ایستگاه متروک
ایستگاه متروک فیلمی سینمایی به کارگردانی علیرضا رئیسیان محصول سال ۱۳۸۰ش است. فیلم‌نامه این اثر بر اساس طرحی از عباس کیارستمی، توسط عباس کیارستمی و کامبوزیا پرتوی به نگارش درآمد و تهیه‌کنندگی آن را حسین زندباف بر عهده داشته است. در این فیلم لیلا حاتمی، نظام منوچهری، مهران رجبی و محمود پاک‌نیت به ایفای نقش پرداخته‌اند. ایستگاه متروک در عرصه بین‌المللی موفق به دریافت جایزه بهترین بازیگر زن از جشنواره بین‌المللی فیلم مونترال برای لیلا حاتمی شد.
داستان فیلم
ویرایشمهتاب و محمود که سال‌ها از ازدواجشان می‌گذرد، هنوز صاحب فرزند نشده‌اند و این شرایط دشواری را پیش آورده است.[۱] آن‌ها سفری را به قصد زیارت به سوی مشهد آغاز می‌کنند.[۱] محمود هنگام رانندگی راه اصلی را گم می‌کند و برای پرهیز از برخورد با یک آهو از مسیر منحرف شده و اتومبیلش خراب می‌شود.[۱]
محمود که عکاس است برای یافتن کمک به یک روستای متروک نزدیک می‌رود و در آنجا با فیض‌الله آشنا می‌شود.[۲] فیض‌الله تنها مراقب دهکده است و محمود را با موتورسیکلتش به نزدیک‌ترین شهر می‌برد تا لوازم یدکی خودرو را تهیه کنند.[۳]
مهتاب که در گذشته معلم بوده است در روستا می‌ماند و به تدریس کودکان روستایی می‌پردازد.[۲] مهتاب که باردار است اما سابقه سقط جنین دارد، جذب کودکان روستا می‌شود.[۳] پس از پایان درس، کودکان به بهانه پیدا کردن یکی از دوستانشان که علاقه زیادی به قطار دارد، مهتاب را وامی‌دارند تا با آن‌ها به دیدن ایستگاه قطار بیاید.[۱] کودکان پس از دیدن قطار به ایستگاه متروکی در همان نزدیکی می‌روند و مشغول بازی می‌شوند.[۱] مهتاب در طول اقامت کوتاهش با مرد بی‌سوادی که در ایستگاه قطار مجاور ده کار می‌کند آشنا می‌شود.[۳] حضور معلم در زندگی کودکان روستایی به اندازه‌ای تأثیرگذار می‌شود که آن‌ها برای نجات معلم از یک خطر اقدام می‌کنند و همین مسئله روزنه‌هایی از یک زندگی امیدبخش را در دل معلم ایجاد می‌کند.[۲]
عوامل فیلم
ویرایشبازیگران
ویرایش- لیلا حاتمی در نقش مهتاب
- نظام منوچهری در نقش محمود
- مهران رجبی در نقش فیض‌الله
- محمود پاک‌نیت
عوامل تولید
ویرایش- کارگردان: علیرضا رئیسیان
- طرح اولیه داستان: عباس کیارستمی
- فیلم‌نامه‌نویسان: عباس کیارستمی و کامبوزیا پرتوی
- تهیه‌کننده: حسین زندباف
- مدیر فیلم‌برداری: محمد آلادپوش
- موسیقی متن: پیمان یزدانیان
- تدوین‌گر: حسین زندباف
- شرکت پخش‌کننده بین‌المللی: فرست ران فیچرز
تولید
ویرایشمراحل تولید
ویرایشایستگاه متروک سومین فیلم بلند سینمایی علیرضا رئیسیان در مقام کارگردان است که در سال ۱۳۸۰ش تولید شد.[۴] طرح اولیه این فیلم متعلق به عباس کیارستمی است.[۵] علیرضا رئیسیان معتقد است که شاخصه‌هایی چون حضور زن، وجود داستان خاص بر اساس شخصیت، نوع نگرش به یک فرهنگ قدیمی ایرانی و حضور عوامل و بازیگران حرفه‌ای، جزو خصوصیات سینمای عباس کیارستمی نیست.[۵] موسیقی متن این فیلم توسط پیمان یزدانیان ساخته شده که آمیزه‌ای از پیانو، تار، گیتار و دف است.[۳]
اکران و نمایش
ویرایشایستگاه متروک در خرداد ۱۳۸۲ش در سینماهای ایران اکران شد.[۵] این فیلم روز پنجشنبه ۲۳ بهمن ۱۳۸۲ش برای اولین بار از تلویزیون در قالب برنامه سینما یک از شبکه اول سیما پخش و بررسی شد.[۵] همچنین در ۹ مهر ۱۳۹۱ش فیلم ایستگاه متروک به مدت ۹۶ دقیقه در سالن سینماتک موزه هنرهای معاصر تهران به نمایش درآمد.[۱]
در عرصه بین‌المللی، این فیلم در جشنواره‌هایی چون روتردام، ملبورن و ادینبورو (پنجاه و هفتمین دوره از ۲۲ مرداد تا ۲ شهریور ۱۳۸۲ش در اسکاتلند) و بمبئی به نمایش درآمد.[۶][۷] ایستگاه متروک از ۱۱ ژوئن به‌طور محدود در چند سینمای آمریکا توسط شرکت فرست ران فیچرز روی پرده رفت.[۲]
بازخورد
ویرایشفروش و استقبال
ویرایشپایگاه اینترنتی آی‌او فیلم در انگلستان با اعطای ۴٫۵ ستاره از ۵ ستاره، ایستگاه متروک را برتر از سایر فیلمهای ایرانی اکران‌شده در بریتانیا نظیر پنج عصر، طلای سرخ، نامه‌های باد و نوار خالی ارزیابی کرد.[۵]
نقد و بررسی
ویرایشنقد هنری
ویرایشروزنامه آمریکایی سان فرانسیسکو کرونیکل در مقاله‌ای به قلم جاناتان کوریل، ایستگاه متروک را اثری برجسته در حوزه درام‌های کوتاه با محوریت روابط انسانی توصیف کرد و بازی لیلا حاتمی را پرقدرت دانست.[۳] سعید مروتی منتقد سینما، این فیلم را مبتنی بر مؤلفه‌های سینمای جشنواره‌ای ابتدای دهه ۱۳۸۰ش دانسته و آن را در مقایسه با ریحانه و سفر ارزیابی کرده است.[۸]
نقد اجتماعی
ویرایشبر اساس گزارش رسانه‌ها، فیلم با بررسی تقابل زیست شهری زوج تهرانی و محیط روستایی، به تأثیرگذاری معلم بر روحیه کودکان و امیدآفرینی در بستر دغدغه‌های مربوط به فرزندآوری می‌پردازد.[۲]
نقد سیاسی
ویرایشدر منابع موجود، تحلیل سیاسی مستقیمی دربارهٔ فیلم ثبت نشده است.
حاشیه‌ها
ویرایشاین فیلم برای اکران محدود در آمریکا درجه کیفی نازل (R) دریافت کرد.[۲] خبرگزاری مهر علت اعطای این درجه کیفی را درج عناوینی مربوط به سیستم رده‌بندی نمایشی سینمای آمریکا عنوان کرد.[۲]
جوایز و افتخارات
ویرایش- نامزدی سیمرغ بلورین بهترین بازیگر نقش اول زن برای لیلا حاتمی در بیستمین دوره جشنواره فیلم فجر (۱۳۸۰ش).[۵]
- کسب جایزه بهترین بازیگر زن برای لیلا حاتمی از جشنواره بین‌المللی فیلم مونترال (۱۳۸۱ش/۲۰۰۲م).[۹]
- کسب جایزه ویژه هیئت داوران جشنواره فیلم حقیقت برای فیلم‌نامه و بازیگر زن.[۵]
- کسب ۹ جایزه داخلی در سال ۱۳۸۱ش.[۵]
منابع
ویرایش{پانویس|۲}
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ ۱٫۵ «ایستگاه متروک در سینما تک»، همشهری آنلاین، تاریخ: ۸ مهر ۱۳۹۱ش، بازدید: ۱۹ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ ۲٫۵ ۲٫۶ «ایستگاه متروک در آمریکا»، خبرگزاری مهر، تاریخ: ۲ آذر ۱۳۸۳ش، بازدید: ۱۹ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ ۳٫۴ «سان فرانسیسکو کرونیل؛ از “ایستگاه متروک” نوشت»، ایسنا، تاریخ: ۵ مرداد ۱۳۸۳ش، بازدید: ۱۹ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «سکانس‌هایی از فیلم ایستگاه متروک»، تابناک، تاریخ: ۲۷ آذر ۱۳۹۶ش، بازدید: ۱۹ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ ۵٫۳ ۵٫۴ ۵٫۵ ۵٫۶ ۵٫۷ «در برنامه سینما یک، فیلم سینمایی “ایستگاه متروک” برای اولین بار از تلویزیون پخش می‌شود»، ایسنا، تاریخ: ۱۷ بهمن ۱۳۸۲ش، بازدید: ۱۹ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «فیلم "ایستگاه متروک " در جشنواره "ادینبورو" روی پرده می‌رود»، خبرگزاری مهر، تاریخ: ۵ مرداد ۱۳۸۲ش، بازدید: ۱۹ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «مرور فیلمهای علیرضا رئیسیان در جشنواره بمبئی»، ایسنا، تاریخ: ۱۵ اسفند ۱۳۸۵ش، بازدید: ۱۹ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ مروتی، سعید، «ایستگاه متروک»، همشهری آنلاین، تاریخ: ۲ تیر ۱۳۸۹ش، بازدید: ۱۹ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «مهم‌ترین جوایز بازیگری سینمای ایران»، سینماسینما، تاریخ: ۱۹ شهریور ۱۳۹۶ش، بازدید: ۱۹ مهر ۱۴۰۵ش.