به امید دیدار
فیلم سینمایی به امید دیدار به نویسندگی و کارگردانی محمد رسول‌اف، محصول سال ۱۳۹۰ش درام سینمایی و اجتماعی ایرانی است. در این اثر لیلا زارع به عنوان بازیگر نقش اصلی به ایفای نقش پرداخته و جمعی از هنرمندان سینمای ایران حضور یافته‌اند. این اثر در شصت و چهارمین دوره جشنواره فیلم کن (۲۰۱۱م) در بخش رسمی «نوعی نگاه» به نمایش درآمد و موفق به کسب جایزه بهترین کارگردانی این بخش و همچنین جایزه «فرانسیس شاله» گردید.
داستان فیلم
داستان فیلم دربارهٔ زندگی یک زن وکیل جوان و تازه‌کار و روزنامه‌نگار در تهران است که تحت فشارهای شدید، محدودیت‌ها و شرایط ناخواسته اجتماعی روزگار می‌گذراند.[۱] شخصیت اصلی داستان در فضایی سرشار از انزوا و بی‌اعتمادی، تمام روزها و شب‌هایش با انتظاری کشنده برای دریافت ویزا از یک کشور خارجی سپری می‌شود تا از شرایط موجود رهایی یابد.[۱][۲]
داستان اثر به موضوع چندگانگی شخصیت و ریاکاری تحمیل‌شده بر زندگی روزمره می‌پردازد؛ در یکی از سکانس‌های فیلم، شخصیت اصلی در مترو مجبور به پاک کردن لاک ناخن‌های خود می‌شود، چرا که طبق بخشنامه‌های اعلام‌شده، ورود زنان و وکلا با ناخن‌های لاک‌زده به دادگاه‌ها ممنوع است و افراد ناچارند برای ورود لاک خود را پاک کنند یا دستکش به دست کنند.[۱] روایت فیلم بازتابی از احساس تنهایی و مواجهه با بن‌بست‌های روابط انسانی در بستر فشارهای اجتماعی است.[۱]
عوامل فیلم
بازیگران
- لیلا زارع در نقش وکیل و روزنامه‌نگار (بازیگر اصلی)[۱]
- حضور افتخاری برخی از بازیگران طراز اول سینمای ایران (که به قصد همراهی و کمک وارد پروژه شدند).[۱]
عوامل تولید
- نویسنده و کارگردان: محمد رسول‌اف[۱]
- تدوین: محمدرضا مویینی (حضور افتخاری)[۱]
- صداگذاری، میکس و اصلاح رنگ: جمعی از همکاران پروژه (به صورت کار شبانه‌روزی)[۱]
- فیلمبرداری: گروه بسیار کوچک مستقل با دوربین هندی‌کم[۱]
تولید
مراحل تولید
طرح داستان فیلم به امید دیدار بر اساس تجربیات شخصی محمد رسول‌اف و مشاهده شرایط زندگی اطرافیانش شکل گرفت.[۱] ساخت فیلم در فاصله میان صدور حکم دادگاه بدوی (محکومیت به ۶ سال زندان) و انتظار برای رای دادگاه تجدید نظر انجام شد.[۱]
برای حفظ امنیت گروه در صحنه فیلمبرداری و اطمینان از عدم دستگیری عوامل، تمام تلاش برای دریافت مجوز انجام شد؛ پس از ارائه فیلم‌نامه‌ای بر اساس معیارهای ممیزی و مخالفت اولیه ممیزان، در نهایت با حمایت و پافشاری نمایندگان خانه سینمای ایران و انجام اصلاحاتی، پروانه ساخت رسمی از سوی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی صادر گردید.[۱][۳] فیلمبرداری اثر با بودجه‌ای اندک، گروه‌ای بسیار کوچک و با استفاده از یک دوربین هندی‌کم انجام گرفت و مراحل تدوین توسط محمدرضا مویینی و مراحل صداگذاری، میکس و اصلاح رنگ با همکاری شبانه‌روزی عوامل به پایان رسید.[۱]
اکران و نمایش
فیلم سینمایی به امید دیدار برای نخستین بار در خرداد ۱۳۹۰ش (می ۲۰۱۱م) در بخش رسمی «نوعی نگاه» شصت و چهارمین دوره جشنواره فیلم کن به نمایش درآمد.[۱][۳] محمد رسول‌اف به دلیل ممنوعیت خروج از کشور توسط نهادهای ذی‌ربط، امکان حضور در مراسم نمایش فیلم و دریافت جایزه خود در فستیوال کن را نیافت.[۱]
این اثر همچنین در آبان ۱۳۹۰ش در پنجاه و دومین دوره جشنواره فیلم تسالونیکی در یونان به نمایش گذاشته شد.[۲] در ایران، به دلیل مشکلات ممیزی و عدم صدور پروانه نمایش عمومی، فیلم امکان اکران بر پرده سینماها را پیدا نکرد.[۱]
بازخورد
فروش و استقبال
فیلم در زمان نمایش در جشنواره فیلم کن با استقبال گرم تماشاگران و منتقدان بین‌المللی مواجه گردید.[۱] در داخل ایران، به دلیل عدم نمایش عمومی، آماری از فروش گیشه برای اثر ثبت نشده است.[۱]
نقد و بررسی
نقد هنری
نقش‌آفرینی لیلا زارع به عنوان بازیگر محور داستان مورد توجه قرار گرفت؛ وی در تمامی سکانس‌های فیلم حضور داشته و فشار روانی شخصیت را به تصویر کشیده است.[۱] همچنین ساختار مستقل فیلم و تلاش برای فیلمسازی در شرایط محدود با دوربین هندی‌کم مورد توجه منتقدان قرار گرفت.[۱]
نقد اجتماعی
تحلیل‌گران سینمایی اثر را تصویری از بی‌اعتمادی گسترده، چندگانگی رفتاری و تعارض میان فرهنگ رسمی بخشنامه‌ای و زیست واقعی مردم ارزیابی کردند که نشان می‌دهد چگونه فشارهای پیرامونی موجب بروز خشونت و انزوا در روابط میان‌فردی می‌شود.[۱]
نقد سیاسی
پس از بازتاب موفقیت فیلم در کن، غالب رسانه‌های وابسته به دولت در ایران، اعطای جوایز بهترین کارگردانی و فرانسیس شاله به این اثر را اقدامی سیاسی از سوی مسئولان جشنواره فیلم کن در حمایت از یک فیلمساز دارای محکومیت قضایی خوانده و فیلم را فاقد ارزش هنری دانستند.[۱] در مقابل، محمد رسول‌اف با رد نگاه سیاسی به آثارش، اعلام نمود که داستان فیلم دربارهٔ زیست واقعی و پیچیدگی‌های پیرامون اوست و شتاب‌زدگی ممیزان سینمایی موجب سیاسی تلقی شدن اثر شده است.[۱]
حاشیه‌ها
- عدم صدور اجازه خروج از کشور برای محمد رسول‌اف جهت شرکت در جشنواره فیلم کن موجی از حواشی رسانه‌ای را ایجاد کرد.[۱]
- انتشار داستان‌های تحریف‌شده از فیلم در برخی مطبوعات داخلی با هدف کاهش اشتیاق مخاطبان ایرانی برای تماشای اثر.[۱]
- صدور پروانه ساخت فیلم با پافشاری و حمایت مستقیم خانه سینمای ایران به عنوان تشکل صنفی سینماگران انجام شد.[۱]
جوایز و افتخارات
| سال | رویداد / جشنواره | بخش / رده | دریافت‌کننده | نتیجه | منبع |
|---|---|---|---|---|---|
| ۲۰۱۱ | جشنواره فیلم کن (دوره ۶۴) | بهترین کارگردانی بخش نوعی نگاه | محمد رسول‌اف | برنده | [۳] |
| ۲۰۱۱ | جشنواره فیلم کن (دوره ۶۴) | جایزه فرانسیس شاله | محمد رسول‌اف | برنده | [۱] |
منابع
- ↑ ۱٫۰۰ ۱٫۰۱ ۱٫۰۲ ۱٫۰۳ ۱٫۰۴ ۱٫۰۵ ۱٫۰۶ ۱٫۰۷ ۱٫۰۸ ۱٫۰۹ ۱٫۱۰ ۱٫۱۱ ۱٫۱۲ ۱٫۱۳ ۱٫۱۴ ۱٫۱۵ ۱٫۱۶ ۱٫۱۷ ۱٫۱۸ ۱٫۱۹ ۱٫۲۰ ۱٫۲۱ ۱٫۲۲ ۱٫۲۳ ۱٫۲۴ ۱٫۲۵ ۱٫۲۶ ۱٫۲۷ «گفتگو پخش کننده فیلم «به امید دیدار» با محمد رسول اف برنده جایزه بهترین کارگردانی بخش رسمی فستیوال کن (نوعی نگاه) و برنده جایزه «فرانسیس شاله»، گویا نیوز، تاریخ: ۱۳ شهریور ۱۳۹۰ش، بازدید: ۷ آبان ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ یاری، عباس، «گزارش پنجاهودومین جشنوارهی تسالونیکی»، ماهنامه سینمائی فیلم، شماره ۴۳۷، بهمن ۱۳۹۰ش، ص۶۷.
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ «مروری بر لیست جوایزی که سینمای ایران از جشنواره‌های جهانی دریافت کرد»، خبرگزاری بین‌المللی شفقنا، تاریخ: ۳ خرداد ۱۳۹۵ش، بازدید: ۷ آبان ۱۴۰۵ش.
- فیلمهای سینمایی ۱۳۹۰
- فیلمهای ایرانی ۱۳۹۰
- فیلمهای به زبان فارسی
- فیلمهای درام ۱۳۹۰
- کارگردانیهای محمد رسول‌اف
- بازیگریهای لیلا زارع
- تدوینگریهای محمدرضا مویینی
- فیلمهای دارای جایزه بهترین کارگردانی جشنواره فیلم کن
- فیلمهای دارای جایزه نوعی نگاه جشنواره فیلم کن
- فیلمها درباره وکلا
- فیلمها درباره روزنامهنگاران
- فیلمها درباره حقوق بشر
- فیلمها درباره سانسور
- فیلمهای واقعشده در تهران