آسمان محبوب
فیلم سینمایی آسمان محبوب به کارگردانی داریوش مهرجویی، نویسندگی وحیده محمدی‌فر و داریوش مهرجویی (بر اساس طرحی از سنبل رحیمی) و تهیه‌کنندگی داریوش مهرجویی، محصول سال ۱۳۸۸ش درام سینمایی و معناگرا است. سرمایه‌گذاری این اثر با مشارکت مرکز سیمافیلم و داریوش مهرجویی انجام شده و مجری طرح آن یحیی منصور مؤید بوده است. در این فیلم بازیگرانی چون علی مصفا، لیلا حاتمی، مانی حقیقی، فریده سپاه‌منصور و قربان نجفی به ایفای نقش پرداخته‌اند.
این اثر نخستین بار در بهمن ۱۳۸۹ش در بیست و نهمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم فجر به نمایش درآمد و برنده سیمرغ بلورین بهترین فیلم و بهترین کارگردانی در بخش مسابقه بین‌الملل گردید. آسمان محبوب به دلیل اختلاف‌نظرهای حقوقی میان کارگردان و صدا و سیما بر سر نحوه مالکیت و پخش، هیچ‌گاه به اکران عمومی در سینماهای ایران درنیامد و سرانجام پس از ۵ سال بلاتکلیفی، در فروردین ۱۳۹۴ش از شبکه چهار سیما پخش شد و سپس به شبکه نمایش خانگی راه یافت.
داستان فیلم
ویرایشدکتر شایان پزشک جوان و موفقی است که پس از آگاهی از ابتلا به تومور بدخیم مغزی و بیماری لاعلاج، دچار بحران روحی شده و تصمیم به خودکشی می‌گیرد.[۱][۲] او با اتومبیل خود به قصد پرت شدن در دره حرکت می‌کند، اما بر اثر یک تصادف سر از روستایی دورافتاده و عجیب به نام «گل‌کبود» درمی‌آورد.[۱][۳] اهالی روستا یک سال بدون پزشک بوده‌اند و بی‌دلیل از چشمانشان اشک جاری می‌شود.[۳] در این میان، مردی به نام غریب که داروساز سنتی و گیاهی روستا است و دختری که شباهت زیادی به دختر دکتر دارد، توجه او را جلب می‌کنند.[۳]
اهالی روستا قصد دارند در سالگرد درگذشت پزشک قبلی روستا به نام دکتر عماد محبوب، مقبره‌ای برای او بسازند اما روش ساخت گنبد را نمی‌دانند.[۳] دکتر شایان به دلیل مهارت‌های معماری که از پدرش آموخته، ساخت گنبد را به آنان آموزش می‌دهد و پس از نصب گنبد فیروزه‌ای، نام بنا را «آسمان محبوب» می‌گذارند.[۳] غریب با تهیه دارویی گیاهی از گلی نادر در غاری تاریک، بیماری لاعلاج دکتر شایان را درمان می‌کند.[۳] شایان پس از بهبودی در بیمارستان به هوش می‌آید و متوجه رفع کامل تومور می‌شود؛ اما هنگامی که همراه دوستش برای یافتن دوباره گل‌کبود بازمی‌گردد، درمی‌یابد آن روستا پنجاه سال پیش بر اثر زلزله ویران شده و تمام اهالی آن از بین رفته‌اند و حضور او نوعی سفر ذهنی و روحی بوده است.[۳]
عوامل فیلم
ویرایشبازیگران
ویرایش- علی مصفا در نقش دکتر شایان (مهرداد)[۴][۵]
- لیلا حاتمی[۵]
- مانی حقیقی در نقش غریب[۳][۵]
- فریده سپاه‌منصور[۵]
- قربان نجفی[۵]
- سیدامیر سیدی[۶]
- محمدباقر صفانور[۶]
- مبینا کریمی[۲]
- حسین مشتاقی[۲]
عوامل تولید
ویرایش- کارگردان: داریوش مهرجویی[۵]
- نویسنده: وحیده محمدی‌فر و داریوش مهرجویی (بر اساس طرح سنبل رحیمی)[۷]
- تهیه‌کننده: داریوش مهرجویی[۵]
- سرمایه‌گذار: مرکز سیمافیلم و داریوش مهرجویی[۸][۹]
- مجری طرح: یحیی منصور مؤید[۵]
- مدیر تصویربرداری: فرخ مجیدی[۵]
- صدابردار: بهمن اردلان[۵]
- صداگذاری و میکس: محمدرضا دلپاک[۱۰][۸]
- تدوین: حسن حسندوست[۲][۱۰]
- موسیقی متن: حسین علیزاده[۲]
- طراح صحنه و لباس: داریوش مهرجویی[۵]
- مدیر تولید: مهدی بدرلو[۵]
- دستیار اول کارگردان و برنامه‌ریز: حمیدرضا قربانی[۵]
- جلوه‌های ویژه رایانه‌ای: هادی اسلامی، امیر سحرخیز، فرخ مجیدی[۱۰]
تولید
ویرایشمراحل تولید
ویرایشتصویربرداری فیلم آسمان محبوب در ۲۰ آبان ۱۳۸۸ش در مشهد اردهال آغاز گردید.[۱۱] لوکیشن‌های اصلی فیلم در مناطق مشهد اردهال، ابیانه و کاشان قرار داشت که به مدت سه ماه توسط یک گروه دکورسازی پنج‌نفره زیر نظر مستقیم داریوش مهرجویی بازسازی و هماهنگ گردید تا موتیف‌های معماری منطقه ابیانه در تمامی فضاهای روستا از جمله خانه دکتر محبوب رعایت شود.[۵] ساخت بنای مقبره نیز در لوکیشن حدود یک ماه به طول انجامید.[۵]
مراحل میکس نهایی و صداگذاری فیلم در دی ۱۳۸۹ش توسط محمدرضا دلپاک به پایان رسید و نسخه ۳۵ میلی‌متری سینمایی آن آماده گردید.[۸] بیش از ۱۵۰ میلیون تومان از بودجه تولید فیلم توسط شخص داریوش مهرجویی تامین گردید و مابقی سرمایه آن را مرکز سیمافیلم پرداخت کرد.[۸][۹] پیش از شروع تولید، اخباری مبنی بر حضور همایون ارشادی در ترکیب بازیگران منتشر شده بود که توسط مجری طرح پروژه تکذیب شد.[۱۱]
اکران و نمایش
ویرایشنخستین نمایش رسمی اثر در ۲۳ بهمن ۱۳۸۹ش در هشتمین روز از بیست و نهمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم فجر در برج میلاد انجام شد؛ نمایشی که بدون حضور داریوش مهرجویی و بدون برگزاری نشست نقد و بررسی صورت گرفت.[۴][۱۲]
در عرصه بین‌المللی، آسمان محبوب در مهر ۱۳۹۰ش در بیست و دومین دوره جشنواره فیلم‌های ایرانی در مرکز فیلم شیکاگو در ایالات متحده آمریکا به نمایش درآمد.[۷] این اثر همچنین در آبان ۱۳۹۰ش در بخش غیررقابتی جشنواره بین‌المللی فیلم کلکته در کشور هند اکران گردید.[۱۳]
پس از برگزاری جشنواره فجر، تلاش‌ها برای اکران عمومی سینمایی فیلم آغاز شد اما به دلیل تغییر مدیریت مرکز سیمافیلم و کناره‌گیری حسن اسلامی‌مهر، پرونده نمایش سینمایی آن بلاتکلیف ماند.[۹][۱۴] در خرداد ۱۳۹۲ش، سیمافیلم قصد داشت فیلم را به صورت مستقیم از صدا و سیما پخش کند، اما داریوش مهرجویی اعلام کرد حق نمایش سینمایی و شبکه خانگی متعلق به تهیه‌کننده است و با مذاکره با عزت‌الله ضرغامی، اثر را از کنداکتور پخش خارج کرد.[۹][۱۴] سرانجام با گذشت ۵ سال از تولید، این فیلم در ۸ فروردین ۱۳۹۴ش (ایام نوروز) از شبکه چهار سیما پخش شد و متعاقباً وارد شبکه نمایش خانگی گردید.[۱۵][۳][۱]
بازخورد
ویرایشفروش و استقبال
ویرایشفیلم آسمان محبوب به دلیل عدم اکران در سالن‌های سینمایی، فاقد آمار فروش گیشه سینمایی است.[۳][۱۴] اولین مواجهه عمومی مخاطبان با اثر در جریان پخش تلویزیونی آن در فروردین ۱۳۹۴ش از شبکه چهار سیما شکل گرفت.[۳]
نقد و بررسی
ویرایشنقد هنری
ویرایشعباس کریمی‌عباسی در نقدی در سینماپرس اشاره کرد که پیرنگ فیلم کلیشه‌ای بوده و ناهمخوانی عناصر تخیلی و سوررئال (مانند برق زدن چشم‌های شخصیت غریب) باعث شده تا برخی منتقدان در زمان نمایش جشنواره‌ای، فیلم را به عنوان اثری هجویوی تلقی کنند.[۳] بهرنگ ملک‌محمدی در جام‌جم آنلاین و منتقد ماهنامه سینمایی فیلم به شتاب‌زدگی در ساختار، استفاده از تکنیک دوربین روی دست و لطمه به میزانسن‌ها اشاره کرده و آن را کولاژی از آثار قبلی فیلم‌ساز همچون پری (فیلم)، درخت گلابی (فیلم) و بانو (فیلم) دانستند.[۱][۱۶] در مقابل، سحر عصرآزاد در نشریه تبیان این اثر را یک فیلم معنایی سرراست با روایتی پرکشش توصیف کرد.[۱۷]
نقد اجتماعی
ویرایشدر تحلیل‌های اجتماعی، تقابل طب سنتی و داروهای گیاهی (با نمادپردازی شخصیت غریب) در برابر عجز پزشکی مدرن شهری در درمان بیماری‌های صعب‌العلاج مطرح گردیده است.[۳] همچنین تمثیل فداکاری و ایثار (نماد شخصیت دکتر محبوب) و دوری از زیست شهری به عنوان درون‌مایه‌های اجتماعی اثر ارزیابی شده‌اند.[۳]
نقد سیاسی
ویرایشدر منابع رسانه‌ای تحلیلی از نقد سیاسی مستقیم درباره داستان فیلم ثبت نشده است؛ اما حواشی مربوط به تصمیم‌گیری‌های مدیریتی سیمافیلم و صدا و سیما در توقیف اکران سینمایی و چالش‌های حقوقی هنرمندان با ساختارهای دولتی مورد بازخوانی قرار گرفته است.[۹][۱۴]
حاشیه‌ها
ویرایشنامگذاری فیلم در فهرست آثار ویدئویی جشنواره فیلم فجر با اعتراض داریوش مهرجویی مواجه شد و او تاکید کرد این اثر فیلمی کاملاً سینمایی است.[۸] عدم حضور مهرجویی در سالن نمایش برج میلاد و لغو نشست نقد و بررسی در جشنواره از دیگر حواشی نمایش اولیه اثر بود.[۴] همچنین اختلافات طولانی‌مدت بر سر پرداخت ۱۵۰ میلیون تومان بودجه شخصی مهرجویی و حقوق اکران، مانع اکران سینمایی اثر شد.[۹][۱۴]
جوایز و افتخارات
ویرایش| سال | جشنواره | بخش | نامزد شده | نتیجه | منبع |
|---|---|---|---|---|---|
| ۱۳۸۹ | بیست و نهمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم فجر (بخش مسابقه بین‌الملل) | بهترین فیلم | یحیی منصور مؤید (مرکز سیمافیلم) | برنده | [۱۸] |
| ۱۳۸۹ | بیست و نهمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم فجر (بخش مسابقه بین‌الملل) | بهترین کارگردانی | داریوش مهرجویی | برنده | [۱۹] |
| ۱۳۸۹ | بیست و نهمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم فجر (بخش مسابقه سینمای ایران) | دیپلم افتخار بهترین بازیگر مرد | علی مصفا | دیپلم افتخار | [۱۰] |
| ۱۳۸۹ | بیست و نهمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم فجر (بخش مسابقه سینمای ایران) | بهترین فیلم | یحیی منصور مؤید | نامزدشده | [۱۰] |
| ۱۳۸۹ | بیست و نهمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم فجر (بخش مسابقه سینمای ایران) | بهترین کارگردانی | داریوش مهرجویی | نامزدشده | [۱۰] |
| ۱۳۸9 | بیست و نهمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم فجر (بخش مسابقه سینمای ایران) | بهترین فیلم‌نامه | داریوش مهرجویی و وحیده محمدی‌فر | نامزدشده | [۱۰] |
| ۱۳۸۹ | بیست و نهمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم فجر (بخش مسابقه سینمای ایران) | بهترین فیلم‌برداری | فرخ مجیدی | نامزدشده | [۱۰] |
| ۱۳۸۹ | بیست و نهمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم فجر (بخش مسابقه سینمای ایران) | بهترین تدوین | حسن حسندوست | نامزدشده | [۱۰] |
| ۱۳۸۹ | بیست و نهمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم فجر (بخش مسابقه سینمای ایران) | بهترین صداگذاری | محمدرضا دلپاک | نامزدشده | [۱۰] |
| ۱۳۸۹ | بیست و نهمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم فجر (بخش مسابقه سینمای ایران) | بهترین بازیگر نقش مکمل زن | فریده سپاه‌منصور | نامزدشده | [۱۰] |
| ۱۳۸۹ | بیست و نهمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم فجر (بخش مسابقه سینمای ایران) | بهترین جلوه‌های ویژه رایانه‌ای | هادی اسلامی، امیر سحرخیز و فرخ مجیدی | نامزدشده | [۱۰] |
| ۱۳۹۰ | پانزدهمین جشن خانه سینما | بهترین تدوین | حسن حسندوست و نیما حسندوست | نامزدشده | [۱۰] |
منابع
ویرایش- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ملک‌محمدی، بهرنگ، ««آسمان محبوب» ابری است»، جام جم آنلاین، تاریخ: ۱۴ آذر ۱۳۹۴ش، بازدید: ۲۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ «سکانس‌هایی از فیلم آسمان محبوب»، تابناک، تاریخ: ۱۵ دی ۱۳۹۸ش، بازدید: ۲۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۳٫۰۰ ۳٫۰۱ ۳٫۰۲ ۳٫۰۳ ۳٫۰۴ ۳٫۰۵ ۳٫۰۶ ۳٫۰۷ ۳٫۰۸ ۳٫۰۹ ۳٫۱۰ ۳٫۱۱ ۳٫۱۲ ۳٫۱۳ کریمی‌عباسی، عباس، ««آسمان محبوب»؛ فیلمی که محبوب نشد/ چرا فیلم‌های تخیلی ایرانی، کمدی از آب درمی‌آیند؟!»، سینماپرس، تاریخ: ۹ فروردین ۱۳۹۴ش، بازدید: ۲۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ «"آسمان محبوب" بدون نشست نقد و بررسی اکران شد»، سینماپرس، تاریخ: ۲۳ بهمن ۱۳۸۹ش، بازدید: ۲۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۵٫۰۰ ۵٫۰۱ ۵٫۰۲ ۵٫۰۳ ۵٫۰۴ ۵٫۰۵ ۵٫۰۶ ۵٫۰۷ ۵٫۰۸ ۵٫۰۹ ۵٫۱۰ ۵٫۱۱ ۵٫۱۲ ۵٫۱۳ ۵٫۱۴ «آسمان محبوب در پایان راه تصویربرداری»، ایرنا، تاریخ: ۲۳ آذر ۱۳۸۸ش، بازدید: ۲۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۶٫۰ ۶٫۱ «عوامل فیلم آسمان محبوب»، بانک جامع اطلاعات سینمای ایران (سوره سینما)، تاریخ: بی‌تا، بازدید: ۲۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۷٫۰ ۷٫۱ «"آسمان محبوب" در آمریکا به نمایش در می آید»، خبرگزاری مهر، تاریخ: ۱۷ مهر ۱۳۹۰ش، بازدید: ۲۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۸٫۰ ۸٫۱ ۸٫۲ ۸٫۳ ۸٫۴ مهرجویی، داریوش، «"آسمان محبوب" برای اکران در سینماها ساخته شده است»، خبرگزاری مهر، تاریخ: ۱۳ دی ۱۳۸۹ش، بازدید: ۲۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۹٫۰ ۹٫۱ ۹٫۲ ۹٫۳ ۹٫۴ ۹٫۵ «داریوش مهرجویی: با نمایش فیلم آسمان محبوب از تلویزیون مخالفم»، روزنامه دنیای اقتصاد، تاریخ: ۱۹ خرداد ۱۳۹۲ش، بازدید: ۲۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۱۰٫۰۰ ۱۰٫۰۱ ۱۰٫۰۲ ۱۰٫۰۳ ۱۰٫۰۴ ۱۰٫۰۵ ۱۰٫۰۶ ۱۰٫۰۷ ۱۰٫۰۸ ۱۰٫۰۹ ۱۰٫۱۰ ۱۰٫۱۱ ۱۰٫۱۲ «جشنواره‌های مربوط به فیلم آسمان محبوب»، بانک جامع اطلاعات سینمای ایران (سوره سینما)، تاریخ: بی‌تا، بازدید: ۲۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ «ارشادی در "آسمان محبوب" مهرجویی بازی نمی کند»، خبرگزاری مهر، تاریخ: ۱۸ آبان ۱۳۸۸ش، بازدید: ۲۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «فیلم سینمایی «آسمان محبوب» مهرجویی بر فراز آسمان جشنواره بیست و نهم»، خبرگزاری شبستان، تاریخ: ۲۳ بهمن ۱۳۸۹ش، بازدید: ۲۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «نمایش "آسمان محبوب" مهرجویی در هند»، بولتن نیوز، تاریخ: ۱۵ آبان ۱۳۹۰ش، بازدید: ۲۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۱۴٫۰ ۱۴٫۱ ۱۴٫۲ ۱۴٫۳ ۱۴٫۴ «همه مصائب داریوش مهرجویی با تلویزیون»، قدس آنلاین، تاریخ: ۷ تیر ۱۳۹۲ش، بازدید: ۲۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ««آسمان محبوب» نوروزی شد»، جام جم آنلاین، تاریخ: ۲۱ اسفند ۱۳۹۳ش، بازدید: ۲۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «داستان یک محبوب: نگاهی به «آسمان محبوب» ساخته‌ی داریوش مهرجویی»، ماهنامه سینمائی فیلم، تاریخ: ۶ اردیبهشت ۱۳۹۶ش، بازدید: ۲۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ عصرآزاد، سحر، «نگاهی به فیلم «آسمان محبوب»»، تبیان، تاریخ: ۲۴ بهمن ۱۳۸۹ش، بازدید: ۲۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ««آسمان محبوب» بهترین فیلم بخش مسابقه بین‌الملل»، فرارو، تاریخ: ۱۹ بهمن ۱۳۸۹ش، بازدید: ۲۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «داریوش مهرجویی جایزه بهترین کارگردانی را برای «آسمان محبوب» دریافت کرد»، خبرگزاری شبستان، تاریخ: ۲۰ بهمن ۱۳۸۹ش، بازدید: ۲۶ مهر ۱۴۰۵ش.
رده‌ها: