این زن حرف نمی‌زند
فیلم سینمایی
این زن حرف نمی‌زند
این زن حرف نمی‌زند فیلمی سینمایی و ایرانی در ژانر درام و جنایی به کارگردانی احمد امینی و تهیه‌کنندگی غلامرضا گمرکی است که در سال ۱۳۸۱ تولید و در شهریور ۱۳۸۲ اکران شد.
فیلمنامه این اثر توسط احمد امینی، شادمهر راستین و فرزانه شبانی بر اساس فیلم‌نامه‌ای به نام «نفرین‌شده» نوشته مجید فرازمند و فرزانه شبانی به نگارش درآمده است. کتایون ریاحی، لاله اسکندری، شهاب حسینی، حمیدرضا پگاه، محمد حاتمی، شهره سلطانی، کوروش تهامی و حامد بهداد از بازیگران اصلی این فیلم هستند.
داستان فیلم
ویرایشالهه احمدی به جرم قتل جوانی به نام بهروز در زندان است و حاضر به حرف زدن نیست. ثریا اردلان به همراه اردلان وکالت او را بر عهده می‌گیرند. اردلان تلاش می‌کند رضایت خانواده مقتول را جلب کند اما موفق نمی‌شود. مانی، از دوستان صمیمی بهروز، در گفت‌وگو با اردلان ادعا می‌کند الهه بی‌گناه است و برای دفاع از خود دست به قتل زده، چرا که بهروز معتاد بوده و قصد آزار او را داشته است. اما در دادگاه و با شهادت خواهر مقتول مشخص می‌شود بهروز و الهه قصد ازدواج داشته‌اند.[۱]
از سوی دیگر، نامه‌ای به اردلان می‌رسد که در آن وعده داده شده در صورت اثبات بی‌گناهی الهه، پول کلانی به او پرداخت شود. ثریا اردلان با پی بردن به نقش مانی در قاچاق مواد مخدر، او را تحت فشار می‌گذارد. در تعریف مانی مشخص می‌شود که او، بهروز و سروش دوستان صمیمی بوده‌اند و با ورود الهه به محله، بهروز به او دلبسته شده اما پس از مدتی با شدت گرفتن اعتیادش، به همراه سروش به خرید و فروش مواد مخدر روی آورده است. اردلان به سراغ سروش در زندان می‌رود و سروش تأکید می‌کند که الهه پس از مطلع شدن از اعتیاد بهروز، از ازدواج با او منصرف شده است.[۱]
اردلان با سپردن سند، الهه را از زندان آزاد می‌کند. الهه و اردلان متوجه می‌شوند مانی با معرفی خود به عنوان قاتل در محل وقوع جنایت حاضر شده است. الهه خود را به محل می‌رساند و در برابر قاضی و خبرنگاران اقرار می‌کند که بهروز به بهانه‌ای او را به ساختمانی نیمه‌کاره آورده و سروش در آنجا او را مورد ضرب و شتم قرار داده است و الهه، بهروز را مسبب اصلی این وضعیت دانسته و او را با چاقو به قتل رسانده است.[۱]
عوامل فیلم
ویرایشبازیگران
ویرایشعوامل بازیگری فیلم عبارتند از:[۲][۱]
- کتایون ریاحی در نقش ثریا اردلان
- لاله اسکندری در نقش الهه احمدی
- شهاب حسینی در نقش مانی
- حمیدرضا پگاه در نقش اردلان
- محمد حاتمی در نقش سروش
- شهره سلطانی
- کوروش تهامی
- حامد بهداد در نقش بهروز
- فرشید نوابی
- پرویز سیرتی
- کتانه افشاری‌نژاد
- محمدرضا نوروزی
- حشمت‌الله آرمیده
- محمد حاج‌حسینی
- ساغر محرابی
- فریده گیوه‌چی (کودک خردسال)
- خسرو خان‌محمدی
عوامل تولید
ویرایشعوامل فنی و تولید فیلم عبارتند از:[۲][۱]
- کارگردان: احمد امینی
- نویسندگان: احمد امینی، شادمهر راستین و فرزانه شبانی (بر اساس فیلمنامه «نفرین‌شده» نوشته مجید فرازمند و فرزانه شبانی)
- تهیه‌کننده: غلامرضا گمرکی
- مجریان طرح: مرتضی رزاق‌کریمی و محمدسعید وزیری
- مدیر تولید: غلامرضا گمرکی
- دستیار تولید: سعید شرفی‌کیا
- سرمایه‌گذار: محمدسعید وزیری
- مدیر فیلم‌برداری: حسن پویا
- تدوین: عباس گنجوی
- دستیار تدوین: سیدوحید قاضی‌میرسعید
- موسیقی: کارن همایونفر
- طراح صحنه و لباس: ژیلا مهرجویی
- طراح چهره‌پردازی: محمدرضا قومی
- صدابردار: اصغر آبگون
- صداگذار و طراحی و ترکیب صدا: پرویز آبنار
- دستیار صداگذاری: سیدوحید قاضی‌میرسعید
- انتخاب بازیگر: بهرام عظیم‌پور
- برنامه‌ریز و دستیار کارگردان: حسن لفافیان
- عکاس: بابک برزویه
تولید
ویرایش
فیلم‌برداری این اثر در تاریخ ۲۷ آبان ۱۳۸۱ آغاز شد. این فیلم پس از فیلم‌های سایه‌های هجوم (۱۳۷۱)، غریبانه (۱۳۷۶) و چتری برای دو نفر (۱۳۷۹)، چهارمین فیلم بلند سینمایی احمد امینی محسوب می‌شود.[۲]
اکران و نمایش
ویرایشپخش و اکران عمومی این فیلم بر عهده سازمان توسعه سینمایی سوره حوزه هنری بود. نمایش عمومی فیلم از اوایل شهریور ۱۳۸۲ در گروه سینماهای آفریقا و پس از پایان اکران فیلم دیوانه‌ای از قفس پرید آغاز گردید.[۳]
بازخورد
ویرایشفروش و استقبال
ویرایشفیلم «این زن حرف نمی‌زند» در ۵ روز نخست اکران خود در ۱۴ سالن سینمای تهران، با فروش روزانه ۴ میلیون و ۴۶۶ هزار و ۱۰۰ تومان در صدر جدول فروش روزانه قرار گرفت.[۴] تا تاریخ ۱۱ شهریور ۱۳۸۲ و پس از ۷ روز نمایش در ۱۵ سینمای تهران، فروش فیلم به ۲۱ میلیون تومان رسید و ۴ هزار و ۵۶۰ بیننده به تماشای آن رفتند.[۵]
در گزارش‌های هم‌زمان مطبوعاتی، فروش ۷ روزه فیلم بانوی من ساخته یدالله صمدی در ۱۳ سینما معادل ۱۷ میلیون تومان و فروش فیلم عروس خوشقدم ساخته کاظم راست‌گفتار پس از ۶۸ روز معادل ۳۵۸ میلیون تومان ذکر شده است.[۴][۵] در مجموع گیشه سال ۱۳۸۲، این فیلم با ۲۸۸ هزار مخاطب، به فروش کل ۱۶۷ میلیون تومان دست یافت و در رتبه سیزدهم جدول فروش سالانه قرار گرفت.[۶] امتیاز این فیلم در سامانه سلام سینما ۵٫۸ از ۱۰ ثبت شده است.[۱]
نقد و بررسی
ویرایشنقد هنری
ویرایشروبرت صافاریان، منتقد سینما، در تحلیلی بر فیلمنامه این اثر در وبگاه نما۳۰ به بررسی شخصیت ثریا اردلان با بازی کتایون ریاحی پرداخته است. صافاریان شخصیت ثریا اردلان را دارای ساختاری دوبعدی می‌داند؛ از یک سو زنی فعال، باهوش، جسور، دارای اعتماد به نفس و حرفه‌ای در محیط کار، و از سوی دیگر زنی عاطفی، فداکار، مظلوم و خسته در مناسبات خانوادگی که همسرش او را با بدهی سنگین رها کرده و پسری گله‌مند دارد.[۷]
از دیدگاه صافاریان، با وجود ملموس بودن جزییات حرفه وکالت در فیلمنامه، شخصیت ثریا اردلان به دلیل فقدان جنبه‌های منفی اخلاقی و عدم ابتلا به وسوسه، شخصیتی یک‌بعدی از نظر اخلاقی (فرشته‌وش) است. او همچنین به الگوبرداری فیلمنامه از کارآگاهان فیلم‌های نوآر و ملودرام‌های زنان شاغل (مانند بانوی اردیبهشت) اشاره کرده و بازی کتایون ریاحی را متناسب با این دوگانگی شخصیتی ارزیابی کرده است.[۷]
نقد اجتماعی
ویرایشدر گزارش‌های مطبوعاتی تحلیلی، عنوان این فیلم به عنوان نقطه‌ای شاخص در سینمای اجتماعی ایران یاد شده است؛ از جمله خبرگزاری بولتن‌نیوز به یادآوری عنوان این فیلم در مواجهه با فیلم‌های با موضوع آسیب‌های اجتماعی و حقوق زنان مانند فیلم «این زن حقش را می‌خواهد» (پانسیون) اشاره نموده است.[۸] همچنین در تحلیل‌های اجتماعی منتقدان، تقابل موقعیت کاری ثریا اردلان با محیط خانوادگی، بازتابی از نگاه ایدئولوژیک به حضور اجتماعی زنان در جامعه توصیف شده است.[۷]
حاشیه‌ها
ویرایش
در مهر ۱۴۰۴ش، شادمهر راستین نویسنده فیلمنامه در گفت‌وگو با منصور ضابطیان از جزئیات ممیزی این اثر پرده برداشت. به گفته راستین، خط اصلی داستان دربارهٔ زنی بوده که حاضر می‌شود به عنوان «شوهرکش» اعدام شود تا فرزندش هرگز متوجه نشود که پدرش (حامد بهداد) او را برای امرار معاش به دیگران می‌فروخته است.[۶]
به گفته نویسنده، مسئول وقت اداره نظارت و ارزشیابی با اکران فیلم با چنین موضوعی مخالفت کرد و حتی پیشنهاد داد که شخصیت شوهر به عنوان فردی همجنسگرا تصویر شود تا دلیل قتل تغییر یابد. در نهایت با عدم پذیرش این تغییرات توسط سازندگان، پایان‌بندی فیلم تغییر یافت به گونه‌ای که علت اصلی قتل شوهر توسط زن برای مخاطب مبهم باقی می‌ماند و زن اعدام می‌شود.[۶]
منابع
ویرایش- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ ۱٫۵ «این زن حرف نمی‌زند»، سلام سینما، تاریخ: بی‌تا، بازدید: ۱۰ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ «این زن حرف نمی‌زند»، ایران آکتور، تاریخ: بی‌تا، بازدید: ۱۰ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «فیلم سینمایی «این زن حرف نمی‌زند» از شهریور به نمایش عمومی در می‌آید»، خبرگزاری مهر، تاریخ: ۷ تیر ۱۳۸۲ش، بازدید: ۱۰ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ «"این زن حرف نمی‌زند" با بیشترین فروش روزانه در صدر جدول»، خبرگزاری مهر، تاریخ: ۹ شهریور ۱۳۸۲ش، بازدید: ۱۰ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ «گزارش فروش سینماهای تهران: چهار هزار و560 نفر به تماشای زنی که حرف نمی‌زند رفتند»، خبرگزاری ایسنا، تاریخ: ۱۴ شهریور ۱۳۸۲ش، بازدید: ۱۰ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۶٫۰ ۶٫۱ ۶٫۲ «پرده برداری از راز ممیزی «این زن حرف نمی‌زند» بعد از 23 سال | شادمهر راستین: بهخاطر ممیزی گفتند شخصیت حامد بهداد را همجنسگرا نشان دهید»، فیلم‌نیوز، تاریخ: ۲ مهر ۱۴۰۴ش، بازدید: ۱۰ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۷٫۰ ۷٫۱ ۷٫۲ صافاریان، روبرت، «نقد فیلمنامه: فیلم این زن حرف نمی‌زند | دربارهٔ وکیلی که می‌خواهد موکلش حرف بزند»، نما۳۰، تاریخ: ۶ بهمن ۱۴۰۲ش، بازدید: ۱۰ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «دو فیلم با مضمون اسیدپاشی در جشنواره فجر+عکس»، بولتن نیوز، تاریخ: ۷ دی ۱۳۹۴ش، بازدید: ۱۰ مهر ۱۴۰۵ش.