باخانمان

مجموعه تلویزیونی «باخانمان» یک مجموعه تلویزیونی ایرانی در ژانر کمدی اجتماعی به کارگردانی برزو نیک‌نژاد، نویسندگی امیر برادران و تهیه‌کنندگی زینب تقوایی است. این مجموعه در ۳۰ قسمت از ۱۰ دی ۱۳۹۹ش تا ۱۸ بهمن ۱۳۹۹ش از شبکه سه سیما پخش شد و داستان جوانی به نام مسعود را روایت می‌کند که در آستانه ازدواج متوجه می‌شود فرزندخوانده است و پس از جستجو برای یافتن خانواده واقعی‌اش، با تفاوت‌های شدید طبقاتی میان دو خانواده مواجه می‌گردد.

داستان سریال

داستان این مجموعه تلویزیونی دربارهٔ پسر جوانی به نام مسعود خاکپور است که استاد دروس معارف در دانشگاه بوده و در کنار پدرخوانده‌اش، حاج مصطفی خاکپور، به تجارت و صادرات فرش دستباف و اداره کارگاه قالی‌بافی اشتغال دارد. مسعود حدود ۱۰ سال است که به دلیل مخالفت‌های شدید زن‌عمویش، موفق به ازدواج با دخترعمویش سمانه نشده است. در جریان این موانع، مسعود پی می‌برد که حاج مصطفی پدر واقعی او نیست و او در نوزادی به فرزندخواندگی پذیرفته شده است.

مسعود برای یافتن پدر و مادر واقعی خود به جستجو می‌پردازد و سرانجام خانواده اصلی‌اش را که شامل پدرش کاووس و مادرش حوری جان (حوریه) هستند، پیدا می‌کند. مواجهه مسعود با خانواده واقعی‌اش او را درگیر چالش‌های جدیدی می‌کند؛ چرا که خانواده کنونی او مرفه و ساکن شمال تهران هستند، اما خانواده اصلی‌اش از قشر کم‌درآمد جامعه بوده و در جنوب شهر سکونت دارند. حوری جان برای امرار معاش خانواده به عروسک‌سازی اشتغال دارد و خواهرش گوهر نیز دختری نخبه است. این تقابل طبقاتی و تفاوت‌های فرهنگی، سرچشمه تقابل‌ها و موقعیت‌های کمدی و خانوادگی در طول داستان می‌شود.

عوامل سریال

بازیگران

• حسن پورشیرازی در نقش کاووس
• شهره لرستانی در نقش حوری جان (حوریه)
• آتیلا پسیانی در نقش حاج مصطفی خاکپور
• حسام محمودی در نقش مسعود خاکپور
• الهام اخوان در نقش گوهر
• افسانه بایگان در نقش زن‌عموی مسعود
• مارال فرجاد در نقش سمانه
• امیر کاظمی در نقش کوهزاد
• مریم سلطانی در نقش آذر
• سعید امیرسلیمانی
• شهرام شکیبا
• خسرو احمدی
• امید روحانی
• فرزانه سهیلی
• امیر آتشانی
• امیرحسین طاهری
• مهروز ناصر شریف
• مهناز کرباسچیان
• نصرت دادرسی
• حامد وکیلی
• گیتی معینی
• سارا عابدی
• امیر علی‌خانی
• بهنام تشکر (بازیگر افتخاری)
• شقایق دهقان (بازیگر افتخاری)

عوامل تولید

• کارگردانی: برزو نیک‌نژاد
• تهیه‌کنندگی: زینب تقوایی
• نویسندگی: امیر برادران
• آهنگسازی: آریا عظیمی‌نژاد
• تدوین: مهدی سعدی
• مدیر تصویربرداری: امیر معقولی
• مدیر صدابرداری: امیر پرتوزاده
• طراحی صحنه: مهدی سعیدی
• طراحی لباس: الهام شعبانی
• طراحی چهره‌پردازی: مرتضی کهزادی
• مدیر تولید: مهدی بدرلو
• دستیار اول کارگردان: نوید صلاحی
• مدیر برنامه‌ریزی: حامد مختاری / حمید قاسمی
• منشی صحنه: فرشته حجازی
• مدیر تدارکات: حسین میرزامحمدی
• عکاس: محمد تقوایی
• دستیار کارگردان: فراز عمومی
• مشاور رسانه‌ای: هادی اعتمادی مجد
• ناظر کیفی: امیر ابیلی

تولید

مراحل تولید

تصویربرداری مجموعه تلویزیونی «باخانمان» از اواسط مرداد ۱۳۹۹ش در منطقه شمال تهران آغاز شد. فرایند تولید این سریال به دلیل همزمانی با شیوع بیماری کرونا با چالش‌ها و ضوابط بهداشتی ویژه‌ای همراه بود و تیم تولید ۸۰ نفره در طول مراحل ضبط موظف به رعایت شیوه‌نامه‌های بهداشتی بودند. در طول تصویربرداری، برخی از بازیگران از جمله الهام اخوان و امیر کاظمی و همچنین کارگردان اثر به کرونا مبتلا شدند که موجب وقفه چند روزه در ضبط بخش‌های مربوط به آنان گردید. همچنین در یک سکانس به دلیل عارضه چشمی حسن پورشیرازی، ضبط دیالوگ‌های وی بدون حضور تصویری او انجام شد.

مراحل تصویربرداری نهایتاً در اوایل دی ۱۳۹۹ش با ضبط آخرین بخش‌ها در لوکیشن زندان در تهران به پایان رسید. تدوین همزمان این مجموعه نیز توسط مهدی سعدی انجام شد تا سریال برای پخش زمستانی آماده گردد.

پخش و نمایش

پخش مجموعه تلویزیونی «باخانمان» از چهارشنبه ۱۰ دی ۱۳۹۹ش در ساعت ۲۰:۴۵ از شبکه سه سیما آغاز شد و تکرار آن در ساعت‌های ۱:۴۵ بامداد، ۹:۴۵ و ۱۴:۱۵ روز بعد روی آنتن رفت. این سریال جایگزین مجموعه تلویزیونی شرم شد.

پخش این مجموعه به دلیل فرا رسیدن ایام فاطمیه از پنجشنبه ۲۵ دی ۱۳۹۹ش متوقف گردید و قسمت چهاردهم آن پس از چند روز وقفه، از دوشنبه ۲۹ دی ۱۳۹۹ش از سر گرفته شد. قسمت ۳۰ و پایانی این سریال در شامگاه شنبه ۱۸ بهمن ۱۳۹۹ش پخش شد. این مجموعه همچنین از ۲۳ خرداد ۱۴۰۲ش در ساعت ۲۱:۰۰ از شبکه تماشا بازپخش گردید.

بازخورد

فروش و استقبال

پخش سریال «باخانمان» با استقبال بینندگان تلویزیونی مواجه شد. عوامل این سریال از جمله برزو نیک‌نژاد، زینب تقوایی، امیر برادران، حسام محمودی و الهام اخوان در ۱۹ بهمن ۱۳۹۹ش با حضور در مرکز ارتباطات مردمی صدا و سیما (۱۶۲) به گفتگوی تلفنی با مخاطبان پرداختند که در طول یک ساعت، ۱۳۷ تماس مستقیم با عوامل ثبت گردید و طی آن برخی مخاطبان خواستار ساخت فصل دوم این مجموعه شدند.

نقد و بررسی

نقد هنری

منتقدان، شیوه کارگردانی برزو نیک‌نژاد و سناریوی امیر برادران را در خلق کمدی موقعیت بدون لغزش به سمت شوخی‌های سخیف و هجو، مثبت ارزیابی کردند. همچنین بازی یکپارچه گروه بازیگران، به‌ویژه نقش‌آفرینی جدی حسام محمودی در یک اثر کمدی و بازی الهام اخوان، مورد توجه قرار گرفت.

نقد اجتماعی

در بعد اجتماعی، به پرداختن سریال به مسائل روز جامعه نظیر شکاف و تضاد طبقاتی، مدرک‌گرایی، شیوه‌نامه‌ها و خط‌قرمزهای شوخی در رسانه ملی و تأکید بر محوریت و تحکیم بنیان خانواده اشاره شده است.

نقد سیاسی

در منابع رسمی مطبوعاتی، نقد سیاسی صریحی دربارهٔ محتوای این مجموعه گزارش نشده است.

حاشیه‌ها

بر اساس اظهارات حسام محمودی، در طرح اولیه قرار بود شخصیت مسعود یک طلبه جوان باشد که هنوز ملبس نشده است، اما برای جلوگیری از حساسیت‌ها و محدودیت‌های شوخی، تصمیم گرفته شد این شخصیت به استاد معارف دانشگاه تغییر یابد. همچنین سازندگان به محدودیت‌های شوخی با اصناف مختلف در تلویزیون اشاره کردند.

جوایز و افتخارات

در منابع موجود، گزارشی از دریافت جوایز رسمی یا حضور این مجموعه در جشنواره‌ها ثبت نشده است.

منابع

{پانویس|۲}