بی‌تابی بیتا

فیلم سینمایی

بی‌تابی بیتا

تماشا و اطلاعات

انتشاربهمن ۱۳۹۰ (نخستین نمایش در جشنواره فیلم فجر)؛ ۲۲ خرداد ۱۳۹۲ (اکران عمومی)

کشورایران

پوستر بی‌تابی بیتا

عوامل اصلی

کارگردانمهرداد فرید

تهیه‌کنندهمهرداد فرید

نویسندهمهرداد فرید، مرجان علیزاده

فیلمنامهمهرداد فرید، مرجان علیزاده

داستانمهرداد فرید (طرح اولیه)

عوامل فنی

فیلم‌بردارمرتضی غفوری

تدوینابراهیم سعیدی

تولید و انتشار

فروش۱۱۵ میلیون تومان (فروش گزارش‌شده در ۱۰ روز نخست اکران در تهران)

بازیگران

حامد بهداد، الهه حصاری، فریبا کوثری، مجید مشیری، ذبیح افشار، نگار حسن‌زاده، شیوا خنیاگر، مانا عمویی، بهزاد جعفری، بهزاد اشکان، عصمت‌الملوک قجر، غلامرضا عسکری

بی‌تابی بیتا فیلمی سینمایی به کارگردانی، تهیه‌کنندگی و نویسندگی مهرداد فرید محصول سال ۱۳۹۰ش است. این فیلم در درام اجتماعی خود به بررسی مشکلات اقتصادی و شغلی دختری جوان به نام بیتا در جامعه می‌پردازد که در اولین تجربه کاری خود در یک مطب دندان‌پزشکی با تهمت سرقت روبرو می‌شود. بازیگرانی چون حامد بهداد، الهه حصاری، فریبا کوثری و مجید مشیری در این اثر به ایفای نقش پرداخته‌اند. این فیلم نخستین بار در سی‌امین دوره جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمد و سپس در خرداد ۱۳۹۲ش اکران عمومی شد.

داستان فیلم

داستان فیلم دربارهٔ دختر ۱۹ ساله‌ای به نام بیتا است که پس از مرگ پدرش و بیکار شدن مادرش، به دلیل مشکلات شدید اقتصادی خانواده، به عنوان منشی در یک مطب دندان‌پزشکی مشغول به کار می‌شود. پس از مدتی، برخی از بیماران مطب بیتا را متهم به دزدیدن پول از کیف‌هایشان می‌کنند. امیر که به عنوان دستیار دندان‌پزشک در مطب کار می‌کند و به بیتا علاقه‌مند است، سعی در همراهی با او دارد. بیتا در کلانتری و دادستان برای اثبات بی‌گناهی خود تلاش می‌کند و در نهایت مشخص می‌شود که دزد واقعی مطب، خودِ امیر بوده است.

در خط داستانی فرعی، بیتا متوجه ازدواج پنهانی مادرش با ناصرآقا، پیرمرد سوپرمارکت‌دار محله می‌شود. همچنین در ابتدای فیلم، بیتا شاهد اخراج دختر همسایه‌شان بهاره از خانه به دلیل آزار ناپدری‌اش است که به نوعی آینه‌ای از وضعیت و آینده بیتا به‌شمار می‌رود.

عوامل فیلم

نمایی از فیم بی‌تابی بیتا با بازی الهه حصاری و حامد بهداد

بازیگران

بازیگران فیلم سینمایی بیتابی بیتا عبارتند از:

• حامد بهداد در نقش امیر (دستیار دندان‌پزشک)
• الهه حصاری در نقش بیتا (منشی مطب)
• فریبا کوثری در نقش مادر بیتا
• مجید مشیری در نقش ناصرآقا (سوپرمارکت‌دار)
• ذبیح افشار
• نگار حسن‌زاده
• شیوا خنیاگر
• مانا عمویی
• بهزاد جعفری
• بهزاد اشکان
• عصمت‌الملوک قجر
• غلامرضا عسکری

عوامل تولید

عوامل فنی و تولید این فیلم عبارتند از:

• کارگردان: مهرداد فرید
• تهیه‌کننده: مهرداد فرید
• نویسندگان: مهرداد فرید و مرجان علیزاده (بر اساس طرحی از مهرداد فرید)
• مدیر فیلم‌برداری: مرتضی غفوری
• تدوین: ابراهیم سعیدی
• صدابردار، صداگذار و ترکیب صداها: بهمن اردلان
• طراح چهره‌پردازی: محسن ملکی
• طراح صحنه و لباس: سحر شهامت
• جلوه‌های ویژه رایانه‌ای: محمد استاد
• مدیر تولید: هومن رضوانی
• مدیر تدارکات: کاظم نامنی
• دستیار اول کارگردان و برنامه‌ریز: علی مردانه
• دستیار دوم کارگردان: علیرضا فولادشکن
• منشی صحنه: الهام راد
• عکاس و تصویربردار پشت صحنه: مژده لباسچی

تولید

تصوری از مرحله تصویربرداری فیلم بی‌تابی بیتا

فیلم‌برداری بیتابی بیتا از تاریخ ۷ آذر ۱۳۹۰ش در تهران آغاز شد. حامد بهداد پس از اتمام بازی در فیلم نارنجی‌پوش ساخته داریوش مهرجویی، از تاریخ ۲۳ آذر ۱۳۹۰ش به گروه بازیگران این فیلم پیوست. روند دریافت پروانه ساخت این فیلم به گفته کارگردان ۴ ماه به طول انجامید که دلیل آن اتهام اولیه مسئولان وقت به متن فیلم‌نامه مبنی بر ترویج انحرافات جنسی به دلیل طرح ازدواج پنهانی مادر بیتا با بقال محله بوده است.

اکران و نمایش

این فیلم نخستین بار در بهمن ۱۳۹۰ش در سی‌امین دوره جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمد. با این حال، حوزه هنری این اثر را در فهرست فیلم‌های تحریمی خود قرار داد که مانع از اکران آن در نوروز ۱۳۹۱ش شد. در آذر ۱۳۹۱ش، مهرداد فرید به دلیل محدودیت سینماهای عرضه‌کننده از اکران اثر انصراف داد. سرانجام فیلم از ۲۲ خرداد ۱۳۹۲ش اکران عمومی خود را در سینماها آغاز کرد.

بازخورد

فروش و استقبال

بیتابی بیتا در ۱۰ روز نخست اکران خود در تیر ۱۳۹۲ش به فروش ۱۱۵ میلیون تومانی در گیشه تهران دست یافت. مهرداد فرید اعلام کرد که فروش فیلم نتوانست توقعات کامل او را برآورده کند و علت آن را عدم انگیزه داشتن مخاطبان پیش از ورود به سالن و نداشتن تبلیغات ناشی از برندهای سینمایی دانست.

نقد و بررسی

نقد هنری

در برنامه تلویزیونی هفت، جواد طوسی و رضا درستکار این اثر را بهترین فیلم کارنامه مهرداد فرید تا آن زمان ارزیابی کردند. جواد طوسی به شباهت‌های ساختاری این فیلم با آثار اصغر فرهادی و فیلم‌هایی نظیر من ترانه ۱۵ سال دارم، سارا و دربند اشاره کرد اما شخصیت‌پردازی‌های آن را یک‌سویه دانست. پوریا ذوالفقاری در ماهنامه سینمایی فیلم با تمجید از ایجاز ۲۰ دقیقه نخست فیلم، به افت درام و انفعال شخصیت اصلی پس از کشف زودهنگام دزد واقعی انتقاد کرد.

نقد اجتماعی

جبار آذین، منتقد سینما، در گفت‌وگو با باشگاه خبرنگاران جوان اظهار داشت که مهرداد فرید به عنوان کارگردان به دنبال فیلم‌سازی تجاری و کلیشه‌ای نبوده و اثر او به دغدغه‌های اجتماعی پرداخته است. مهرداد فرید نیز در گفت‌وگو با رسانه‌ها، ایده اصلی فیلم را برگرفته از یک ماجرای واقعی دزدیده شدن پول بیماران در مطب پزشکی در فرانسه و تطبیق آن با وضعیت فقر طبقه متوسط ایران عنوان کرد.

حاشیه‌ها

نشست نقد و بررسی فیلم در ۱۲ آذر ۱۳۹۱ش در فرهنگسرای ارسباران با حاشیه‌ها و انعکاس‌های نادرست رسانه‌ای همراه شد. مهرداد فرید با انتشار یادداشتی در خبرگزاری ایلنا، از انتشار گزارش‌های مشابه کپی‌پست‌شده در خبرگزاری‌ها گله کرد و به اشتباهاتی چون درج واژه «سینما توپوگرافی» به جای «سینماتوگرافی»، اعلام اشتباه مدت زمان دریافت پروانه ساخت به عنوان ۴ سال به جای ۴ ماه، و تحریف سخنانش دربارهٔ فیلم من مادر هستم اعتراض نمود و تنها گزارش خبرگزاری ایلنا به خبرنگاری علی زادمهر را دقیق دانست.