بت (فیلم ۱۴۰۳)

بت فیلمی سینمایی در ژانر درام اجتماعی به کارگردانی و تهیه‌کنندگی حمید نعمت‌الله است که در سال ۱۴۰۳ش جلوی دوربین رفت و در مهر ۱۴۰۵ش به اکران عمومی درآمد. لیلا حاتمی، محمدرضا فروتن، نوید پورفرج، لیلی رشیدی و کاظم سیاحی از بازیگران اصلی این فیلم هستند. داستان فیلم دربارهٔ زنی زنبوردار به نام لیلا است که مبتلا به بی‌خوابی شده و تلاشش برای معرفی محصول و درمان، زندگی شخصی او را در بستر فضای مجازی و اینستاگرام به کالایی برای جلب توجه و منفعت‌طلبی اطرافیان تبدیل می‌کند.

داستان فیلم

داستان فیلم حول محور زندگی زنی زنبوردار به نام لیلا (با بازی لیلا حاتمی) می‌چرخد که دچار مشکل بی‌خوابی مزمن است. لیلا در ابتدا تلاش می‌کند تا با معرفی محصول عسل خود و حل مشکل شخصی‌اش با جامعه ارتباط بگیرد، اما به تدریج زندگی خصوصی او در معرض دید و قضاوت عمومی قرار می‌گیرد. آنچه به عنوان یک اقدام ساده آغاز می‌شود، بستر مناسباتی پیچیده در محیط فضای مجازی و اینستاگرام می‌گردد که در آن اطرافیان به دنبال منفعت شخصی و جلب توجه از طریق موقعیت او هستند.

شخصیت‌های مکمل داستان به تدریج دچار دگردیسی می‌شوند؛ شاهرخ (با بازی نوید پورفرج) برادر لیلا، از فردی منفعل به بازیگری فعال در این چالش خطرناک بدل می‌شود. کاراکتر مژی (با بازی لیلی رشیدی) و حسنی (با بازی کاظم سیاحی) نیز همراه با کاراکترهای دیگر با بازی محمدرضا فروتن و بانیپال شومون، وضعیت پیرامون لیلا را پیچیده‌تر می‌سازند و مرز میان انتخاب و اجبار در زیست مجازی از میان می‌رود.

عوامل فیلم

بازیگران

• لیلا حاتمی در نقش لیلا
• محمدرضا فروتن
• نوید پورفرج در نقش شاهرخ
• لیلی رشیدی در نقش مژی
• کاظم سیاحی در نقش حسنی
• الناز حبیبی
• بانیپال شومون
• ایمان صیادبرهانی
• مهتاب ثروتی
• الهام جسمانی
• محمد ملک‌محمدی
• محمد زارع
• نوید قاسمی

عوامل تولید

• کارگردان: حمید نعمت‌الله
• تهیه‌کننده: حمید نعمت‌الله
• نویسندگان: حمید نعمت‌الله و حسین فرخ‌زاده
• مدیر فیلمبرداری: آرمان فیاض
• مدیر صدابرداری: امیر عاشق حسینی
• صداگذار: احسان افشاریان
• تدوین: امیر شیبان خاقانی
• موسیقی: باربد بیات
• طراح صحنه و مجری طرح: محمدرضا شجاعی
• مدیر تولید: منصور غضنفری
• طراح لباس: حدیث حسنوند
• طراح چهره‌پردازی: یاسمن محباهری
• دستیار اول کارگردان و مدیر برنامه‌ریزی: مهدی اشرافی و بهمن حسینی
• نورپرداز: سعید خراسانی
• عکاس: امیرحسین شجاعی
• مدیر تدارکات: اسماعیل حسنی
• طراح جلوه‌های ویژه میدانی: ایمان کرمیان
• طراح جلوه‌های ویژه بصری: امیر ولی‌خانی
• طراح بدلکاری: امیر بدری
• فیلمبردار پشت صحنه: بامداد نعمت‌الله
• دستیار دوم کارگردان: علی رئیسیان‌زاده
• منشی صحنه: مهسا جعفری

تولید

مراحل تولید

درخواست پروانه ساخت این اثر با نام اولیه «رخ» در خرداد ۱۴۰۲ش توسط حمید نعمت‌الله ارایه شد و پس از دریافت مجوز، نام آن به «بت» تغییر یافت. فیلمبرداری اثر از ۲۸ شهریور ۱۴۰۳ش (به روایت برخی منابع اول مهر ۱۴۰۳ش) با مدیریت فیلمبرداری آرمان فیاض در تهران آغاز گردید و پس از طی ۵ ماه فرایند تولید، در اسفند ۱۴۰۳ش به پایان رسید.

اکران و نمایش

پروانه نمایش فیلم سینمایی «بت» در ۳۱ مرداد ۱۴۰۵ش بدون اصلاحیه و سانسور صادر شد. اکران عمومی فیلم که قرار بود در اوایل مهر ۱۴۰۵ش توسط دفتر فیلمیران انجام شود، به دلیل مدت زمان فیلم و بررسی ملاحظات سانس‌بندی سینماها با یک هفته تأخیر مواجه شد و از مهر ۱۴۰۵ش روی پرده رفت.

بازخورد

فروش و استقبال

بر اساس آمارهای منتشرشده، فیلم «بت» در هفته‌های نخست اکران خود مبلغ ۲ میلیارد و ۴۷۹ میلیون تومان فروش داشت. گزارش‌های تحلیل گیشه به متوسط حضور ۱۱ تماشاگر در هر سانس طی روزهای اولیه اکران اشاره کردند.

نقد و بررسی

نقد هنری

از منظر ساختار هنری، زمان ۱۴۴ دقیقه‌ای فیلم و ریتم خطی آن در جهت انتقال تجربه کلافگی و بی‌خوابی فرساینده شخصیت اصلی ارزیابی شده است. بازی‌های کنترل‌شده لیلا حاتمی و محمدرضا فروتن و کیفیت قاب‌بندی‌ها مورد توجه منتقدان قرار گرفت، هرچند برخی یادداشت‌ها به پراکندگی داستانی در خطوط فرعی و افت ریتم در بخش‌های میانی پرداخته‌اند.

نقد اجتماعی

در حوزه تحلیل اجتماعی، «بت» به نقد «اقتصاد توجه»، آسیب‌های زیست در شبکه‌های اجتماعی و تبدیل رنج فردی به کالای مصرفی می‌پردازد. این اثر فضای مجازی را نه صرفاً ابزار ارتباطی، بلکه جامعه‌ای با مناسبات قدرت و منفعت‌طلبی تصویر می‌کند که در آن مرز میان انتخاب شخصی و اجبار رسانه‌ای کم‌رنگ می‌شود.

نقد سیاسی

در تحلیل‌های رسانه‌ای، از «بت» به عنوان اثری موضع‌گیر در برابر ابتذال جمعی و مدهای فرهنگی فضای مجازی یاد شده که ساختار پاستوریزه فیلم‌سازی متعارف را به چالش می‌کشد.

حاشیه‌ها

«بت» هفتمین فیلم بلند سینمایی حمید نعمت‌الله پس از فیلم توقیفی قاتل و وحشی است و چهارمین همکاری او با لیلا حاتمی پس از بی‌پولی، رگ خواب و قاتل و وحشی به‌شمار می‌رود. حمید نعمت‌الله در مصاحبه‌ای اعلام کرد با وجود پیگیری برای اکران قاتل و وحشی، به دلیل عدم امکان نمایش آن، فیلم «بت» را به عنوان اثر امروز ایران به اکران رسانده است. همچنین شباهت‌های مضمونی این فیلم با آثاری چون نمایش ترومن در رسانه‌ها مطرح گردید.

جوایز و افتخارات

سال	جشنواره	بخش	نامزد / برنده	نتیجه	منبع
۱۴۰۴	جشنواره فیلم فجر (دوره ۴۴)	بخش مسابقه (سودای سیمرغ)	فیلم سینمایی بت	نامزدشده