مردی که گیلاس‌هایش را خورد
«مردی که گیلاس‌هایش را خورد» فیلمی سینمایی به کارگردانی و نویسندگی پیمان حقانی، نویسندگی مشترک حمیدرضا کشانی، تهیه‌کنندگی امیر سماواتی و بازیگری حسن پورشیرازی، آشا محرابی و حامد بهداد محصول سال ۱۳۸۷ش است. داستان فیلم دربارهٔ کارگری به نام رضا است که به دلیل ناتوانی در پرداخت مهریه همسرش، در صدد طراحی تصادفی ساختگی برای تأمین پول برمی‌آید. این اثر که نود درصد آن به صورت سیاه و سفید فیلم‌برداری شده، در جشنواره‌های بین‌المللی از جمله جشنواره فیلم کن، جشنواره فیلم پوسان، جشنواره فیلم ماردل پلاتا و جشنواره فیلمهای ایرانی تورنتو به نمایش درآمده و موفق به کسب جوایزی از جمله تندیس بهترین کارگردانی و بهترین بازیگری از جشنواره تورنتو شده است.
داستان فیلم
ویرایشرضا کارگر کارخانه لاستیک‌سازی است که بچه‌دار نمی‌شود.[۱] همسر او، زری، تقاضای طلاق کرده و مهریه ۲۵۰ سکه‌ای خود را به اجرا گذاشته است.[۲] رضا پس‌اندازی برای پرداخت مهریه ندارد و به همین دلیل برای فراهم کردن پول مهریه به هر دری می‌زند.[۲] او با به یاد آوردن یکی از همکاران کارگرش که در حین کار چند انگشت خود را از دست داده است، به فکر می‌افتد تا با ایجاد تصادفی ساختگی با خودروی یک فرد ثروتمند، از او باج‌گیری کند.[۲][۱]
عوامل فیلم
ویرایشبازیگران
ویرایش- حسن پورشیرازی در نقش رضا (نقش اول)[۳]
- آشا محرابی در نقش زری[۲]
- حامد بهداد (حضور کوتاه ۴ دقیقه‌ای)[۲]
- حمیدرضا کشانی[۱]
- رضا افشار[۳]
- مریم خدارحمی[۱]
- باقر سروش[۱]
- ایمان عنایتی[۱]
عوامل تولید
ویرایش- کارگردان: پیمان حقانی[۱]
- نویسندگان فیلم‌نامه: پیمان حقانی و حمیدرضا کشانی[۱]
- تهیه‌کنندگان: امیر سماواتی و پیمان حقانی[۱][۴]
- مدیر فیلم‌برداری: فرشاد محمدی[۱]
- صدابردار: مهران ملکوتی[۱]
- طراح چهره‌پردازی: امیر گلزاده[۱]
- تدوین: بهرنگ سنجابی[۱]
- دستیار کارگردان: چکامه مرندی[۱]
- جانشین مدیر تولید: فرهاد نصرالهی[۱]
تولید
ویرایشمراحل تولید
ویرایشاین اثر به عنوان نخستین فیلم بلند سینمایی پیمان حقانی تولید شد.[۵] نود درصد از ساختار تصویری فیلم به صورت سیاه و سفید بر روی نسخه ۳۵ میلی‌متری فیلم‌برداری شده است.[۳] ساختار رنگی فیلم تنها در دو سکانس کوتاه (یکی در میانه و دیگری در انتهای فیلم) به کار رفته که با عنوان اثر پیوند دارد؛ در سکانس نخست فردی گیلاس‌های شسته‌شده را به مخاطب تعارف می‌کند و در سکانس دوم، شخصیت رضا کمپوت گیلاس می‌خورد.[۲]
اکران و نمایش
ویرایشفیلم برای رقابت در بیست و هفتمین دوره جشنواره فیلم فجر (سال ۱۳۸۷ش) آماده نشد، اما با مساعدت محمود اربابی (مدیرکل وقت اداره نظارت و ارزشیابی) در بازار فیلم این جشنواره به نمایش درآمد و مورد استقبال مهمانان خارجی قرار گرفت.[۶] در اردیبهشت ۱۳۸۸ش (مه ۲۰۰۹م)، این اثر در بین ۳۳ فیلم نهایی منتخب از میان ۲۰۰ اثر جهت حضور در بخش‌های جانبی شصت و دومین دوره جشنواره فیلم کن بررسی شد.[۶] همچنین این فیلم در شهریور ۱۳۸۸ش در بخش «جریان‌های نو» چهاردهمین دوره جشنواره فیلم پوسان در کره جنوبی برای کسب جایزه ۳۰ هزار دلاری این بخش به نمایش درآمد.[۱] در آبان ۱۳۸۸ش نیز به عنوان نماینده سینمای ایران در بخش مسابقه بین‌الملل بیست و چهارمین دوره جشنواره فیلم ماردل پلاتا در آرژانتین با ۱۳ فیلم دیگر رقابت کرد.[۷] این اثر علاوه بر آن در بخش‌های مختلف جشنواره‌های بین‌المللی دیگری چون سارایوو، ریو و سائوپائولو به نمایش درآمده است.[۴]
این اثر پس از حضورهای بین‌المللی، با دریافت پروانه نمایش ویدئویی وارد شبکه سینمای خانگی ایران شد.[۳] همچنین در روز جمعه ۲۵ فروردین ۱۳۹۶ش ساعت ۱۸:۳۰، نخستین اکران عمومی این فیلم در ایران در قالب یک اکران خیریه در سینماتک قلهک تهران به نفع دختران بدسرپرست و بی‌سرپرست مؤسسه «مهر طه» برگزار شد.[۴]
بازخورد
ویرایشفروش و استقبال
ویرایشاین اثر در سطح بین‌المللی در بیش از ۳۰ فستیوال جهانی با نسخه ۳۵ میلی‌متری به نمایش درآمده است.[۳][۴]
نقد و بررسی
ویرایشنقد هنری
ویرایشبه نوشته حسین رفیعی در روزنامه دنیای اقتصاد، ساختار تصویربرداری سیاه و سفید فیلم با فضای تلخ داستان همخوانی داشته و نشان‌دهنده پویایی و ساختار متفاوت سینمایی اثر است.[۳] امیر سماواتی نیز ساختار فرمی و نوع نگاه کارگردان به موضوعات اجتماعی را عاملی جذاب برای مخاطبان داخلی و خارجی دانسته است.[۶]
نقد اجتماعی
ویرایشاین فیلم در ۳ اسفند ۱۴۰۰ش در نشست «سینما جامعه» در پردیس سوره حوزه هنری اصفهان با حضور احسان آقابابایی (استادیار جامعه‌شناسی دانشگاه اصفهان) و پژمان نظرزاده تحلیلی جامعه‌شناختی شد.[۵][۸][۹] در این نشست، محور اصلی بحث تحلیل جایگاه و مناسبات «طبقات اجتماعی در سینمای ایران» و بررسی وضعیت معیشتی و اجتماعی طبقه کارگر بود.[۵]
نقد سیاسی
ویرایشدر منابع موجود در پروژه، نقد یا تحلیل سیاسی مستقلی دربارهٔ این اثر ثبت نشده است.
حاشیه‌ها
ویرایشحضور حامد بهداد در این فیلم سینمایی منحصر به نقشی ۴ دقیقه‌ای بوده است.[۲]
جوایز و افتخارات
ویرایشاین اثر بر اساس گزارش‌های رسانه‌ای در بیش از ۳۰ فستیوال بین‌المللی به نمایش درآمده و موفق به کسب ۵ جایزه بین‌المللی شده است.[۳][۴]
| سال | رویداد / جشنواره | بخش / رده | دریافت‌کننده | نتیجه | منبع |
|---|---|---|---|---|---|
| ۱۳۸۸ش (۲۰۰۹م) | جشنواره فیلم کن (دوره ۶۲) | بازار فیلم / بررسی بخش‌های جانبی | پیمان حقانی | نامزدشده | [۶] |
| ۱۳۸۸ش (۲۰۰۹م) | جشنواره فیلم پوسان (دوره ۱۴) | جریان‌های نو (New Currents) | پیمان حقانی | نامزدشده | [۱] |
| ۱۳۸۸ش (۲۰۰۹م) | جشنواره فیلم ماردل پلاتا (دوره ۲۴) | مسابقه بین‌الملل | پیمان حقانی | نامزدشده | [۷] |
| ۱۳۸۹ش (۲۰۱۰م) | جشنواره فیلمهای ایرانی تورنتو (دوره ۲) | بهترین کارگردانی | پیمان حقانی | برنده | [۱۰][۴] |
| ۱۳۸۹ش (۲۰۱۰م) | جشنواره فیلمهای ایرانی تورنتو (دوره ۲) | بهترین بازیگری | حسن پورشیرازی | برنده | [۱۰][۴] |
| — | جشنواره آینه تارکوفسکی (روسیه) | جایزه منتقدین روسیه | پیمان حقانی | برنده | [۴] |
| — | جشنواره اتریش | جایزه ویژه هیئت داوران | پیمان حقانی | تقدیرشده | [۴] |
منابع
ویرایش- ↑ ۱٫۰۰ ۱٫۰۱ ۱٫۰۲ ۱٫۰۳ ۱٫۰۴ ۱٫۰۵ ۱٫۰۶ ۱٫۰۷ ۱٫۰۸ ۱٫۰۹ ۱٫۱۰ ۱٫۱۱ ۱٫۱۲ ۱٫۱۳ ۱٫۱۴ ۱٫۱۵ ۱٫۱۶ «نمایش مردی که گیلاس‌هایش را خورد در جشنواره فیلم پوسان»، خبرگزاری ایرنا، تاریخ: ۲۴ شهریور ۱۳۸۸ش، بازدید: ۵ آبان ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ ۲٫۵ ۲٫۶ «"حامد بهداد "و حضور 4 دقیقه ای اش»، باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ: ۲۸ مرداد ۱۳۹۱ش، بازدید: ۵ آبان ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ ۳٫۴ ۳٫۵ ۳٫۶ رفیعی، حسین، «گیلاس‌های سیاه و سفید - ۱۶ شهریور ۹۱»، روزنامه دنیای اقتصاد، تاریخ: ۱۶ شهریور ۱۳۹۱ش، بازدید: ۵ آبان ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ ۴٫۳ ۴٫۴ ۴٫۵ ۴٫۶ ۴٫۷ ۴٫۸ «نمایش فیلم مردی که گیلاس‌هایش را خورد به نفع دختران بی‌سرپرست»، میدان، تاریخ: ۲۱ فروردین ۱۳۹۶ش، بازدید: ۵ آبان ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ ««مردی که گیلاس‌هایش را خورد» در سینما جامعه»، خبرگزاری ایمنا، تاریخ: ۲ اسفند ۱۴۰۰ش، بازدید: ۵ آبان ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۶٫۰ ۶٫۱ ۶٫۲ ۶٫۳ «"مردی که گیلاس‌هایش را خورد" می‌تواند نماینده ایران در کن باشد»، خبرگزاری مهر، تاریخ: ۲۹ فروردین ۱۳۸۸ش، بازدید: ۵ آبان ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۷٫۰ ۷٫۱ «ایران یک نماینده در بخش مسابقه جشنواره فیلم ماردل پلاتا دارد»، خبرگزاری مهر، تاریخ: ۲۴ مهر ۱۳۸۸ش، بازدید: ۵ آبان ۱۴۰۵ش.
- ↑ «نمایش و تحلیل فیلم «مردی که گیلاس‌هایش را خورد»»، خبرگزاری ایکنا، تاریخ: ۲ اسفند ۱۴۰۰ش، بازدید: ۵ آبان ۱۴۰۵ش.
- ↑ «نمایش و تحلیل فیلم «مردی که گیلاس‌هایش را خورد»»، خبرگزاری صدا و سیما، تاریخ: ۳ اسفند ۱۴۰۰ش، بازدید: ۵ آبان ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ «دومین جشنواره فیلمهای ایرانی تورنتو پایان یافت»، خبرگزاری مهر، تاریخ: ۷ مهر ۱۳۸۹ش، بازدید: ۵ آبان ۱۴۰۵ش.