قاتل و وحشی

«قاتل و وحشی» فیلمی ایرانی در ژانر جنایی، اکشن و معمایی به کارگردانی و تهیه‌کنندگی حمید نعمت‌الله و نویسندگی معصومه بیات و حمید نعمت‌الله محصول سال ۱۳۹۸ش است. در این فیلم بازیگرانی چون لیلا حاتمی، امین حیایی، شهرام حقیقت‌دوست، ستاره اسکندری، عزت‌الله رمضانی‌فر، شهرام قائدی، علی علائی، سام نوری و یاسمین معینی به ایفای نقش پرداخته‌اند. داستان فیلم روایتگر زنی به نام زیبا است که در آستانه عروسی دخترش، به‌طور اتفاقی توسط یک باند گانگستری ربوده می‌شود و باید برای نجات خود و دخترش مبارزه کند. تولید این اثر در شهریور ۱۳۹۸ش کلید خورد و به دلیل مشکلات مالی و اختلافات مالکیتی با توقف‌هایی روبه‌رو شد و در نهایت پس از اتمام مراحل فنی، به دلیل حساسیتهای مربوط به گریم لیلا حاتمی با موی تراشیده و نمایش گوش، از اکران عمومی در ایران و حضور در دوره‌های مختلف جشنواره فیلم فجر بازماند. شورای پروانه نمایش سازمان سینمایی در اسفند ۱۴۰۱ش صرفاً مجوز اکران بین‌المللی این اثر را صادر کرد و نخستین نمایش جهانی آن در ۱۲ بهمن ۱۴۰۳ش در جشنواره فیلم‌های ایرانی نیویورک رقم خورد.

داستان فیلم

داستان فیلم دربارهٔ زنی به نام زیبا با بازی لیلا حاتمی است که در حال آماده‌سازی برای برگزاری مراسم عروسی دختر خود است. در این میان، زیبا به‌طور اتفاقی اسیر یک باند گانگستری مخوف می‌شود. او تلاش می‌کند خود را از چنگال این باند رها سازد، اما با محدودیت شدید زمان مواجه است؛ چرا که دخترش نیز بی‌خبر از ماجرا در راه ورود به همان مکان است. زیبا برای جلوگیری از افتادن دخترش به دام گانگسترها و حفظ جان خود و او، وارد نبردی نفس‌گیر و خشن می‌شود. مضمون محوری فیلم بر پایه تقابل خیر و شر در بستری جنایی و ملتهب شکل گرفته است.

عوامل فیلم

بازیگران

• لیلا حاتمی در نقش زیبا
• امین حیایی
• شهرام حقیقت‌دوست در نقش بیجه
• ستاره اسکندری
• عزت‌الله رمضانی‌فر
• شهرام قائدی
• علی علائی
• سام نوری
• یاسمین معینی

عوامل تولید

• کارگردان: حمید نعمت‌الله
• نویسندگان: معصومه بیات و حمید نعمت‌الله
• تهیه‌کنندگان: حمید نعمت‌الله و عباس نادران
• سرمایه‌گذاران: محمدصادق رنجکشان و عباس نادران
• مدیر فیلمبرداری: سعید براتی
• تدوین: هایده صفی‌یاری
• موسیقی: کریستف رضاعی
• خواننده: همایون شجریان
• صداگذاری: احسان افشاریان
• طراح گریم: بابک اسکندری
• طراح صحنه: محمد حسین کرمی
• طراح لباس: مهرنوش شاه‌حسینی
• صدابردار: بابک اخوان

تولید

مراحل تولید

تصویربرداری فیلم سینمایی «قاتل و وحشی» به کارگردانی حمید نعمت‌الله در ۱۵ شهریور ۱۳۹۸ش آغاز شد. در ۵ آذر ۱۳۹۸ش، خبرگزاری‌ها از توقف تصویربرداری فیلم به دلیل مشکلات مالی خبر دادند. محمدصادق رنجکشان به عنوان سرمایه‌گذار اولیه اعلام کرد تمامی تعهدات مالی خود را مطابق قرارداد انجام داده و مسئولیت توقف بر عهده تهیه‌کننده است. در مقابل، حمید نعمت‌الله علت توقف را ناشی از برآورد هزینه‌ها دانست و از ادامه فیلم‌برداری پس از انجام توافق خبر داد.

با خروج محمدصادق رنجکشان، عباس نادران به عنوان سرمایه‌گذار و تهیه‌کننده جدید وارد پروژه شد. اما برگشت خوردن چک‌های مالی وی، موجب صدور دستور توقیف حمایتی پروژه توسط معاونت نظارت و ارزشیابی سازمان سینمایی در ۳۰ فروردین ۱۳۹۹ش تا تعیین تکلیف مالی گردید. در نهایت با رفع اختلافات مالکیتی، مراحل صداگذاری توسط احسان افشاریان و ساخت موسیقی توسط کریستف رضاعی و خوانندگی همایون شجریان انجام شد و مراحل فنی فیلم در پاییز ۱۳۹۹ش به پایان رسید.

اکران و نمایش

فیلم «قاتل و وحشی» در دی ۱۳۹۸ش به دلیل اختلافات مالکیتی میان سرمایه‌گذاران، از بررسی توسط هیئت انتخاب سی و هشتمین دوره جشنواره فیلم فجر کنار گذاشته شد. در دی ۱۳۹۹ش نیز این اثر فرم حضور در سی و نهمین دوره جشنواره فیلم فجر را پر کرد، اما شورای پروانه نمایش به دلیل عدم صدور مجوز نمایش داخلی، مانع از حضور آن در جشنواره شد.

در ۶ اسفند ۱۴۰۱ش، روح‌الله سهرابی مدیرکل دفتر نظارت بر عرضه و نمایش فیلم سازمان سینمایی اعلام کرد که شورای پروانه نمایش صرفاً با اکران بین‌المللی (خارج از ایران) «قاتل و وحشی» موافقت کرده است. نخستین اکران جهانی این فیلم در ۱۲ بهمن ۱۴۰۳ش (۳۱ ژانویه ۲۰۲۵م) در سومین دوره جشنواره فیلم‌های ایرانی نیویورک صورت گرفت.

بازخورد

فروش و استقبال

به دلیل عدم صدور پروانه نمایش عمومی در داخل ایران، این فیلم تاکنون اکران سراسری در سینماهای کشور نداشته و آمار فروش گیشه داخلی برای آن ثبت نشده است.

نقد و بررسی

نقد هنری

منتقدانی که در نمایش‌های خصوصی موفق به دیدن اثر شده‌اند، «قاتل و وحشی» را یک اکشن جنایی متفاوت و هیجان‌انگیز در سینمای ایران ارزیابی کرده‌اند. بهروز افخمی کارگردان سینما، با تمجید از ساختار خشن فیلم، تولید آثار جنایی و پرتحرک نظیر «قاتل و وحشی» را برای نجات سینمای ایران از یکنواختی ضروری دانست.

نقد اجتماعی

لیلا حاتمی در پیام صوتی خود به نشست بررسی توقیف فیلم در خانه هنرمندان ایران، تأکید کرد که آثار حمید نعمت‌الله فردیت انسان‌ها را در تقابل با اجتماع بررسی می‌کند و نقش زیبا نمادی از قدرت گرفتن یک مادر در مواجهه با خطرات برای نجات فرزندش است. همچنین سید محمدمهدی طباطبایی‌نژاد تصریح کرد که «قاتل و وحشی» اثری جنسیت‌گرا نیست، بلکه یک موقعیت خشن و عاری از جذابیت‌های جنسی را به تصویر می‌کشد.

نقد سیاسی

توقیف چندساله فیلم واکنش‌های گسترده‌ای را نسبت به سیاست‌های ممیزی سازمان سینمایی برانگیخت. سید عباس صالحی وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، علت عدم صدور مجوز را ملاحظات شرعی دربارهٔ سر تراشیده بازیگر زن عنوان کرد. در مقابل، حقوق‌دانانی چون مهدی کوهیان و کارشناسان فقهی در نشست‌های تخصصی خواستار رویکردهای نوآورانه فقهی برای حل مشکل اکران فیلم شدند.

حاشیه‌ها

حاشیه اصلی فیلم به گریم لیلا حاتمی با موی تراشیده و نمایان بودن گوش‌های وی در بیش از ۴۳ دقیقه از زمان فیلم مربوط می‌شود. مسئولان نظارتی با استناد به مبانی فقهی مبنی بر اینکه پوست سر و گوش زن حکم موی او را دارد، از صدور مجوز اکران داخلی امتناع کردند. این اقدام با اعتراض شدید سینماگران مواجه شد؛ از جمله نرگس آبیار در اعتراض به عدم نمایش فیلم، از عضویت در شورای پروانه نمایش استعفا داد. همچنین حمید نعمت‌الله در نامه‌ای سرگشاده به مسئولان جشنواره فیلم فجر خواستار نمایش فیلم در قالب یک سانس ویژه برای اصحاب رسانه شد.

جوایز و افتخارات

سال	رویداد / جشنواره	بخش	نتیجه
۱۴۰۳ش	جشنواره فیلم‌های ایرانی نیویورک	فیلم‌های بلند	برگزیده (نمایش ویژه بین‌المللی)