خانه دختر
فیلم سینمایی
خانه دختر
خانه دختر فیلمی سینمایی به کارگردانی شهرام شاه‌حسینی، نویسندگی پرویز شهبازی و تهیه‌کنندگی محمد شایسته محصول سال ۱۳۹۳ش است. این فیلم که حامد بهداد، رعنا آزادی‌ور، پگاه آهنگرانی و باران کوثری در آن به ایفای نقش پرداخته‌اند، به داستان مرگ مشکوک دختری در آستانه مراسم عروسی‌اش و تلاش هم‌دانشگاهی‌هایش برای کشف راز این اتفاق می‌پردازد. این اثر پس از نخستین نمایش در سی و سومین دوره جشنواره فیلم فجر، به دلیل حساسیت‌های مضمونی به مدت سه سال توقیف شد و در مهر ۱۳۹۶ش با اعمال ممیزی به اکران عمومی درآمد.
داستان فیلم
ویرایشقصهٔ فیلم دربارهٔ دختری دانشجو به نام سمیرا است که در روز پیش از مراسم عقد و عروسی‌اش با منصور، به صورت ناگهانی و مشکوک می‌میرد.[۱] در پی این حادثه، دو هم‌دانشگاهی او به نام‌های پریسا و بهار که در تدارک خرید لباس برای عروسی بودند، در جریان خبر مرگ او قرار گرفته و سعی می‌کنند راز این مرگ ناگهانی را کشف کنند.[۲] در جریان این جستجو، مشخص می‌شود که مادر منصور پیش از عروسی از سمیرا خواسته بود تا برگه گواهی پزشکی سلامت ارائه دهد.[۳] پدر سمیرا به نام مرتضی، بدون گریه و با رفتاری غیرعادی، برگه آزمایش را از پزشکی قانونی تحویل گرفته و محتوای آن را فاش نمی‌کند.[۲] او قصد دارد خانه کوچکشان در تهران را زیر قیمت بفروشد تا هرچه زودتر از محله و نگاه سنگین مردم فرار کند.[۴] همچنین پیامک زدن‌های ستاره (خواهر کوچک سمیرا) به بهار و حضور غیرعادی نگهبان خانه، بر پیچیدگی و معمای مرگ سمیرا می‌افزاید.[۲]
عوامل فیلم
ویرایش
بازیگران
ویرایش- حامد بهداد در نقش منصور[۲]
- رعنا آزادی‌ور در نقش سمیرا[۲]
- پگاه آهنگرانی در نقش پریسا[۲]
- باران کوثری در نقش بهار[۲]
- بابک کریمی در نقش مرتضی (پدر سمیرا)[۲]
- رؤیا تیموریان در نقش مادر منصور[۴]
- پردیس احمدیه در نقش ستاره (خواهر سمیرا)[۲]
- نادر فلاح در نقش نگهبان خانه[۲]
- بهناز جعفری[۴]
- محمدرضا هدایتی[۴]
- نسیم ادبی[۴]
- امیرعلی نبویان[۴]
- مانی شاه‌حسینی[۴]
عوامل تولید
ویرایش- کارگردان: شهرام شاه‌حسینی[۵]
- نویسنده: پرویز شهبازی[۴]
- تهیهکننده: محمد شایسته[۶]
- مدیر فیلمبرداری: مرتضی غفوری[۴]
- طراح صحنه و لباس: آیدین ظریف[۴]
- صدابردار: منصور شهبازی[۴]
- طراح چهره‌پردازی: محسن دارسنج[۴]
- تدوین‌گر: میثم مولایی[۷]
- دستیار اول کارگردان و برنامه‌ریز: حسین خضوعی[۵]
- دستیار برنامه‌ریز: علیرضا شایسته[۵]
- مدیر روابط عمومی و مشاور رسانه‌ای: احسان ظلی‌پور[۴]
- منشی صحنه: سعیده دلیریان[۵]
- عکاس: امید صالحی[۴]
- جانشین تولید: محمود اتحادی[۴]
- مدیر تدارکات: آرش صالحی[۴]
- دستیار تهیه: فرهاد کابائی[۴]
تولید
ویرایش
پیش‌تولید این فیلم در فروردین ۱۳۹۳ش آغاز شد و حامد بهداد به عنوان نخستین بازیگر اصلی برای نقش منصور قرارداد بست.[۶] این فیلم نخستین تجربه تهیه‌کنندگی مستقل محمد شایسته و چهارمین فیلم بلند سینمایی شهرام شاه‌حسینی پس از فیلم‌های کلاغ‌پر، زن‌ها فرشته‌اند و آقای هفت‌رنگ بود؛ وی پیش از این در سال ۱۳۸۱ش سیمرغ بلورین جشنواره فیلم فجر را برای فیلم کوتاه به طعم خاک دریافت کرده بود.[۸] فیلمبرداری این اثر در اردیبهشت ۱۳۹۳ش در خیابان معلم و میدان شعاع تهران به شیوه اسکوپ توسط مرتضی غفوری انجام شد.[۴] حامد بهداد در نشست خبری جشنواره اعلام کرد که به خاطر کیفیت فیلمنامه از دستمزد خود کوتاه آمده است.[۷] شهرام شاه‌حسینی نیز اشاره کرد که پرویز شهبازی نقش منصور را از ابتدا برای حامد بهداد نوشته بود.[۹]
اکران و نمایش
ویرایشاین فیلم اولین بار در بهمن ۱۳۹۳ش در سی و سومین دوره جشنواره فیلم فجر در سالن همایش‌های برج میلاد اکران شد.[۷] همچنین نمایش‌هایی در سوئد و جشنواره فیلم توکیو داشت.[۱۰] پس از آن با دستور مستقیم علی جنتی، وزیر وقت فرهنگ و ارشاد اسلامی، به دلیل اشکالات مضمونی توقیف گردید.[۱۱] سرانجام پس از سه سال توقیف و انجام ممیزی، قرارداد اکران فیلم در ۱۷ مهر ۱۳۹۶ش ثبت شد و اکران عمومی آن از چهارشنبه ۱۹ مهر ۱۳۹۶ش در ۲۰ سالن سینما در گروه آزاد آغاز گردید.[۱۲] اکران مردمی فیلم با حضور حامد بهداد در ۷ آبان ۱۳۹۶ش در پردیس سینمایی کورش برگزار شد.[۱۳] عواید فروش روز دوشنبه ۲۹ آبان ۱۳۹۶ش این فیلم نیز به زلزله‌زدگان استان کرمانشاه اهدا شد.[۱۴] توزیع فیلم در شبکه نمایش خانگی نیز از ۲۱ آذر ۱۳۹۶ش توسط مؤسسه هنر اول صورت گرفت.[۱۵]
بازخورد
ویرایشفروش و استقبال
ویرایشاین فیلم در نخستین روز اکران عمومی خود در مهر ۱۳۹۶ش مبلغ ۶۵ میلیون تومان فروخت.[۳] مجموع فروش کل اکران عمومی این اثر در سینماهای کشور به بیش از ۳ میلیارد تومان رسید.[۱۵]
نقد و بررسی
ویرایشنقد هنری
ویرایشمدت زمان نسخه جشنواره‌ای فیلم ۷۹ دقیقه بود که برای اکران عمومی با حذف ۲ دقیقه به ۷۷ دقیقه کاهش یافت.[۱۰] محمدصالح سلطانی در گزارشی در خبرگزاری دانشجو، بازی حامد بهداد را عمیق و درون‌گرایانه توصیف کرد، اما بازی سایر بازیگران را کلیشه‌ای دانست و پایان‌بندی فیلم را به دلیل حذف سکانس‌ها، ابتر ارزیابی نمود.[۱] امیرحسین دولتشاهی نیز در ایرنا، فیلمنامه پرویز شهبازی را به دلیل ایجاد گره‌های فراوان و باز نکردن آن‌ها نقد کرد.[۲]
نقد اجتماعی - سیاسی
ویرایشپگاه آهنگرانی این اثر را یک فیلم زنانه با جذابیت ویژه برای دختران دانست.[۹] برخی منتقدان به موضوعاتی مانند سنت، گسست نسلی و نظارت‌های خانوادگی پرداخته و فیلم را نقدی بر ساختارهای سنتی دانستند.[۱] نشریات محافظه‌کار نظیر جهان‌نیوز و روزنامه جوان، این فیلم را اثری ضدخانوادگی و هجمه به قیود مذهبی و سنت غیرت در جامعه ایرانی قلمداد کردند.[۱۶][۸]
حاشیه‌ها
ویرایشپس از توقیف اولیه فیلم، پرویز شهبازی در یادداشتی در اسفند ۱۳۹۳ش، برداشت‌های انتقادی را ناشی از تاویل‌های لغزان مخاطبان دانست و مواجهه با اثر را به «آزمایش رورشاک» تشبیه کرد.[۱۷] اکران نسخه ممیزی شده در سال ۱۳۹۶ش نیز با اعتراض‌های گسترده کاربران فضای مجازی مواجه شد که سانسور فیلم را باعث گنگ شدن روایت داستان دانستند.[۱۸]
منابع
ویرایش- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ سلطانی، محمدصالح، «آیا «خانه دختر» ارزش این همه حاشیه را داشت؟/ یک معمای ابتر»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ: ۲ مهر ۱۳۹۶ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۲٫۰۰ ۲٫۰۱ ۲٫۰۲ ۲٫۰۳ ۲٫۰۴ ۲٫۰۵ ۲٫۰۶ ۲٫۰۷ ۲٫۰۸ ۲٫۰۹ ۲٫۱۰ دولتشاهی، امیرحسین، «گره‌های ناگشوده در 'خانه دختر'»، ایرنا، تاریخ: ۴ دی ۱۳۹۶ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ «آمار فروش «خانه دختر» اعلام شد»، دنیای اقتصاد، تاریخ: ۲۰ مهر ۱۳۹۶ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۴٫۰۰ ۴٫۰۱ ۴٫۰۲ ۴٫۰۳ ۴٫۰۴ ۴٫۰۵ ۴٫۰۶ ۴٫۰۷ ۴٫۰۸ ۴٫۰۹ ۴٫۱۰ ۴٫۱۱ ۴٫۱۲ ۴٫۱۳ ۴٫۱۴ ۴٫۱۵ ۴٫۱۶ ۴٫۱۷ «جدیدترین خبرها و عکس‌ها از «خانه دختر»»، ایسنا، تاریخ: ۲۳ اردیبهشت ۱۳۹۳ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ ۵٫۳ «عوامل فیلم خانه دختر»، سوره سینما، تاریخ: سال ۱۳۹۳ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۶٫۰ ۶٫۱ «حامد بهداد در «خانه دختر» بازی می‌کند»، خبرآنلاین، تاریخ: ۱۹ فروردین ۱۳۹۳ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۷٫۰ ۷٫۱ ۷٫۲ «حامد بهداد: به خاطر «خانه دختر» از دستمزدم کوتاه آمدم»، جام جم آنلاین، تاریخ: ۱۳ بهمن ۱۳۹۳ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۸٫۰ ۸٫۱ نیک‌ضمیر، محمدمهدی، «حراج «خانه دختر» برای خرید گیشه»، روزنامه جوان، تاریخ: ۲۳ مهر ۱۳۹۶ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۹٫۰ ۹٫۱ «نظر حامد بهداد درباره «خانه دختر»»، ایسنا، تاریخ: ۲۶ دی ۱۳۹۳ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ «توضیح تهیهکننده «خانه دختر» درباره حذف ۲ دقیقه فیلم»، روزنامه دنیای اقتصاد، تاریخ: ۱ آبان ۱۳۹۶ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «ماجرای توقیف "خانه دختر" توسط وزیر ارشاد»، فرارو، تاریخ: ۶ دی ۱۳۹۴ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «اکران قطعی فیلم خانه دختر از چهارشنبه، ۱۹ مهر»، ایلنا، تاریخ: ۱۶ مهر ۱۳۹۶ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «تصاویر | اکران مردمی فیلم «خانه دختر» با حضور حامد بهداد»، خبرآنلاین، تاریخ: ۷ آبان ۱۳۹۶ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ««خانه دختر» از مردم زلزله زده حمایت می‌کند»، پایگاه خبری تحلیلی سینماسینما، تاریخ: ۲۳ آبان ۱۳۹۶ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۱۵٫۰ ۱۵٫۱ «"خانه دختر" به شبکه نمایش خانگی می‌آید»، ایلنا، تاریخ: ۱۹ آذر ۱۳۹۶ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ««خانه دختر»؛ خانه پدری باغیرت و متجاوز! تلاش برای صدور مجوز اکران یک فیلم «ضد خانوادگی»»، جهان نیوز، تاریخ: ۱۹ بهمن ۱۳۹۳ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «پاسخ به برخی ابهامات درباره فیلم «خانه دختر»»، همشهری آنلاین، تاریخ: ۱۰ اسفند ۱۳۹۳ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «واکنش تند مخاطبان سانسور «خانه دختر»»، فرارو، تاریخ: مهر ۱۳۹۶ش، بازدید: ۵ مهر ۱۴۰۵ش.