روز سوم
فیلم سینمایی
روز سوم
روز سوم فیلمی سینمایی به کارگردانی محمدحسین لطیفی، نویسندگی مهدی سجاده‌چی و تهیه‌کنندگی علیرضا جلالی و حمید آخوندی محصول سال ۱۳۸۵ش است. این فیلم که بر اساس طرح و تحقیقات اولیه حمید زرگرنژاد و برپایه یک داستان واقعی ساخته شده، روایتگر روزهای مقاومت و حصر خرمشهر در سال ۱۳۵۹ش است. داستان فیلم دربارهٔ خواهر و برادری است که در خرمشهر در محاصره نیروهای عراقی قرار می‌گیرند.
فیلم روز سوم در بیست و پنجمین دوره جشنواره فیلم فجر موفق به دریافت سیمرغ بلورین بهترین فیلم، بهترین کارگردانی، بهترین بازیگر نقش اول زن و بهترین طراحی صحنه و لباس شد.
داستان فیلم
[ویرایش | ویرایش مبدأ]داستان فیلم «روز سوم» در سال ۱۳۵۹ش و در جریان آخرین روزهای مقاومت مردم خرمشهر در بخش غربی این شهر رخ می‌دهد. سمیره و رضا خواهر و برادری هستند که همراه با مردم شهر در حال مقاومت در برابر نیروهای عراقی هستند. در جریان این نبرد، پاهای سمیره می‌شکند و امکان فرار از او سلب می‌شود. با تنگ‌تر شدن حلقه محاصره، رضا تصمیم می‌گیرد سمیره را در حیاط خانه در یک چاله پنهان کند و روی آن را بپوشاند تا شبانه برای نجات او بازگردد.[۱]
در این میان، فؤاد که خواستگار قبلی سمیره و همکار سابق او در مدرسه‌ای در خرمشهر بوده، به عنوان یک فرمانده عراقی وارد منطقه می‌شود و خانه رضا و سمیره را اشغال می‌کند. رضا به همراه همرزمانش برای نجات سمیره تلاش می‌کنند.[۱] در جریان فرار، برادر کوچک رضا و دوستانش و خودش شهید می‌شوند و در نهایت سمیره جان سالم به در می‌برد.[۲] این فیلم برداشتی آزاد از یک واقعه واقعی است که در ماجرای واقعی اصلی، تمام افراد زنده مانده بودند.[۳]
عوامل فیلم
[ویرایش | ویرایش مبدأ]بازیگران
[ویرایش | ویرایش مبدأ]بازیگران فیلم سینمایی «روز سوم» عبارتند از:[۴]
- پوریا پورسرخ در نقش رضا[۱]
- باران کوثری در نقش سمیره[۱]
- حامد بهداد در نقش فؤاد[۱]
- برزو ارجمند[۴]
- مجید یاسر[۴]
- مهدی صبایی[۴]
- مرتضی زارع[۴]
- شهرام قائدی[۳]
- مهدی ساکی[۳]
- مالک سراج[۳]
عوامل تولید
[ویرایش | ویرایش مبدأ]عوامل فنی و تولید این فیلم عبارتند از:[۴]
- کارگردان: محمدحسین لطیفی[۴]
- نویسنده: مهدی سجاده‌چی[۴]
- تهیه‌کننده: علیرضا جلالی و حمید آخوندی[۵]
- مدیر فیلمبرداری: ابراهیم غفوری[۴]
- تدوین: کاوه ایمانی[۴]
- آهنگساز: علیرضا کهن‌دیری[۴]
- طراح صحنه و لباس: محسن نوروزی[۴]
- چهره‌پرداز: علی سام‌خواه[۴]
- صدابردار: بهروز معاونیان[۴]
- صداگذار: حسین مهدوی و آرش اسحاقی[۴]
- جلوه‌های ویژه میدانی: محسن روزبهانی[۶]
تولید
[ویرایش | ویرایش مبدأ]
فیلمبرداری فیلم سینمایی «روز سوم» از ۱۲ آبان ۱۳۸۵ش در شهر آبادان و نخلستان‌های اطراف آن آغاز شد.[۷] این فیلم با سرمایه‌گذاری بنیاد شهید و امور ایثارگران ساخته شد.[۸] محمدحسین لطیفی برای حفظ واقع‌گرایی اثر، با وجود امکان فیلمبرداری برخی صحنه‌ها در تهران، تمامی مراحل فیلمبرداری را در آبادان و خرمشهر انجام داد.[۹]
فیلمبرداری اثر از ۱۲ آبان تا ۳ بهمن ۱۳۸۵ش به طول انجامید که در این مدت ۱۲ روز تعطیلی ناخواسته به دلیل شرایط جوی جنوب کشور رخ داد.[۹] در طول ضبط، عوامل فیلم به دلیل برودت هوای آبادان دچار سختی‌هایی شدند و برای جلوگیری از خروج بخار دهان در صحنه‌های بازی، یخ می‌خوردند.[۹] همچنین تدوین هم‌زمان فیلم توسط کاوه ایمانی انجام شد و تدوین نهایی در مدت ۳ روز با حضور کارگردان به پایان رسید.[۹]
اکران و نمایش
[ویرایش | ویرایش مبدأ]نمایش مقدماتی فیلم سینمایی «روز سوم» از ۲۴ خرداد ۱۳۸۶ش در گروه سینمایی آفریقا آغاز شد و از ۲۶ خرداد ۱۳۸۶ش ۹ سینمای دیگر به نمایش‌دهندگان آن افزوده شدند. علت اکران زودهنگام و ناگهانی فیلم، افت فروش فیلم نقاب و اتمام قرارداد آن اعلام شد.[۱۰]
تهیه‌کننده فیلم، حمید آخوندی، از نحوه اکران عجولانه و بدون اطلاع‌رسانی مناسب ابراز نارضایتی کرد و شتاب‌زدگی در اکران را ناشی از نگرانی از قاچاق فیلم دانست.[۵] این فیلم همچنین در تاریخ ۱۰ مهر ۱۳۹۹ش از شبکه آی‌فیلم۲ برای مخاطبان کشورهای افغانستان و تاجیکستان به نمایش درآمد.[۱] همچنین در ۳ خرداد ۱۳۹۸ش به مناسبت سالروز آزادسازی خرمشهر، اکران رایگانی با حضور کارگردان در سینما فرهنگ رباط‌کریم برگزار شد.[۱۱]
بازخورد
[ویرایش | ویرایش مبدأ]
فروش و استقبال
[ویرایش | ویرایش مبدأ]فیلم سینمایی «روز سوم» در ۱۱ روز نخست اکران خود در ۲۰ سالن سینما به فروشی نزدیک به ۵۵ میلیون تومان دست یافت و در صدر جدول فروش سینماهای تهران قرار گرفت.[۵]
نقد و بررسی
[ویرایش | ویرایش مبدأ]نقد هنری
[ویرایش | ویرایش مبدأ]منتقدان به ایجاد تضاد میان مفاهیم لطیف و عاشقانه با فضای خشن جنگ اشاره کرده‌اند.[۱۲] برخی تحلیل‌گران در خبرگزاری مهر مطرح کردند که فیلمنامه با وجود گره‌افکنی پرتعلیق، نتوانسته عدم امکان فرار سمیره از روی دیوار یا راه‌های منطقی دیگر را پیش از خاک کردن او به اثبات برساند.[۱۳] در مقابل، دیگر منتقدان پیچیدگی شخصیت فؤاد میان عشق و وظیفه و مواجهه نهایی او با سمیره در مرداب را از نقاط برجسته دراماتیک اثر برشمرد.[۲]
نقد اجتماعی
[ویرایش | ویرایش مبدأ]در نقد مطبوعاتی بر توجه به ویژگی‌های بومی، قومیت‌ها و لهجه‌های ساکنان جنوب در فیلم تأکید شد.[۱۲] تصویر ارائه شده از زن در این فیلم، نمادی از ناموس وطن توصیف شد که تمامی مردان برای نجات او بدون تماس بدنی و با حمل وی بر روی دری چوبی تلاش می‌کنند.[۱۴]
در تحلیل خبرگزاری مهر عنوان شد که فیلم بیش از ارائه یک شناسنامه تاریخی دقیق از حصر خرمشهر، نمایشی عام از جنگ شهری ارائه می‌دهد که در بخش‌هایی به فیلم‌های کماندویی شباهت پیدا می‌کند.[۱۳] با این حال، تحلیل‌های دیگر این اثر را نقطه ورود تأثیرگذاری برای نسل جدید فیلم‌سازان به سینمای دفاع مقدس دانستند.[۱۵]
حاشیه‌ها
[ویرایش | ویرایش مبدأ]حمید آخوندی تهیه‌کننده فیلم از عملکرد سازمان صدا و سیما در عدم تبلیغ مناسب و نپذیرفتن دعوت بازیگران فیلم در برنامه‌های پربیننده انتقاد کرد.[۵] محمدحسین لطیفی نیز در نشست رسانه‌ای جشنواره اعلام کرد تمایلی به حضور فیلمش در جشنواره نداشته و به مسابقه و جایزه اعتقادی ندارد.[۱۶] در اختتامیه جشنواره فجر، لطیفی سیمرغ خود را به محمود نورانی اهدا کرد و علیرضا جلالی دربارهٔ شهید امان‌اللهی سخن گفت.[۵]
جوایز و افتخارات
[ویرایش | ویرایش مبدأ]افتخارات فیلم سینمایی «روز سوم» در جشنواره‌ها به شرح زیر است:
بیست و پنجمین دوره جشنواره فیلم فجر (۱۳۸۵ش)
[ویرایش | ویرایش مبدأ]- برنده سیمرغ بلورین بهترین فیلم: علیرضا جلالی[۱۷]
- برنده سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی: محمدحسین لطیفی (مشترک با امیرشهاب رضویان برای مینای شهر خاموش)[۱۷]
- برنده سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن: باران کوثری (برای خون‌بازی و روز سوم)[۱۷]
- برنده سیمرغ بلورین بهترین طراحی صحنه و لباس: محسن نوروزی[۱۷]
- برنده سیمرغ طلایی نگاه ملی: محمدحسین لطیفی (تقدیر ویژه)[۱۷]
- نامزد سیمرغ بلورین نقش اول مرد: پوریا پورسرخ[۶]
- نامزد سیمرغ بلورین نقش مکمل مرد: حامد بهداد[۶]
- نامزد سیمرغ بلورین بهترین فیلمنامه: مهدی سجاده‌چی[۱۷]
- نامزد سیمرغ بلورین بهترین فیلمبرداری: ابراهیم غفوری[۱۷]
- نامزد سیمرغ بلورین بهترین موسیقی متن: علیرضا کهن‌دیری[۱۷]
- نامزد سیمرغ بلورین بهترین صدابرداری: بهروز معاونیان[۱۷]
- نامزد سیمرغ بلورین بهترین چهره‌پردازی: علی سام‌خواه[۱۷]
- نامزد سیمرغ بلورین بهترین جلوه‌های ویژه: محسن روزبهانی[۱۷]
جشن خانه سینما (دوره یازدهم - ۱۳۸۶ش)
[ویرایش | ویرایش مبدأ]- برنده تندیس شایستگی بهترین جلوه‌های ویژه میدانی و تصویری: محسن روزبهانی[۶]
- نامزد تندیس شایستگی بهترین فیلم: علیرضا جلالی[۶]
- نامزد تندیس شایستگی نقش اول مرد: حامد بهداد[۶]
- نامزد تندیس شایستگی نقش اول زن: باران کوثری[۶]
- نامزد تندیس شایستگی بهترین چهره‌پردازی: علی سام‌خواه[۶]
منابع
[ویرایش | ویرایش مبدأ]- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ ۱٫۵ ««روز سوم» در خانه همسایه‌ها»، خبرگزاری حوزه، تاریخ: ۹ مهر ۱۳۹۹ش، بازدید: ۱۱ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ صائمی، رضا، ««روز سوم»؛ عشق است و آتش و خون»، بلاگ نماوا، تاریخ: ۴ خرداد ۱۴۰۱ش، بازدید: ۱۱ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ «برش‌هایی از فیلم سینمایی روز سوم»، تابناک، تاریخ: ۱۵ مهر ۱۳۹۷ش، بازدید: ۱۱ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۴٫۰۰ ۴٫۰۱ ۴٫۰۲ ۴٫۰۳ ۴٫۰۴ ۴٫۰۵ ۴٫۰۶ ۴٫۰۷ ۴٫۰۸ ۴٫۰۹ ۴٫۱۰ ۴٫۱۱ ۴٫۱۲ ۴٫۱۳ ۴٫۱۴ «عوامل فیلم روز سوم»، سوره سینما، تاریخ: بی‌تا، بازدید: ۱۱ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ ۵٫۳ ۵٫۴ ««روز سوم» را برای خرمشهر ساختیم»، دنیای اقتصاد، تاریخ: ۶ تیر ۱۳۸۶ش، بازدید: ۱۱ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۶٫۰ ۶٫۱ ۶٫۲ ۶٫۳ ۶٫۴ ۶٫۵ ۶٫۶ ۶٫۷ «تمام جشنواره‌های مربوط به فیلم روز سوم»، سوره سینما، تاریخ: بی‌تا، بازدید: ۱۱ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «بیش از چهل درصد فیلمبرداری "روز سوم" به پایان رسید»، خبرگزاری مهر، تاریخ: ۱۳ آذر ۱۳۸۵ش، بازدید: ۱۱ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «فیلم "روز سوم" در تابستان امسال اکران می‌شود»، خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا)، تاریخ: ۳۰ اردیبهشت ۱۳۸۶ش، بازدید: ۱۱ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۹٫۰ ۹٫۱ ۹٫۲ ۹٫۳ «محمدحسین لطیفی: فیلم روز سوم را بر اساس واقعیت و در یک حال و هوای واقعی ساختیم»، خبرگزاری قرآنی ایران (ایکنا)، تاریخ: ۲۲ بهمن ۱۳۸۵ش، بازدید: ۱۱ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ««روز سوم» اکران شد»، دنیای اقتصاد، تاریخ: ۲۶ خرداد ۱۳۸۶ش، بازدید: ۱۱ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ذاکرمقدس، کوثر، «اکران فیلم سینمایی روز سوم به مناسبت سالروز آزادسازی خرمشهر در رباط‌کریم»، خبرگزاری پانا، تاریخ: ۳ خرداد ۱۳۹۸ش، بازدید: ۱۱ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۱۲٫۰ ۱۲٫۱ «عشق به ناموس و وطن از زاویه جنگ؛ نگاهی به "روز سوم" محمدحسین لطیفی»، خبرگزاری مهر، تاریخ: ۳ تیر ۱۳۸۶ش، بازدید: ۱۱ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۱۳٫۰ ۱۳٫۱ «فیلمی که وامدار واقعیت نیست؛ نگاهی به فیلم "روز سوم"»، خبرگزاری مهر، تاریخ: ۴ خرداد ۱۳۸۷ش، بازدید: ۱۱ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «نگاهی به فیلم روز سوم»، پایگاه حوزه، تاریخ: ۱ مهر ۱۳۸۹ش، بازدید: ۱۱ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «آیا داستان این فیلم واقعی بود؟»، جهان نیوز، تاریخ: ۷ مهر ۱۳۸۹ش، بازدید: ۱۱ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «جشنواره فیلم فجر/ لطیفی: دوست نداشتم فیلم "روز سوم" به جشنواره برسد»، خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا)، تاریخ: ۲۲ بهمن ۱۳۸۵ش، بازدید: ۱۱ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۱۷٫۰۰ ۱۷٫۰۱ ۱۷٫۰۲ ۱۷٫۰۳ ۱۷٫۰۴ ۱۷٫۰۵ ۱۷٫۰۶ ۱۷٫۰۷ ۱۷٫۰۸ ۱۷٫۰۹ ۱۷٫۱۰ «"روز سوم" بهترین فیلم جشنواره بیست و پنجم شد»، خبرگزاری مهر، تاریخ: ۲۳ بهمن ۱۳۸۵ش، بازدید: ۱۱ مهر ۱۴۰۵ش.
- فیلم‌های سینمایی ۱۳۸۵
- فیلم‌های ایرانی ۱۳۸۵
- فیلم‌های به زبان فارسی
- فیلم‌های درام ۱۳۸۵
- فیلم‌های جنگی ۱۳۸۵
- کارگردانیهای محمدحسین لطیفی
- بازیگریهای حامد بهداد
- بازیگریهای باران کوثری
- بازیگریهای پوریا پورسرخ
- بازیگریهای برزو ارجمند
- بازیگریهای مجید یاسر
- نویسندگیهای مهدی سجاده‌چی
- تهیهکنندگیهای علیرضا جلالی
- فیلمها درباره برادران
- فیلمها درباره خواهران
- فیلمها درباره جنگ ایران و عراق
- برندگان سیمرغ بهترین فیلم جشنواره فیلم فجر
- برندگان سیمرغ بهترین کارگردانی جشنواره فیلم فجر
- برندگان سیمرغ بهترین بازیگر نقش اول زن جشنواره فیلم فجر
- برندگان سیمرغ بهترین طراحی صحنه و لباس جشنواره فیلم فجر
- تهیهکنندگیهای حمید آخوندی
- لباسپردازیهای محسن نوروزی
- فیلمبرداریهای ابراهیم غفوری
- صحنهپردازیهای محسن نوروزی
- تدوینگریهای کاوه ایمانی
- چهرهپردازیهای علی سام‌خواه
- آهنگسازیهای علیرضا کهن‌دیری
- صدابرداریهای بهروز معاونیان
- صداگذاریهای حسین مهدوی
- جلوهپردازیهای محسن روزبهانی
- صداگذاریهای آرش اسحاقی
- بازیگریهای مهدی صبایی
- بازیگریهای مرتضی زارع
- بازیگریهای شهرام قائدی
- بازیگریهای مهدی ساکی
- بازیگریهای مالک سراج