تنهایی لیلا

مجموعه تلویزیونی تنهایی لیلا یک مجموعه تلویزیونی ایرانی در ژانر درام مذهبی و اجتماعی به کارگردانی محمدحسین لطیفی، نویسندگی حامد عنقا و تهیه‌کنندگی محمدرضا شفیعی است که در سال ۱۳۹۴ش از شبکه سه سیما پخش شد. این مجموعه داستان جوانی به نام محمد را روایت می‌کند که متولی یک امامزاده است و پس از زلزله‌ای تمام خانواده‌اش را از دست داده است؛ با ورود دختری ثروتمند به نام لیلا که از خارج از کشور بازگشته است، ایمان و باورهای او در معرض آزمون قرار می‌گیرد. این مجموعه در ۳۰ قسمت ۴۰ دقیقه‌ای تولید شده و بازیگرانی چون بهروز شعیبی، مینا ساداتی، اکبر زنجانپور، حسن پورشیرازی، آفرین عبیسی، نسرین مقانلو، برزو ارجمند، سام قریبیان، رضا رویگری، سعید داخ و بهادر زمانی در آن به ایفا نقش پرداخته‌اند.

داستان فیلم

داستان این سریال دربارهٔ جوانی به نام محمد است که در زلزله‌ای تمام اعضای خانواده خود را از دست داده و متولی امامزاده‌ای در یک روستا شده است. لیلا، دختری از خانواده‌ای ثروتمند که پس از سال‌ها زندگی در خارج از کشور به ایران بازگشته است، با محمد آشنا می‌شود. ویژگی‌های اخلاقی و معنوی محمد توجه لیلا را جلب می‌کند و او که درگیر ماجراها و فشارهای خانوادگی و اطرافیانش است، عاشق محمد شده و از او خواستگاری می‌کند. این ازدواج شکل می‌گیرد، اما زندگی مشترک آن‌ها کوتاه‌مدت است و با درگذشت محمد، لیلا در مواجهه با مشکلات، تهمت‌ها و طمع اطرافیان برای تصاحب اموالش تنها می‌ماند. روایت داستان هم‌زمان در دو مقطع زمانی حال و گذشته پیش می‌رود و مخاطب پس از آگاهی از فوت محمد، جزییات آشنایی و ماجراهای گذشته را دنبال می‌کند.

عوامل فیلم

بازیگران

• بهروز شعیبی در نقش محمد
• مینا ساداتی در نقش لیلا
• اکبر زنجانپور در نقش حاج سیف‌الدین
• آفرین عبیسی در نقش شریفه
• حسن پورشیرازی در نقش حاج زرین
• نسرین مقانلو در نقش نسرین
• برزو ارجمند در نقش لطیف
• سام قریبیان در نقش شایان
• سعید داخ در نقش رئیس کلانتری / سرگرد
• بهادر زمانی
• رضا رویگری
• علی صالحی در نقش وکیل شایان
• اندیشه فولادوند

عوامل تولید

• کارگردان: محمدحسین لطیفی
• نویسنده: حامد عنقا
• تهیه‌کننده: محمدرضا شفیعی
• مدیر تصویربرداری: رضا شیخی
• تصویربردار: مصطفی معمار
• مدیر صدابرداری: علی عدالت‌دوست
• طراح صحنه و دکور: بابک پناهی
• طراح لباس: مهناز غنی
• طراح گریم: ایمان امیدواری
• آهنگساز: کارن همایونفر
• خواننده تیتراژ: علیرضا قربانی
• تدوین‌گر: مهدی جودی
• طراح صداگذاری: سیدمحمود موسوی‌نژاد
• مدیر تولید: فرشید رئوفی
• جانشین تولید: مرتضی پیرهادی
• مدیر تدارکات: سعدی کنگاور نظری
• دستیار تهیه‌کننده: سیدسجاد طباطبایی
• دستیار اول کارگردان: حسن لبافی
• مدیر برنامه‌ریزی: علی صابری
• منشی صحنه: علیرضا فرحزادی
• عکاس: مهدیه لطیفی
• مجری طرح: مؤسسه فرهنگی هنری وصف صبا

تولید

مراحل تولید

پیش‌تولید مجموعه «تنهایی لیلا» از ابتدای اسفند ۱۳۹۳ش آغاز شد و تصویربرداری آن از ۲۰ فروردین ۱۳۹۴ش در تهران و منطقه لواسان جلوی دوربین رفت. نگارش فیلم‌نامه توسط حامد عنقا از بهمن ۱۳۹۳ش آغاز شده بود و هم‌زمان با تصویربرداری ادامه یافت. لوکیشن اصلی سریال خانه و امامزاده‌ای در یکی از روستاهای نزدیکی لواسان بود که به دلیل فاصله کوتاه میان آن‌ها انتخاب شد. مراحل ضبط و تصویربرداری سکانس‌های پایانی تا انتهای مرداد ۱۳۹۴ش به طول انجامید و تدوین آن هم‌زمان توسط مهدی جودی انجام گرفت. این مجموعه علاوه بر پخش داخلی، به سه زبان فارسی، انگلیسی و عربی در معاونت برون‌مرزی صداوسیما دوبله شد.

اکران و نمایش

پخش مجموعه تلویزیونی «تنهایی لیلا» در ۳۰ قسمت ۴۰ دقیقه‌ای از سوم مرداد ۱۳۹۴ش هر شب ساعت ۲۱ از شبکه سه سیما آغاز شد و جایگزین مجموعه دردسرهای عظیم ۲ شد. پخش این سریال در ۱۰ شهریور ۱۳۹۴ش به پایان رسید. این سریال بعدها در اردیبهشت ۱۳۹۷ش از شبکه آی‌فیلم ۲ نیز بازپخش شد.

بازخورد

فروش و استقبال

بر اساس نظرسنجی تلفنی مرکز پژوهش و سنجش افکار عمومی صداوسیما در هفته چهارم مرداد ۱۳۹۴ش از میان ۴۵۷ نمونه از ساکنان تهران بالای ۱۵ سال، بیش از ۵۰ درصد پاسخ‌دهندگان بیننده این سریال بودند. همچنین نظرسنجی دیگری از ۴۵۰ نفر از مردم تهران نشان داد که بیش از ۸۰ درصد از بینندگان سریال از آن اظهار رضایت کرده‌اند.

نقد و بررسی

نقد هنری

محمدتقی فهیم، منتقد سینما، در گفتگو با سینماپرس معتقد بود که این سریال عشق را با مذهب دراماتیزه کرده که بخش تازه‌کار است، اما شخصیت‌ها قوام پیدا نکرده و در سطح حرکت می‌کنند و سریال سرگرم بازی با کلیشه‌های تکراری نظیر داستان دختر پولدار و پسر فقیر شده است. همچنین در نقدی منتشرشده در خبرگزاری بین‌المللی قرآن (ایکنا)، قسمت پایانی سریال به دلیل تغییر ناگهانی لحن و شعاری شدن روند داستان، آسیب‌دیده و ضعیف توصیف شد. در مقابل، داوود کنشلو در گزارشی کیفیت بازی بازیگران و توانمندی کارگردان را از دلایل موفقیت اثر برشمرد.

نقد اجتماعی

در تحلیلی از خبرگزاری تسنیم و بازنشر آن در رسانه‌ها، شخصیت لیلا به عنوان نمونه‌ای از زن منفعل در جامعه به تصویر کشیده شد که با وجود تحصیلات و ثروت، توانایی مدیریت مستقل امور خود را ندارد و در موضع انفعال قرار گرفته است. در مقابل، حامد عنقا نویسنده سریال تأکید کرد که تمام شخصیت‌های سریال مابه‌ازای بیرونی و واقعی داشته‌اند و این اثر به دنبال ارائه یک مفهوم اخلاقی و مذهبی در قالب قصه بوده است. همچنین در یادداشتی در روزنامه کیهان و بازنشر در خبرگزاری رسا، این سریال به عنوان دستاوردی در تسهیل همذات‌پنداری مخاطب با الگوهای بومی توصیف شد.

نقد سیاسی

در جریان پخش سریال، نامه‌ای انتقادی از سوی برخی وکلا به رئیس سازمان صداوسیما دربارهٔ نحوه به تصویر کشیدن شخصیت وکیل کلاهبردار در داستان ارسال شد. محمدحسین لطیفی و حامد عنقا در نشست خبری سریال توضیح دادند که هدف از نمایش این کاراکتر تعمیم به تمام اعضای یک صنف نبوده و تنها پردازش یک شخصیت درام در بستر داستان بوده است.

حاشیه‌ها

در مرداد ۱۳۹۴ش، تهمورس پورناظری به استفاده از قطعات آلبوم «قطره‌های باران» در این سریال اعتراض کرد. محمدرضا شفیعی، تهیه‌کننده سریال، در پاسخ توضیح داد که مالکیت آلبوم «قطره‌های باران» متعلق به انتشارات سروش وابسته به سازمان صداوسیما است و استفاده کوتاه از برخی قطعات آن با مجوز قانونی رسانه ملی صورت گرفته است و کارن همایونفر به عنوان آهنگساز نقشی در این تصمیم نداشته است.

جوایز و افتخارات

در منابع رسمی موجود، سندی مبنی بر دریافت جوایز یا تندیس‌های جشنواره‌ای برای این مجموعه تلویزیونی ثبت نشده است.