پرسه در مه
پرسه در مه فیلمی سینمایی به کارگردانی و نویسندگی بهرام توکلی و تهیه‌کنندگی جواد نوروزبیگی با مشارکت مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی، محصول سال ۱۳۸۸ش است. در این فیلم شهاب حسینی و لیلا حاتمی به عنوان بازیگران نقش‌های اصلی در کنار مسعود رایگان و احمد ساعتچیان به ایفای نقش پرداخته‌اند. فیلم‌نامه اثر روایتی روان‌شناختی و غیرخطی از بحران روحی و فروپاشی یک آهنگساز در مسیر خلق یک قطعه موسیقی است. این فیلم در بیست و هشتمین جشنواره فیلم فجر سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی فیلم‌های اول و دوم را دریافت کرد.
داستان فیلم
ویرایشحدود ۷۰ درصد از روایات فیلم پرسه در مه در فضایی ذهنی و غیرخطی می‌گذرد.[۱] داستان دربارهٔ امین (با بازی شهاب حسینی)، جوان ۳۰ ساله و دانشجوی رشته موسیقی است که در پی نوشتن قطعه موسیقی بزرگ زندگی خویش، با مشکلات روحی و عدم تعادل روانی مواجه می‌شود.[۲][۳] امین پس از ازدواج با رؤیا (با بازی لیلا حاتمی) که بازیگر تئاتر است، تحت فشار شدید فکری برای آفرینش اثر هنری قرار می‌گیرد.[۳]
امین در روند فروپاشی روانی خود، با استاد موسیقی‌اش (با بازی مسعود رایگان) دچار مناقشه شده و رؤیا را متهم به داشتن رابطه با روان‌پزشک خود می‌کند.[۴] با شدت گرفتن اختلالات روحی، امین دست به رفتارهای خودآسیب‌رسان از جمله خرد کردن لیوان در دست و قطع انگشت خود می‌زند.[۱] رؤیا برای نجات او تلاش می‌کند اما در نهایت امین دچار کما می‌شود.[۴] علت دقیق کمای امین در طول روایت روشن نمی‌شود، اما در بخش‌هایی از فیلم حضور او در یک معدن برای نجات یک کارگر و ریزش معدن به تصویر کشیده می‌شود.[۴] روایت فیلم از روی تخت بیمارستان و با تک‌گویی‌های امین آغاز شده و با رفت‌وبرگشت‌های زمانی نامنظم، خاطرات او را بازسازی می‌کند.[۴]
عوامل فیلم
ویرایشبازیگران
ویرایش- شهاب حسینی در نقش امین[۴]
- لیلا حاتمی در نقش رؤیا[۴]
- مسعود رایگان در نقش استاد موسیقی[۴]
- احمد ساعتچیان[۲]
- آزاده ریاضی[۳]
- سامرند معروفی[۵]
عوامل تولید
ویرایش- کارگردان: بهرام توکلی[۶]
- نویسنده: بهرام توکلی (بر اساس طرحی با همراهی مهران کاشانی)[۷]
- تهیه‌کننده: جواد نوروزبیگی (با مشارکت مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی)[۸]
- مدیر فیلم‌برداری: حمید خضوعی ابیانه[۶]
- تدوین: بهرام دهقانی[۶]
- موسیقی متن: حامد ثابت[۸]
- طراح چهره‌پردازی: سعید ملکان[۶]
- صدابردار: مهدی صالح‌کرمانی[۶]
- صداگذار و میکس: فرامرز ابوالصدق[۸]
- طراح صحنه و لباس: بابک کریمی طاری[۶]
- مجری طرح: جواد قلی‌زاده[۶]
- مدیر تولید: پیمان شیرخانی[۶]
- مدیر تدارکات: حیدر زرقومی[۶]
- عکاس: علی تبریزی[۸]
تولید
ویرایشمراحل تولید
ویرایشبهرام توکلی پس از ساخت فیلم سینمایی پابرهنه در بهشت و انصراف از ساخت فیلم‌نامه «اسب‌های چوبی»، تولید فیلم‌نامه «پرسه در مه» را آغاز کرد.[۷] در تیر ۱۳۸۸ش پیش‌تولید فیلم با تمدید پروانه ساخت و انتخاب عوامل فنی به جریان افتاد.[۷] تا مهر ۱۳۸۸ش حدود ۸۰ درصد از مراحل تدوین فیلم توسط بهرام دهقانی انجام شد.[۹] در آبان ۱۳۸۸ش خبرگزاری قرآنی ایران (ایکنا) از آغاز صداگذاری این فیلم توسط فرامرز ابوالصدق خبر داد.[۱۰]
ساختار روایت غیرخطی فیلم از ابتدا بر اساس ایده شروع داستان از تئاتر شهر طراحی شده بود و در مرحله تدوین با مشورت‌های بهرام دهقانی به شکل نهایی رسید.[۱۱] به گفته توکلی، انتخاب شهاب حسینی و لیلا حاتمی به عنوان گزینه‌های نخست بازیگری، موجب اعمال تغییراتی در فیلم‌نامه و جزییات نقش‌ها شد.[۱۱]
اکران و نمایش
ویرایشاکران عمومی فیلم سینمایی پرسه در مه از چهارشنبه ۲۷ بهمن ۱۳۸۹ش در سینماهای تهران از جمله آفریقا، آزادی، فرهنگ، پردیس ملت و پردیس زندگی آغاز شد.[۱۲]
پیش از اکران عمومی، این اثر در نشست‌های تخصصی به نمایش درآمد:
- در دوشنبه ۳۱ خرداد ۱۳۸۹ش، فیلم در سالن «سینماحقیقت» مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی نمایش داده شد.[۸]
- در یکشنبه ۱ اسفند ۱۳۸۹ش، نشست نمایش و بررسی فیلم در باشگاه فیلم تهران در فرهنگسرای ارسباران برگزار شد.[۳]
- در یکشنبه ۱۵ اسفند ۱۳۸۹ش، اتاق رسانه فرهنگسرای رسانه در سومین نشست خود به بررسی این فیلم پرداخت.[۱۳]
این فیلم در اردیبهشت ۱۳۹۰ش توسط مؤسسه پرده نقره‌ای در قالب نسخه DVD وارد شبکه نمایش خانگی شد.[۲]
بازخورد
ویرایشفروش و استقبال
ویرایشبهرام توکلی در بهمن ۱۳۸۹ش نسبت به زمان اکران فیلم پیش از عید نوروز، نبود تبلیغات محیطی و تیزرهای تلویزیونی و ناهمراهی سینماداران انتقاد کرد.[۱۴] این فیلم در هفته نخست اکران خود در سالن‌های سینمایی تهران به صورت تک‌سانس به فروش ۲۰ میلیون تومانی دست یافت.[۱۵]
در شهریور ۱۳۹۰ش، بنیاد سینمایی فارابی این اثر را در کنار چند فیلم دیگر به عنوان یکی از گزینه‌های بررسی هیئت انتخاب برای معرفی به هشتاد و چهارمین دوره جوایز اسکار (اسکار ۲۰۱۲) نام برد.[۱۶]
نقد و بررسی
ویرایشنقد هنری
ویرایشمنتقدان سینمایی فرم روایی غیرخطی، استفاده از فلاش‌بک و فلاش‌فورورد و ساختار مدرن اثر را مورد توجه قرار دادند.[۱۷] مرتضی مظفری در ماهنامه سینمایی فیلم، وسواس فکری شخصیت امین را با شخصیت‌های فیلم‌های پی (ساخته دارن آرونوفسکی) و ذهن زیبا (ساخته ران هاوارد) مقایسه کرد.[۱۸] بازی درونی شهاب حسینی در نمایش آشفتگی روحی و سکوت‌های لیلا حاتمی در نقش رؤیا از سوی منتقدان تحسین شد.[۱۸]
در مقابل، مجتبی حبیبی در خبرگزاری ایرنا با انتقاد از ریتم فیلم، نماهای تکراری و بازگشت‌های زمانی را موجب ملال‌انگیزی داستان دانست.[۱۹]
نقد اجتماعی
ویرایشتحلیلگران سینمایی پرداختن فیلم به مشکلات هنرمندان، عدم به رسمیت شناخته شدن آنان از سوی جامعه، مشکلات معیشتی و فضای آکادمیک دانشگاه‌ها را به عنوان لایه‌های اجتماعی اثر ارزیابی کردند.[۱]
نقد سیاسی
ویرایشبرخی تحلیل‌گران سینمایی، یاس و سردرگمی شخصیت اصلی فیلم در سال ۱۳۸۸ش را بازتابی از فضای روحی و اجتماعی جامعه ایران در آن دوره زمانی دانستند.[۱]
حاشیه‌ها
ویرایش- در تیر ۱۳۸۹ش نشست نقد و بررسی فیلم در کانون فیلم سینما حقیقت به دلیل عدم حضور بهرام توکلی برگزار نشد.[۲۰]
- در مرداد ۱۳۹۱ش برنامه رادیویی «تصویر خیال» در رادیو سلامت با حضور دکتر مهدی وحیددستجردی (متخصص مغز و اعصاب) و بدری‌السادات بهرامی (روان‌شناس) به بررسی کما و بازنمایی پزشکی و روان‌شناختی فیلم پرداخت.[۲۱]
جوایز و افتخارات
ویرایش| سال | رویداد / جشنواره | بخش / رده | دریافت‌کننده | نتیجه | منبع |
|---|---|---|---|---|---|
| ۱۳۸۸ | جشنواره فیلم فجر (دوره ۲۸) | سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی فیلم‌های اول و دوم | بهرام توکلی | برنده | [۱۴] |
| ۱۳۸۹ | جشن سینمای ایران (دوره ۱۴) | دیپلم افتخار بهترین آنونس | رضا شیروانی | دیپلم افتخار | [۲۲] |
| ۱۳۸۹ | جشن سینمای ایران (دوره ۱۴) | تندیس شایستگی بهترین بازیگر نقش اول مرد | شهاب حسینی (هم‌زمان برای «دربارهٔ الی» و «پرسه در مه») | برنده | [۲۳] |
منابع
ویرایش- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ راست‌قلم، نیکان، «چیزی به‌سان صاعقه / «پرسه در مه»؛ روایتی از فروپاشی روانی»، بلاig نماوا، تاریخ: ۲۵ تیر ۱۴۰۰ش، بازدید: ۲۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ «"پرسه در مه" وارد شبکه نمایش خانگی می‌شود»، شبستان، تاریخ: ۲۲ فروردین ۱۳۹۰ش، بازدید: ۲۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ «"پرسه در مه" در پرده ارسباران به نمایش در می‌آید»، سینماپرس، تاریخ: ۳۰ بهمن ۱۳۸۹ش، بازدید: ۲۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ ۴٫۳ ۴٫۴ ۴٫۵ ۴٫۶ سرگلزایی، محمدرضا، «تحلیل فیلم پرسه در مه»، وبگاه دکتر محمدرضا سرگلزایی، تاریخ: ۱۹ بهمن ۱۳۹۸ش، بازدید: ۲۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «فیلم پرسه در مه»، بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌های ایرانی (سوره سینما)، تاریخ: بی‌تا، بازدید: ۲۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۶٫۰ ۶٫۱ ۶٫۲ ۶٫۳ ۶٫۴ ۶٫۵ ۶٫۶ ۶٫۷ ۶٫۸ «عوامل فیلم پرسه در مه»، بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌های ایرانی (سوره سینما)، تاریخ: بی‌تا، بازدید: ۲۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۷٫۰ ۷٫۱ ۷٫۲ «لیلا حاتمی در «پرسه در مه»»، تبیان، تاریخ: ۷ تیر ۱۳۸۸ش، بازدید: ۲۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۸٫۰ ۸٫۱ ۸٫۲ ۸٫۳ ۸٫۴ «دوشنبه: نمایش فیلم سینمایی «پرسه در مه» و گفت و گو با عوامل تولید این فیلم در کانون فیلم «سینماحقیقت»»، مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی، تاریخ: ۳۱ خرداد ۱۳۸۹ش، بازدید: ۲۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «"پرسه در مه" در مراحل پایانی تدوین است»، خبرگزاری مهر، تاریخ: ۲۴ مهر ۱۳۸۸ش، بازدید: ۲۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «صداگذاری «پرسه در مه» آغاز شد»، خبرگزاری قرآنی ایران (ایکنا)، تاریخ: ۱۳ آبان ۱۳۸۸ش، بازدید: ۲۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۱۱٫۰ ۱۱٫۱ «"پرسه در مه" تصویر عوارض خلاقیت است»، خبرگزاری مهر، تاریخ: ۱۲ بهمن ۱۳۸۸ش، بازدید: ۲۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «اکران عمومی "پرسه در مه" از امروز آغاز شد»، خبرگزاری مهر، تاریخ: ۲۷ بهمن ۱۳۸۹ش، بازدید: ۲۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ««آتشکار»، «پرسه در مه» و «حوالی اتوبان» نقد می‌شوند»، شبستان، تاریخ: ۱۴ اسفند ۱۳۸۹ش، بازدید: ۲۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۱۴٫۰ ۱۴٫۱ «"پرسه در مه" در بدترین شرایط اکران شده است»، خبرگزاری مهر، تاریخ: ۳۰ بهمن ۱۳۸۹ش، بازدید: ۲۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «"آتشکار" 62 میلیون تومان فروش کرد»، خبرگزاری مهر، تاریخ: ۹ اسفند ۱۳۸۹ش، بازدید: ۲۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «مرهم و آلزایمر گزینه‌های تازه برای معرفی به اسکار»، همشهری آنلاین، تاریخ: ۵ شهریور ۱۳۹۰ش، بازدید: ۲۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «یک اثر روانشناسانه اما دراماتیک»، ایمنا، تاریخ: ۲۳ اسفند ۱۳۸۹ش، بازدید: ۲۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۱۸٫۰ ۱۸٫۱ مظفری، مرتضی، «خیال نقش یار (پرسه در مه)»، ماهنامه سینمایی فیلم، تاریخ: ۱۲ بهمن ۱۳۹۱ش، بازدید: ۲۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ حبیبی، مجتبی، «نقدی بر پرسه در مه»، خبرگزاری جمهوری اسلامی (ایرنا)، تاریخ: ۱۰ بهمن ۱۳۸۸ش، بازدید: ۲۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ««پرسه در مه» نقد نشد»، خبرآنلاین، تاریخ: ۲ تیر ۱۳۸۹ش، بازدید: ۲۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «نقد «پرسه در مه» در رادیو»، جام‌جم آنلاین، تاریخ: ۵ مردad ۱۳۹۱ش، بازدید: ۲۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «تندیس خانه سینما در دستان ریش‌سفیدهای سینمای ایران»، همشهری آنلاین، تاریخ: ۲۲ شهریور ۱۳۸۹ش، بازدید: ۲۶ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «رکورددار جوایز جشن خانه سینما کیست؟»، پایگاه خبری الف، تاریخ: ۴ شهریور ۱۳۹۸ش، بازدید: ۲۶ مهر ۱۴۰۵ش.