اثری تلویزیونی که روی پرده سینما لو می‌رود»، روزنامه جوان، تاریخ: ۲۲ مرداد ۱۳۹۸ش، بازدید: ۲۸ مهر ۱۴۰۵ش.
  12. ↑ «محسن تنابنده قسم را آماده نمایش کرد / رونمایی از لوگو، اولین تصاویر و کلیپ پشت صحنه»، خبرگزاری موج، تاریخ: ۲۹ دی ۱۳۹۷ش، بازدید: ۲۸ مهر ۱۴۰۵ش.
  13. ↑ ۱۳٫۰ ۱۳٫۱ «فیلم «قسم» مشکل قضایی و حقوقی ندارد»، اعتمادآنلاین، تاریخ: ۲۰ بهمن ۱۳۹۷ش، بازدید: ۲۸ مهر ۱۴۰۵ش.
  14. ↑ «فیلم سینمایی قسم»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ: ۶ مرداد ۱۳۹۸ش، بازدید: ۲۸ مهر ۱۴۰۵ش.
  15. ↑ «فروش سینمای ایران»، روزنامه دنیای اقتصاد، تاریخ: ۱۹ مرداد ۱۳۹۸ش، بازدید: ۲۸ مهر ۱۴۰۵ش.
  16. ↑ «تمجید علیرضا داودنژاد از فیلم سینمایی قسم»، خبرگزاری ایلنا، تاریخ: ۱۴ بهمن ۱۳۹۷ش، بازدید: ۲۸ مهر ۱۴۰۵ش.
  17. ↑ «نقد و بررسی فیلم قسم؛ هیاهویی بی‌نتیجه»، فرارو، تاریخ: ۱۶ مرداد ۱۳۹۸ش، بازدید: ۲۸ مهر ۱۴۰۵ش.
  18. ↑ ««قسم»؛ با اتوبوسی در مه به سمت قسامه»، بلاگ نماوا، تاریخ: ۲۷ مرداد ۱۳۹۸ش، بازدید: ۲۸ مهر ۱۴۰۵ش.
  19. ↑ «تحلیل حقوقی نشست خبری فیلم «قسم»»، پایگاه خبری اختبار، تاریخ: ۲۲ بهمن ۱۳۹۷ش، بازدید: ۲۸ مهر ۱۴۰۵ش.
  20. ↑ ۲۰٫۰ ۲۰٫۱ «۱۰ فیلم سی و هفتمین جشنواره فیلم فجر، تقدیر شدند/ تنابنده برای قسم جایزه گرفت»، خبرگزاری موج، تاریخ: ۳ اسفند ۱۳۹۷ش، بازدید: ۲۸ مهر ۱۴۰۵ش.
  21. ↑ ۲۱٫۰ ۲۱٫۱ ۲۱٫۲ ۲۱٫۳ «فیلم قسم»، سلام سینما، تاریخ: ۲۲ بهمن ۱۳۹۷ش، بازدید: ۲۸ مهر ۱۴۰۵ش.