سنتوری
سنتوری فیلمی سینمایی به کارگردانی داریوش مهرجویی و تهیه‌کنندگی فرامرز فرازمند و داریوش مهرجویی محصول سال ۱۳۸۵ ایران است. فیلم‌نامه این اثر به‌طور مشترک توسط داریوش مهرجویی و وحیده محمدی‌فر به نگارش درآمده است. این فیلم داستان سقوط هنرمندی جوان به نام علی را روایت می‌کند که در اوج شهرت و محبوبیت در نوازندگی سنتور، به دلیل تضاد با خانواده و مشکلات زندگی در دام اعتیاد می‌افتد. فیلم سنتوری پس از کسب سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد و بهترین فیلم از نگاه تماشاگران در بیست و پنجمین دوره جشنواره فیلم فجر، در مرداد ۱۳۸۶ش توقیف شد و از اکران عمومی بازماند. متعاقباً با انتشار نسخه قاچاق فیلم در انتهای سال ۱۳۸۶ش، این اثر در مرداد ۱۳۸۹ش مجوز پخش خانگی را دریافت کرد و توزیع گردید.
داستان فیلم
[ویرایش | ویرایش مبدأ]داستان فیلم روایتگر زندگی علی بلورچی، جوان نوازنده چیره‌دست سنتور و خواننده محبوب جوانان است که به دلیل علاقه به هنر موسیقی با مخالفت شدید خانواده مذهبی و ثروتمندش مواجه می‌شود و خانه را ترک می‌کند.[۱] علی با دختری به نام هانیه ازدواج می‌کند و در لایه‌هایی از خاطرات گذشته، روزهای اوج شهرت و محبوبیتش در کنسرت‌ها را مرور می‌کند.[۲]
با گذشت زمان، مشکلات مالی و فشارها باعث گرایش علی به اعتیاد به مواد مخدر می‌شود.[۲] اعتیاد اوضاع مالی زندگی آن‌ها را بحرانی کرده و هانیه مجبور به کار در خارج از خانه می‌شود.[۲] علی که نسبت به هانیه شکاک شده، او را متهم به ارتباط با یک نوازنده ویولن می‌کند؛ بدین ترتیب رابطه آن‌ها دچار فروپاشی شده و هانیه طلاق می‌گیرد.[۲] علی به تدریج تمام دارایی، خانه و سنتورش را از دست داده و به کارتن‌خوابی در میان معتادان در پارک سوق داده می‌شود.[۳]
در انتهای داستان، پدر علی که از وضعیت اسف‌بار فرزندش آگاه شده، به سراغ او رفته و وی را به یک مرکز بازپروری اعتیاد منتقل می‌کند.[۲] علی در این مرکز اعتیادش را ترک کرده و با نواختن سنتور برای دیگر بیماران، گذشته هنری خود را بازمی‌یابد.[۲]
عوامل فیلم
[ویرایش | ویرایش مبدأ]بازیگران
[ویرایش | ویرایش مبدأ]- بهرام رادان در نقش علی بلورچی (علی سنتوری)[۴]
- گلشیفته فراهانی در نقش هانیه[۴]
- مسعود رایگان در نقش پدر علی[۴]
- رؤیا تیموریان در نقش مادر علی[۴]
- مائده طهماسبی[۴]
- نادر سلیمانی[۴]
- حسن پورشیرازی[۵]
- صدرالدین حجازی[۵]
- سیامک خواهانی[۵]
- مهیار پورحسابی[۵]
- محمد سلوکی[۵]
عوامل تولید
[ویرایش | ویرایش مبدأ]- کارگردان: داریوش مهرجویی[۱]
- نویسندگان: داریوش مهرجویی و وحیده محمدی‌فر[۱]
- تهیه‌کنندگان: فرامرز فرازمند و داریوش مهرجویی[۱]
- مدیر فیلم‌برداری: تورج منصوری[۱]
- تدوین‌گر: مهدی حسینی‌وند[۵]
- طراح چهره‌پردازی: پرستو معینی[۱]
- مدیر تولید: علی آشتیانی‌پور[۱]
- نوازنده سنتور: اردوان کامکار[۶]
- خواننده و آهنگساز ترانه‌ها: محسن چاوشی[۷]
- ترانه‌سرایان: امیر ارجینی، حسین صفا و ترانه مکرم[۷]
تولید
[ویرایش | ویرایش مبدأ]مراحل تولید
[ویرایش | ویرایش مبدأ]فیلم‌نامه اولیه این اثر در سال ۱۳۸۱ش با نام «تولدی دیگر» به اداره کل نظارت و ارزشیابی ارائه گردید، اما موفق به اخذ پروانه ساخت نشد.[۸] در سال ۱۳۸۳ش مجدداً این فیلم‌نامه با نام «علی سنتوری» ارائه شد که با اصلاحاتی مواجه گردید و نهایتاً در سال ۱۳۸۴ش پروانه ساخت فیلم صادر شد.[۸] در فرایند تأمین مالی تولید، مبلغ ۷۰ میلیون تومان وام از سوی بنیاد سینمایی فارابی و مبلغ ۸۰ میلیون تومان کمک بلاعوض از سوی دبیرخانه ستاد مبارزه با مواد مخدر اختصاص یافت.[۹]
تصویربرداری فیلم از ابتدای زمستان آغاز شد و در ابتدای بهار به پایان رسید.[۶] برای اجرای موسیقی سنتور، داریوش مهرجویی از اردوان کامکار دعوت به عمل آورد؛ با توجه به عدم آشنایی بهرام رادان با نوازندگی سنتور، اردوان کامکار فیگورهای نوازندگی را به او آموزش داد و اجراهای نمای نزدیک نیز توسط اردوان کامکار انجام پذیرفت.[۶] صداپیشگی ترانه‌ها و آوازهای شخصیت اصلی فیلم نیز توسط محسن چاوشی اجرا گردید.[۷]
اکران و نمایش
[ویرایش | ویرایش مبدأ]فیلم سنتوری نخستین بار در بهمن ۱۳۸۵ش در بیست و پنجمین دوره جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمد.[۱۰] با وجود ثبت قرارداد اکران عمومی برای سوم مرداد ۱۳۸۶ش در گروه سینمایی قدس، از اکران عمومی فیلم جلوگیری به عمل آمد.[۱۱]
در انتهای سال ۱۳۸۶ش، نسخه قاچاق فیلم بر روی اینترنت قرار گرفت و نسخه‌های آن بر روی سی‌دی توزیع گردید.[۱۲] پس از پخش غیرمجاز، تهیه‌کنندگان شماره حسابی اعلام کردند تا مخاطبان هزینه بلیت را واریز کنند که مبلغی حدود ۹۴ میلیون ریال واریز شد.[۱۳]
سرانجام در ۳۰ تیر ۱۳۸۹ش، معاونت امور سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی پروانه نمایش خانگی اثر را صادر کرد و فیلم در مرداد ۱۳۸۹ش در قالب ۳ سی‌دی (دو سی‌دی فیلم و یک سی‌دی پشت‌صحنه) توسط مؤسسه هنر هشتم به قیمت ۱۵۰۰ تومان توزیع شد.[۱۴]
بازخورد
[ویرایش | ویرایش مبدأ]فروش و استقبال
[ویرایش | ویرایش مبدأ]به دلیل عدم اکران عمومی، این فیلم از فروش گیشه محروم گردید.[۱۲] با این حال، در زمان برگزاری بیست و پنجمین دوره جشنواره فیلم فجر، فیلم سنتوری با کسب ۶۵٫۸۸ درصد آراء در صدر جدول انتخاب مردمی قرار گرفت.[۱۰]
نقد و بررسی
[ویرایش | ویرایش مبدأ]نقد هنری
[ویرایش | ویرایش مبدأ]منتقدان سینمایی ساختار روایی و موزیکال فیلم و هماهنگی موسیقی سنتور اردوان کامکار با صدای محسن چاوشی و بازی بهرام رادان را مورد توجه قرار دادند.[۱۵] همچنین تطبیق درون‌مایه سقوط هنرمند با مؤلفه‌های جامعه‌شناختی از نکات برجسته نقدها اعلام شد.[۱۶]
نقد اجتماعی
[ویرایش | ویرایش مبدأ]برخی رسانه‌ها و مخاطبان فیلم را تصویرگری صریح بلای خانمان‌سوز اعتیاد و پیامدهای فروپاشی خانواده دانستند.[۹] در مقابل، برخی رسانه‌ها از وجود صحنه‌های شرب خمر، مهمانی‌ها و نمایش فعل تزریق مواد مخدر انتقاد کردند.[۹][۱۷]
نقد سیاسی
[ویرایش | ویرایش مبدأ]رسانه‌های منتقد فیلم، اثر را حاوی نگاه زیر سؤال برنده نسبت به تقابل تعصبات مذهبی خانواده با هنر موسیقی دانسته و نمایش عدم توجه مسئولان به هنرمندان را دارای رویکرد انتقادی ارزیابی کردند.[۲]
حاشیه‌ها
[ویرایش | ویرایش مبدأ]محمدحسین صفار هرندی، وزیر وقت فرهنگ و ارشاد اسلامی، در مرداد ۱۳۸۶ش اعلام کرد فیلم سنتوری قابلیت اکران عمومی ندارد.[۲] او بعداً در اسفند ۱۳۸۶ش ادعا کرد که شواهدی مبنی بر احتمال دست داشتن عوامل فیلم در توزیع قاچاق آن وجود دارد که با تکذیب شدید فرامرز فرازمند مواجه شد.[۱۸][۱۹]
سازندگان فیلم اقدام به شکایت در دیوان عدالت اداری نمودند. شعبه سوم دیوان عدالت اداری ممانعت از اکران را در حدود اختیارات وزارت ارشاد دانست اما حکم به ورود شکایت در خصوص تصدیق خسارت وارده به سازندگان صادر کرد و وزارت ارشاد به پرداخت ۲٫۵ میلیارد تومان غرامت محکوم گردید.[۲۰][۲۱]
فرامرز فرازمند، تهیهکننده فیلم، در ۲۲ مرداد ۱۳۸۹ش در سن ۵۵ سالگی بر اثر ایست قلبی درگذشت.[۲۲]
در آذر ۱۳۹۳ش، بهرام رادان از برنامه ساخت ادامه این اثر تحت عنوان «سنتوری ۲» به کارگردانی داریوش مهرجویی خبر داد که روایتگر بازگشت علی از آسایشگاه و برگزاری تور کنسرت‌هایش بود.[۲۳]
جوایز و افتخارات
[ویرایش | ویرایش مبدأ]| سال | رویداد / جشنواره | بخش / رده | دریافت‌کننده | نتیجه | منبع |
|---|---|---|---|---|---|
| ۱۳۸۵ | جشنواره فیلم فجر (دوره ۲۵) | سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول مرد | بهرام رادان | برنده | [۲۱] |
| ۱۳۸۵ | جشنواره فیلم فجر (دوره ۲۵) | سیمرغ بلورین بهترین فیلم از نگاه تماشاگران | فرامرز فرازمند و داریوش مهرجویی | برنده | [۲۲] |
| ۱۳۸۷ | جشنواره بین‌المللی فیلم کراچی (دوره ۷) | بهترین موسیقی متن | اردوان کامکار و محسن چاوشی | برنده | [۲۴] |
| ۱۳۹۰ | جشن حافظ (دوره ۱۲) | بهترین فیلم | فرامرز فرازمند و داریوش مهرجویی | نامزدشده | [۲۵] |
| ۱۳۹۰ | جشن حافظ (دوره ۱۲) | بهترین کارگردانی | داریوش مهرجویی | نامزدشده | [۲۵] |
| ۱۳۹۰ | جشن حافظ (دوره ۱۲) | بهترین فیلم‌نامه | داریوش مهرجویی و وحیده محمدی‌فر | نامزدشده | [۲۵] |
| ۱۳۹۰ | جشن حافظ (دوره ۱۲) | بهترین بازیگر مرد | بهرام رادان | نامزدشده | [۲۵] |
| ۱۳۹۰ | جشن حافظ (دوره ۱۲) | بهترین موسیقی متن | اردوان کامکار و محسن چاوشی | نامزدشده | [۲۵] |
منابع
[ویرایش | ویرایش مبدأ]- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ ۱٫۵ ۱٫۶ «مهرجویی "سنتوری" را جشنواره فجر می‌آورد»، خبرگزاری مهر، تاریخ: ۱۲ دی ۱۳۸۵ش، بازدید: ۵ آبان ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ ۲٫۵ ۲٫۶ ۲٫۷ «وزیر ارشاد: «سنتوری» قابل نمایش نیست»، تبیان، تاریخ: ۱۴ مرداد ۱۳۸۶ش، بازدید: ۵ آبان ۱۴۰۵ش.
- ↑ «از کنار هم می‌گذریم (۳۳): نگاهی به «سنتوری» (داریوش مهرجویی)»، ماهنامه سینمائی فیلم، تاریخ: ۱۹ مهر ۱۳۹۵ش، بازدید: ۵ آبان ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ ۴٫۳ ۴٫۴ ۴٫۵ ««سنتوری» با مجوز وزارت ارشاد، در شبکه نمایش خانگی»، روزنامه دنیای اقتصاد، تاریخ: ۳۱ تیر ۱۳۸۹ش، بازدید: ۵ آبان ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ ۵٫۳ ۵٫۴ ۵٫۵ «سکانس‌هایی از فیلم سنتوری»، تابناک، تاریخ: ۳۰ تیر ۱۳۹۶ش، بازدید: ۵ آبان ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۶٫۰ ۶٫۱ ۶٫۲ «ناگفته‌های اردوان کامکار از «سنتوری»»، ایسنا، تاریخ: ۲۷ شهریور ۱۳۸۹ش، بازدید: ۵ آبان ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۷٫۰ ۷٫۱ ۷٫۲ «همه چیز درباره موسیقی فیلم سنتوری؛ پس از ۱۷ سال»، همشهری آنلاین، تاریخ: ۱۹ تیر ۱۴۰۲ش، بازدید: ۵ آبان ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۸٫۰ ۸٫۱ «پشت پرده مراحل ساخت تا قاچاق سنتوری از زبان رجانیوز»، رجانیوز، تاریخ: ۱ اسفند ۱۳۸۶ش، بازدید: ۵ آبان ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۹٫۰ ۹٫۱ ۹٫۲ «حباب «سنتوری» ترکید»، تابناک، تاریخ: ۵ اسفند ۱۳۸۶ش، بازدید: ۵ آبان ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ ««سنتوری» درصدر انتخاب مردمی قرار گرفت»، خبرگزاری فارس، تاریخ: ۲۰ بهمن ۱۳۸۵ش، بازدید: ۵ آبان ۱۴۰۵ش.
- ↑ «سنتوری؛ بودن یا نبودن، مسئله این است»، روزنامه دنیای اقتصاد، تاریخ: ۳ مرداد ۱۳۸۶ش، بازدید: ۵ آبان ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۱۲٫۰ ۱۲٫۱ شریف، شهرام، «دستفروشها «سنتوری» را اکران کردند»، روزنامه دنیای اقتصاد، تاریخ: ۲۷ بهمن ۱۳۸۶ش، بازدید: ۵ آبان ۱۴۰۵ش.
- ↑ «راه حل برای «سنتوری»؛ ورود قانونی به شبکه نمایش خانگی»، تبیان، تاریخ: ۱۲ اسفند ۱۳۸۶ش، بازدید: ۵ آبان ۱۴۰۵ش.
- ↑ ««سنتوری» هم از ارشاد مجوز پخش گرفت»، تابناک، تاریخ: ۳۰ تیر ۱۳۸۹ش، بازدید: ۵ آبان ۱۴۰۵ش.
- ↑ «موندی و راه چاره نیست ... ؛ در حاشیه اکران نشدن فیلم "سنتوری"»، خبرگزاری مهر، تاریخ: ۱ مرداد ۱۳۸۶ش، بازدید: ۵ آبان ۱۴۰۵ش.
- ↑ «مزن چنین زخمه بر سازم ؛ نگاهی به فیلم "سنتوری"»، خبرگزاری مهر، تاریخ: ۲۳ بهمن ۱۳۸۵ش، بازدید: ۵ آبان ۱۴۰۵ش.
- ↑ «حاشیه‌های سنتوری بعد از گذشت یک دهه ادامه دارد!»، جماران، تاریخ: ۱۳ آذر ۱۳۹۶ش، بازدید: ۵ آبان ۱۴۰۵ش.
- ↑ «صفار: نقش عوامل فیلم سنتوری در قاچاق آن!»، تابناک، تاریخ: ۲ اسفند ۱۳۸۶ش، بازدید: ۵ آبان ۱۴۰۵ش.
- ↑ «گله‌های تهیهکننده «سنتوری»»، ایسنا، تاریخ: ۳ اسفند ۱۳۸۶ش، بازدید: ۵ آبان ۱۴۰۵ش.
- ↑ «توضیح معاونت امورسینمایی درباره حکم دیوان عدالت اداری به فیلم سنتوری»، ایرنا، تاریخ: ۲۸ تیر ۱۳۸۷ش، بازدید: ۵ آبان ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۲۱٫۰ ۲۱٫۱ «سنتوری بی‌سانسور چه بلایی بر سر خانواده‌های ایرانی آورد؟!»، تابناک، تاریخ: ۱۰ اسفند ۱۳۹۲ش، بازدید: ۵ آبان ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۲۲٫۰ ۲۲٫۱ «تهیهکننده «سنتوری» درگذشت»، خبرآنلاین، تاریخ: ۲۳ مرداد ۱۳۸۹ش، بازدید: ۵ آبان ۱۴۰۵ش.
- ↑ «توضیحات بهرام رادان درباره همکاری دوباره با مهرجویی / قصه «سنتوری2» به روایت علی»، خبرآنلاین، تاریخ: ۲۶ آذر ۱۳۹۳ش، بازدید: ۵ آبان ۱۴۰۵ش.
- ↑ «"خونبازی" و "سنتوری" برنده جوایز جشنواره کراچی شدند»، خبرگزاری مهر، تاریخ: ۳۰ بهمن ۱۳۸۷ش، بازدید: ۵ آبان ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۲۵٫۰ ۲۵٫۱ ۲۵٫۲ ۲۵٫۳ ۲۵٫۴ «رکوردداران؛ درباره الی و سنتوری»، روزنامه دنیای اقتصاد، تاریخ: ۳۰ تیر ۱۳۹۰ش، بازدید: ۵ آبان ۱۴۰۵ش.
- فیلمهای سینمایی ۱۳۸۵
- فیلمهای ایرانی ۱۳۸۵
- فیلمهای به زبان فارسی
- فیلمهای درام ۱۳۸۵
- کارگردانیهای داریوش مهرجویی
- نویسندگیهای داریوش مهرجویی
- نویسندگیهای وحیده محمدی‌فر
- تهیهکنندگیهای داریوش مهرجویی
- تهیهکنندگیهای فرامرز فرازمند
- بازیگریهای بهرام رادان
- بازیگریهای گلشیفته فراهانی
- بازیگریهای مسعود رایگان
- بازیگریهای رؤیا تیموریان
- بازیگریهای مائده طهماسبی
- بازیگریهای نادر سلیمانی
- بازیگریهای حسن پورشیرازی
- بازیگریهای صدرالدین حجازی
- فیلمبرداریهای تورج منصوری
- تدوینگریهای مهدی حسینی‌وند
- چهرهپردازیهای پرستو معینی
- آهنگسازیهای اردوان کامکار
- آهنگسازیهای محسن چاوشی
- خوانندگیهای محسن چاوشی
- فیلمهای برنده سیمرغ بهترین بازیگر نقش اول مرد جشنواره فیلم فجر
- فیلمهای برنده سیمرغ بهترین فیلم از نگاه تماشاگران جشنواره فیلم فجر
- فیلمها درباره اعتیاد
- فیلمها درباره موسیقی
- فیلمها درباره موسیقیدانان
- فیلمها درباره خوانندگان
- فیلمها درباره خانواده
- فیلمها درباره ازدواج
- فیلمها درباره طلاق
- فیلمها درباره سانسور
- فیلمهای واقعشده در تهران