پل خواب
فیلم سینمایی
پل خواب
فیلم سینمایی پل خواب اولین فیلم بلند سینمایی به کارگردانی و نویسندگی اکتای براهنی و تهیه‌کنندگی جهانگیر کوثری تولید سال ۱۳۹۴ش است. این فیلم که اقتباسی آزاد از رمان جنایت و مکافات اثر فئودور داستایوفسکی است، در بخش نگاه نو سی و چهارمین جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمد و از دی ۱۳۹۶ش اکران عمومی خود را در سینماهای ایران آغاز کرد. بازیگرانی چون ساعد سهیلی، هومن سیدی، آناهیتا افشار و اکبر زنجانپور در این اثر به ایفای نقش پرداخته‌اند.
داستان فیلم
ویرایششهاب در آستانه ازدواج با نامزدش ندا قرار دارد. شرایط سخت اقتصادی و مالی، او را ترغیب می‌کند تا به همراه دوستش وارد یک معامله تجاری شود؛ اما شریک تجاری پول‌های او را بالا می‌کشد. شهاب برای جبران بدهی‌ها، اقدام به گرفتن پول بهره‌ای می‌کند اما توان پرداخت اقساط آن را ندارد و زیر فشار شدید طلبکاران قرار می‌گیرد. در این میان، فشار پدر ندا برای برگزاری سریع‌تر مراسم عروسی و دخل و تصرف پدر شهاب که دبیر مدرسه است برای حل مشکل او، بحران‌های ذهنی شهاب را تشدید می‌کند.[۱]
شهاب که پیش از این سابقه مصرف ماده مخدر شیشه داشته و مدتی آن را ترک کرده بود، مجدداً به مصرف این ماده روی می‌آورد. او در یک مهمانی در خانه پیرزنی ثروتمند به نام خانم قدیمی که به عنوان مهمان وارد آن شده بود، تحقیر شده و خود را در جایگاه یک کارگر می‌یابد.[۲] شهاب تحت تأثیر فشارهای مالی، احساس تحقیر و توهم ناشی از مصرف شیشه، با پتک دست به قتل خانم قدیمی و دوستش می‌زند.[۳] او پس از جنایت، نزد دوستش محسن به قتل اعتراف می‌کند.[۲] پدر شهاب نیز متوجه ماجرای قتل می‌شود و تا نزدیکی اداره پلیس می‌رود اما از تسلیم کردن فرزندش صرف‌نظر می‌کند؛ در نهایت فیلم با صحنه‌ای پایان می‌یابد که پدر شهاب کنار تخت او نشسته و ندا زنگ خانه را به صدا درمی‌آورد.[۳]
عوامل فیلم
ویرایشبازیگران
ویرایش- ساعد سهیلی در نقش شهاب[۴]
- هومن سیدی در نقش محسن[۴]
- آناهیتا افشار در نقش ندا[۴]
- اکبر زنجانپور در نقش پدر شهاب[۴]
- شهین تسلیمی در نقش خانم قدیمی[۴]
- علیرضا ثانی‌فر[۴]
- حسام شجاعی[۴]
- مجتبی پیرزاده[۵]
- فرخنده فرمانی‌زاده[۵]
عوامل تولید
ویرایش- کارگردان: اکتای براهنی[۴]
- نویسنده: اکتای براهنی[۴]
- تهیه‌کننده: جهانگیر کوثری[۴]
- مدیر فیلمبرداری: پیمان شادمان‌فر[۴]
- تدوین: سپیده عبدالوهاب[۴]
- موسیقی: مازیار یونسی[۴]
- طراح صحنه و لباس: منصوره یزدان‌جو[۴]
- دستیار اول کارگردان و برنامه‌ریز: علی تیموری[۴]
- منشی صحنه: آرزو نیک‌پور[۴]
- صدابردار: رشید دانشمند[۴]
- صداگذاری و میکس: امیرحسین قاسمی[۴]
- عکاس: سحاب زریباف[۴]
- طراح چهره‌پردازی: ایمان امیدواری[۴]
تولید
ویرایش
فیلمبرداری فیلم سینمایی پل خواب در زمستان ۱۳۹۳ش آغاز شد.[۶] این اثر که قرار بود ابتدا در سی و سومین دوره جشنواره فیلم فجر شرکت کند، به دلیل تعویق در شروع فیلمبرداری به آن دوره نرسید و پس از طی مراحل فنی آماده‌سازی شد.[۷] فیلمنامه اثر در ابتدا یک اقتباس مستقیم از رمان جنایت و مکافات بود که پس از چند بار بازنویسی، به اثری الهام‌گرفته از این رمان تبدیل شد.[۶] اکتای براهنی برای نقش اصلی داستان، ابتدا قصد استفاده از یک بازیگر ۲۵ ساله را داشت اما به دلیل عدم یافتن بازیگر در آن رده سنی، نقش را به ساعد سهیلی داد که پس از پایان بازی در فیلم رخ دیوانه به پروژه پیوست.[۸]
تیزری تبلیغاتی برای این فیلم توسط امیرحسین نجاح با تکیه بر سکانس‌های مهم تاریخ سینما ساخته شد.[۹]
اکران و نمایش
ویرایشفیلم پل خواب نخستین بار در تاریخ ۱۲ بهمن ۱۳۹۴ش در کاخ مردمی سی و چهارمین جشنواره فیلم فجر (پردیس سینمایی ملت) و سپس در ۱۹ بهمن ۱۳۹۴ش در برج میلاد به نمایش درآمد.[۱۰][۴] اکران عمومی این فیلم پس از ۲ سال انتظار، از تاریخ ۲۰ دی ۱۳۹۶ش در سینماهای تهران و شهرستان‌ها آغاز گردید.[۱۱]
این فیلم همچنین نمایش‌های بین‌المللی داشته است؛ از جمله در ۲۵ شهریور ۱۳۹۶ش در سالن ریجنت تئاتر کانادا به اکران درآمد.[۱۲] همچنین در تاریخ‌های ۱۸ و ۲۲ مارس ۲۰۱۸م (۲۷ اسفند ۱۳۹۶ش و ۲ فروردین ۱۳۹۷ش) پیش از فیلم مصائب آنا ساخته اینگمار برگمن در سینماتک ونکوور به نمایش گذاشته شد.[۱۳] این اثر در دی ۱۳۹۷ش نیز در شبکه نمایش خانگی منتشر شد.[۱۴]
بازخورد
ویرایش
فروش و استقبال
ویرایشپل خواب در ۲ روز نخست اکران عمومی خود به فروش ۲۰ میلیون و ۱۸۵ هزار تومان دست یافت.[۱۵] این فیلم در هفته اول اکران با در اختیار داشتن ۲۷ سالن سینمایی به فروش ۲۰۴ میلیون تومان رسید.[۱۶] همچنین علی‌رغم محدودیت سالن‌ها و شرایط جوی نامناسب، مجموع فروش آن از مرز ۵۰۰ میلیون تومان عبور کرد و در چهار هفته متوالی در میان ۵ فیلم پرفروش هفته قرار گرفت.[۱۷][۹]
نقد و بررسی
ویرایشنقد هنری
ویرایشروبرت صافاریان منتقد سینما، فیلم را به سه بخش تقسیم کرده و سکانس‌پلانی ۱۰ دقیقه‌ای از ورود شهاب به خانه خانم قدیمی را از نقاط قوت ساختاری اثر می‌داند، ولی معتقد است فیلم در نیمه دوم از نظر عاطفی و شخصیت‌پردازی کاراکترهای فرعی دچار لاغری می‌شود.[۲] امیررضا محمدی در یادداشتی در وبگاه مد و مه، نقطه قوت فیلم را در فیلمنامه و ادبیات آن دانسته ولی کیفیت اجرا، دیالوگ‌نویسی و بازی‌گیری کارگردان را فاقد متانت و پختگی کافی می‌داند.[۱۸] بابک مهرورز منتقد مووی‌مگ نیز اشاره می‌کند که داستان فیلم پس از سکانس قتل دچار چندپارگی شده و انگیزه‌های قهرمان میان اعتیاد، عصبانیت و مشکلات اجتماعی گنگ می‌ماند.[۱۹]
تولید و اکران فیلم با ۲ سال فاصله میان اولین نمایش در جشنواره فجر (بهمن ۱۳۹۴ش) تا اکران عمومی (دی ۱۳۹۶ش) همراه بود که علت آن عدم وجود پخش‌کننده و تأخیر در صدور پروانه نمایش عنوان شد.[۲۰] همچنین سکانس قتل خانم قدیمی با پتک، به دلیل شوک‌آور بودن توسط برخی منتقدان با سکانس قتل در فیلم خانه پدری مقایسه گردید.[۳]
نقد اجتماعی
ویرایشدر تحلیل منتشرشده در وبگاه فرادید، شخصیت شهاب به‌عنوان بازنمایی یک جوان ایرانیِ وامانده در مناسبات اقتصادی سوداگرانه و سرمایه‌داری سه دهه اخیر ایران تحلیل شده است.[۲۱] این نقد نشان می‌دهد که برخلاف راسکولنیکف که دغدغه اخلاقی و ایدئولوژیک داشت، اقدام شهاب واکنشی فردگرایانه به تحقیر، بدهی مالی و اعتیاد به شیشه در بستر فروپاشی ارزش‌های سنتی جامعه شهری تهران است.[۲۱]
نقد سیاسی
ویرایشفیلمنامه پل خواب بدون داشتن ایدئولوژی مشخص سیاسی، بر بستر نقد مناسبات اقتصادی و رانت‌خواری شکل گرفته است؛ به‌طوری‌که کارشناسان تحولات روبنایی جامعه را حاصل زیربنای سودجویانه اقتصادی دانسته‌اند که نهایتاً منجر به ۲ سال تأخیر در اکران عمومی فیلم شد.[۲۱][۲۲]
جوایز و افتخارات
ویرایش- نامزد دریافت سیمرغ بلورین و پذیرفته‌شده در بخش «نگاه نو» سی و چهارمین جشنواره فیلم فجر (۱۳۹۴ش).[۶]
منابع
ویرایش- ↑ «پل خواب»، سی‌نت، تاریخ: ۱ آذر ۱۳۹۴ش، بازدید: ۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ صافاریان، روبرت، «یادداشتی بر فیلم پل خواب (اکتای براهنی)»، وبگاه روبرت صافاریان، تاریخ: ۱۵ تیر ۱۳۹۷ش، بازدید: ۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ «پایانِ ناتمام!»، سلام سینما، تاریخ: ۲۷ دی ۱۳۹۶ش، بازدید: ۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۴٫۰۰ ۴٫۰۱ ۴٫۰۲ ۴٫۰۳ ۴٫۰۴ ۴٫۰۵ ۴٫۰۶ ۴٫۰۷ ۴٫۰۸ ۴٫۰۹ ۴٫۱۰ ۴٫۱۱ ۴٫۱۲ ۴٫۱۳ ۴٫۱۴ ۴٫۱۵ ۴٫۱۶ ۴٫۱۷ ۴٫۱۸ ۴٫۱۹ ۴٫۲۰ «آنونس فیلم «پل خواب» با بازی ساعد سهیلی، هومن سیدی، اکبر زنجانپور و آناهیتا افشار + تصاویر، معرفی فیلم و عوامل»، خبرگزاری آنا، تاریخ: ۱۹ بهمن ۱۳۹۴ش، بازدید: ۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ «فیلم پل خواب»، سلام سینما، تاریخ: ۲۲ آذر ۱۳۹۴ش، بازدید: ۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۶٫۰ ۶٫۱ ۶٫۲ ««پل خواب» به روایت تصویر/ فیلمی که از داستایوفسکی الهام گرفت»، خبرآنلاین، تاریخ: ۲۸ دی ۱۳۹۴ش، بازدید: ۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «براهنی: علاقه شدیدم به ادبیات باعث تولید «پل خواب» شد/ فیلمم یک روایت ساده خطی است»، سینماپرس، تاریخ: ۱۹ بهمن ۱۳۹۴ش، بازدید: ۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «فضای قصه گویی متفاوت «پل خواب» با الهام از داستایوفسکی»، خبرگزاری شبستان، تاریخ: ۸ بهمن ۱۳۹۴ش، بازدید: ۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۹٫۰ ۹٫۱ «ادامه اکران «پل خواب» در سینماهای ایران/رونمایی از تیزر متفاوت»، سینما سینما، تاریخ: ۲۳ بهمن ۱۳۹۶ش، بازدید: ۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «عوامل فیلم «پل خواب» در کاخ مردمی روی فرش قرمز رفتند»، خبرگزاری مهر، تاریخ: ۱۲ بهمن ۱۳۹۴ش، بازدید: ۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ منصوری، زهرا، «پوستر «پل خواب» در آستانه اکران رونمایی شد»، خبرگزاری مهر، تاریخ: ۱۸ دی ۱۳۹۶ش، بازدید: ۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «حواشی فیلم سینمایی پل خواب (1394)»، منظوم، تاریخ: ۲۵ شهریور ۱۳۹۶ش، بازدید: ۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ موذن‌زاده، آروین، ««پل خواب» به ونکوور می‌رود»، خبرگزاری مهر، تاریخ: ۲۸ بهمن ۱۳۹۶ش، بازدید: ۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ««پل خواب» در شبکه نمایش خانگی»، دنیای اقتصاد، تاریخ: ۳ بهمن ۱۳۹۷ش، بازدید: ۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «آخرین آمار فروش فیلم‌های روی پرده»، بهارنیوز، تاریخ: ۲۲ دی ۱۳۹۶ش، بازدید: ۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «فروش میلیونی «پل خواب» در یک هفته/ «آینه بغل» با گلزار و عزتی همچنان می‌فروشد»، خبرگزاری آنا، تاریخ: ۲۷ دی ۱۳۹۶ش، بازدید: ۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ««پل خواب» نیم میلیارد را رد کرد/ رونمایی از جدیدترین تیزر»، نیمرخ، تاریخ: ۲۳ بهمن ۱۳۹۶ش، بازدید: ۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ محمدی، امیررضا، «نقد فیلم «پل خواب» ساخته اکتای براهنی»، مد و مه، تاریخ: ۲۰ اسفند ۱۳۹۶ش، بازدید: ۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ مهرورز، بابک، «نقد و بررسی فیلم پل خواب»، مووی‌مگ، تاریخ: ۳۰ دی ۱۳۹۶ش، بازدید: ۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «زمان اکران «پل خواب» مشخص نیست/ نگارش فیلمنامه اجتماعی»، خبرگزاری مهر، تاریخ: ۱۰ فروردین ۱۳۹۵ش، بازدید: ۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۲۱٫۰ ۲۱٫۱ ۲۱٫۲ «نقد فیلم «پل خواب»: خانه سیاهتر شده است»، فرادید، تاریخ: ۱۹ آبان ۱۳۹۷ش، بازدید: ۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «آخرین وضعیت اکران فیلم سینمایی پل خواب»، خبرگزاری موج، تاریخ: ۱۶ آبان ۱۳۹۶ش، بازدید: ۶ مهر ۱۴۰۵ش.