گیج‌گاه

فیلم سینمایی

گیجگاه

تماشا و اطلاعات

انتشاربهمن ۱۳۹۹ (نخستین نمایش در سی و نهمین جشنواره فیلم فجر)؛ ۱۲ مهر ۱۴۰۲ (اکران عمومی)

کشورایران

زبانفارسی

پوستر فیلم گیج‌گاه

عوامل اصلی

کارگردانعادل تبریزی

تهیه‌کنندهحنیف سروری، میرولی‌الله مدنی

نویسندهارسلان امیری، عادل تبریزی

فیلمنامهارسلان امیری، عادل تبریزی

داستانحسن خشنود مربی کاراته و معلم ادبیات و ورزش مدرسه است که کتابی با عنوان «تطبیق شاهنامه فردوسی با فنون رزمی» تألیف کرده است. او این کتاب را به یکی از هنرجویان خود به نام عرفان هدیه می‌دهد...

عوامل فنی

موسیقیحمید غلامعلی

فیلم‌بردارکوهیار کلاری

تدوینعماد خدابخش

تولید و انتشار

توزیع‌کنندهمؤسسه بهمن سبز (پخش داخلی)، مؤسسه ماداکتو پیکچرز (پخش بین‌المللی)

فروشبیش از ۶۵۰ میلیون تومان (فروش گزارش‌شده در هفته‌های نخست اکران، مهر ۱۴۰۲)

بازیگران

حامد بهداد، باران کوثری، جمشید هاشم‌پور، سروش صحت، فرهاد آییش، بهرنگ علوی، امیرحسین رستمی، نادر سلیمانی، بیژن بنفشه‌خواه، سیاوش چراغی‌پور، محمد الهی، مریم همتیان، ایمان اسماعیل‌پور، علی باغفر، حامد شیخی، داوود ونداده، وحید رحمتی، علی راد، رضا صفایی‌پور، حسن رضایی

گیجگاه فیلمی ایرانی در ژانر کمدی و درام به کارگردانی عادل تبریزی، نویسندگی ارسلان امیری و عادل تبریزی و تهیه کنندگی حنیف سروری و میرولی‌الله مدنی محصول سال ۱۳۹۹ش است. این فیلم نخستین تجربه ساخت فیلم بلند سینمایی توسط عادل تبریزی محسوب می‌شود و بازیگرانی چون حامد بهداد، باران کوثری، جمشید هاشم‌پور، سروش صحت، فرهاد آییش و بهرنگ علوی در آن به ایفای نقش پرداخته‌اند. «گیجگاه» نخستین بار در سی و نهمین دوره جشنواره فیلم فجر رونمایی شد و در دو بخش بهترین کارگردانی فیلم اول و بهترین تدوین نامزد دریافت سیمرغ بلورین گردید.

داستان فیلم

داستان فیلم «گیجگاه» در دهه ۱۳۷۰ش روایت می‌شود. حسن خشنود (با بازی حامد بهداد) مربی کاراته و معلم ادبیات و ورزش مدرسه است که کتابی با عنوان «تطبیق شاهنامه فردوسی با فنون رزمی» تألیف کرده است. او این کتاب را به یکی از هنرجویان خود به نام عرفان (با بازی علی راد) هدیه می‌دهد، اما مدتی بعد پشیمان شده و درصدد پس گرفتن آن برمی‌آید.

مادر عرفان، زنی به نام مهتاب (با بازی باران کوثری) است که از همسرش جدا شده و همراه با فرزندش عرفان، خواهر و شوهرخواهرش در یک خانه قدیمی زندگی می‌کند. خانواده مهتاب علاقه‌مند به سینما هستند و شب‌ها به تماشای فیلم می‌پردازند. با حضور عرفان در کلاس کاراته، آشنایی میان حسن خشنود و مهتاب شکل می‌گیرد که با ماجراهایی در دل مناسبات سینمای دهه ۱۳۶۰ش و ۱۳۷۰ش و ادای دین به ستاره آن دوران، جمشید هاشم‌پور (جمشید آریا)، پیوند می‌خورد.

عوامل فیلم

حامد بهداد و باران کوثری در نمایی از فیلم گیج‌گاه

بازیگران

بازیگران اصلی و مکمل فیلم سینمایی «گیجگاه» عبارتند از:

• حامد بهداد در نقش حسن خشنود
• باران کوثری در نقش مهتاب
• جمشید هاشم‌پور (جمشید آریا)
• سروش صحت
• فرهاد آییش
• بهرنگ علوی
• امیرحسین رستمی
• نادر سلیمانی
• بیژن بنفشه‌خواه
• سیاوش چراغی‌پور
• محمد الهی
• مریم همتیان
• ایمان اسماعیل‌پور
• علی باغفر
• حامد شیخی
• داوود ونداده
• وحید رحمتی
• علی راد (بازیگر نوجوان در نقش عرفان)
• با هنرمندی خاطره‌سازان سینما: رضا صفایی‌پور و حسن رضایی

عوامل تولید

عوامل فنی و اجرایی فیلم عبارتند از:

• کارگردان: عادل تبریزی
• نویسندگان: ارسلان امیری و عادل تبریزی
• تهیه‌کنندگان: حنیف سروری و میرولی‌الله مدنی
• سرمایه‌گذاران: محمد حسین‌خانی، حنیف سروری و مشارکت بنیاد سینمایی فارابی
• مدیر فیلمبرداری: کوهیار کلاری
• تدوین: عماد خدابخش
• موسیقی و خواننده: حمید غلامعلی
• پخش‌کننده بین‌المللی: مؤسسه ماداکتو پیکچرز به مدیریت محمد توریوریان
• پخش‌کننده داخلی: مؤسسه بهمن سبز به سرگروهی سینما آزادی

تولید

تصویری از جمشید هاشم‌پور در نمایی از فیلم گیج‌گاه

ایده اولیه فیلم «گیجگاه» توسط عادل تبریزی در زمان فعالیتش به عنوان دستیار کارگردان در فیلم سینمایی «هفت ماهگی» ساخته هاتف علیمردانی مطرح شد و با استقبال حامد بهداد مواجه گردید. پیش‌تولید اولیه فیلم یک‌بار با ترکیب بازیگرانی شامل نگار جواهریان، حامد بهداد و علی مصفا آغاز شد، اما به دلیل بیماری سرمایه‌گذار متوقف گردید.

عادل تبریزی در خصوص نگارش فیلم‌نامه اعلام کرد که صحنه‌ها را برای خود اجرا کرده و از ویدیوهای ضبط‌شده دیالوگ‌ها را استخراج می‌نموده است؛ همچنین ۹۵ درصد از استوری‌بردهای آماده‌شده پیش از فیلمبرداری، اجرا شدند. وی همچنین حضور جمشید هاشم‌پور را شرط اصلی ساخت فیلم عنوان کرده بود. بازیگران پروژه بدون خواندن کامل فیلم‌نامه و بر اساس توضیح حضوری و اجرای زنده داستان توسط کارگردان قرارداد بستند.

مراحل فنی فیلم در پاییز ۱۳۹۹ش به پایان رسید و آماده نمایش گردید.

اکران و نمایش

فیلم «گیجگاه» در بهمن ۱۳۹۹ش در سی و نهمین دوره جشنواره فیلم فجر رونمایی شد. شورای پروانه نمایش در دی ۱۳۹۹ش مجوز اکران فیلم را صادر نمود. با این حال، اکران عمومی فیلم پس از حدود ۳ سال انتظار، از ۱۲ مهر ۱۴۰۲ش به سرگروهی سینما آزادی در سراسر ایران آغاز شد.

مراسم اکران مردمی فیلم در مشهد با حضور حامد بهداد و عادل تبریزی در پردیس سینمایی هویزه برگزار شد. همچنین به همت بهرنگ علوی اکران ویژه‌ای برای کودکان و نوجوانان با نیازهای ویژه در پردیس سینمایی ارگ تجریش صورت گرفت.

بازخورد

فروش و استقبال

در هفته‌های نخست اکران عمومی در مهر ۱۴۰۲ش، فروش فیلم از مرز ۶۵۰ میلیون تومان عبور کرد و بیش از ۱۳ هزار مخاطب جذب نمود. در آبان ۱۴۰۲ش، فروش هفتگی فیلم به بیش از ۸۰۰ میلیون تومان رسید و با ثبت میانگین ۲ هزار و ۳۰۰ مخاطب در روز، در رتبه چهارم جدول پرفروش‌ترین فیلم‌های هفته قرار گرفت.

نقد و بررسی

نقد هنری

منتقدان بازی متفاوت حامد بهداد با رگه‌های کمدی را از نقاط قوت پررنگ فیلم برشمردند. حامد بهداد در مراسم اکران مردمی، این اثر را «کمدی نوستالژیک شریف با حیا و نجابت» نامید. در مقابل، برخی رسانه‌ها از جمله خبرگزاری آنا، ساختار روایی فیلم را شبیه به فیلم‌فارسی‌های معمولی ارزیابی نمودند. فیلم در برنامه تلویزیونی «نقد سینما» در شبکه چهار سیما با حضور کارگردان مورد تحلیل قرار گرفت.

نقد اجتماعی

در تحلیلی اجتماعی، بازسازی فضای دهه ۱۳۶۰ش و ۱۳۷۰ش و بازآفرینی حس و حال نوستالژیک زندگی خانوادگی و علاقه‌مندی به سینما در آن دوران مورد توجه قرار گرفته است. هیئت داوران جشنواره چبوکساری نیز در بیانیه‌ای حفظ تعادل میان کمدی و تراژدی را از ویژگی‌های اثربخش فیلم دانستند.

نقد سیاسی

در منابع استخراج‌شده، نقد سیاسی مستقلی دربارهٔ فیلم «گیجگاه» منتشر نشده است و رویکرد فیلم عمدتاً معطوف به درام اجتماعی، کمدی و ادای دین به تاریخ سینمای ایران ارزیابی شده است.

حاشیه‌ها

از حاشیه‌های مطرح‌شده پیرامون فیلم، تأخیر ۳ ساله در اکران عمومی به دلیل شرایط اقتصادی سینماها و شیوع کرونا بوده است. همچنین در نشست رسانه‌ای جشنواره فیلم فجر، پیام مکتوب جمشید هاشم‌پور توسط حامد بهداد قرائت شد که در آن از تلاش‌های کارگردان تمجید شده بود. عادل تبریزی پس از دریافت جایزه بهترین فیلم‌نامه در جشنواره چبوکساری روسیه، جایزه خود را به فردوس کاویانی اهدا نمود.

جوایز و افتخارات

افتخارات و جوایز داخلی و بین‌المللی فیلم «گیجگاه» عبارتند از:

• جشنواره فیلم فجر (دوره ۳۹–۱۳۹۹ش):
  • نامزد سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی فیلم اول (عادل تبریزی)
  • نامزد سیمرغ بلورین بهترین تدوین (عماد خدابخش)
• جشنواره بین‌المللی فیلم چبوکساری روسیه (دوره ۱۶–۱۴۰۲ش):
  • برنده جایزه بهترین فیلم‌نامه (عادل تبریزی و ارسلان امیری)
• جشنواره بین‌المللی فیلم جئونجو کره جنوبی (دوره ۲۵–۱۴۰۳ش):
  • برنده جایزه شبکه توسعه سینمای آسیا (نتپک - NETPAC)
• جشنواره فیلم اسکیپ‌تاون لس آنجلس آمریکا (دوره ۵–۱۴۰۲ش):
  • برنده جایزه بهترین گروه بازیگران کمدی
  • برنده جایزه بهترین تدوین (عماد خدابخش)
• جشنواره فیلم‌های ورزشی میلان ایتالیا (دوره ۴۰–۱۴۰۲ش):
  • برنده جایزه ویژه جشنواره
• جشنواره فیلم پالرمو ایتالیا (دوره ۴۳–۱۴۰۲ش):
  • نامزد دریافت جایزه در ۳ بخش اصلی
• جشنواره فیلم فیلادلفیا آمریکا (دوره ۱۵–۱۴۰۲ش):
  • نامزد جایزه بهترین فیلم