سر به مهر
فیلم سینمایی
سر به مهر
سر به مهر فیلمی به کارگردانی هادی مقدمدوست[۱] و تهیه‌کنندگی محمدرضا شفیعی،[۱] محصول سال ۱۳۹۱ش سینمای ایران است.[۲] فیلم‌نامه این اثر به‌طور مشترک توسط حمید نعمت‌الله و هادی مقدمدوست به نگارش درآمد[۱] و بازیگرانی همچون لیلا حاتمی، آرش مجیدی، خاطره اسدی و سمیرا مسلمی در آن به ایفا نقش پرداخته‌اند.[۲] داستان فیلم دربارهٔ دختر تنها، تحصیل‌کرده و کم‌رویی به نام صباست که پس از برآورده شدن حاجتش، تصمیم به خواندن نماز می‌گیرد اما برای ابراز و علنی کردن نماز خواندن خود در برابر دیگران و به‌ویژه خواستگارش دچار تردید و خجالت می‌شود.[۳] سر به مهر که با سرمایه‌گذاری بخش خصوصی ساخته شد،[۴] نخستین نمایش خود را در سی و یکمین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر تجربه کرد[۵] و موفق به دریافت سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی در بخش نگاه نو (فیلم‌سازان اول) گردید.[۶]
داستان فیلم
[ویرایش | ویرایش مبدأ]صبا دختری مجرد، دارای مدرک کارشناسی ارشد و دچار افسردگی، بیکاری و دغدغه‌های مربوط به افزایش سن ازدواج است که احساسات و تنهایی خود را در یک وبلاگ شخصی منتشر می‌کند.[۳] او در مقطعی از زندگی، در مواجهه با مشکلات فراوان، نذر می‌کند که در صورت برآورده شدن خواسته‌هایش و خروج از بحران، شروع به نماز خواندن کند.[۳] پس از بهبود نسبی شرایط و گشایش در کارش، او به وعده خود عمل کرده و اقامه نماز را آغاز می‌کند؛ اما در ادامه با چالش درونی و روانی جدیدی مواجه می‌شود.[۳]
صبا که پیشتر نماز نمی‌خوانده و از قضاوت اطرافیان می‌ترسیده، شهامت کافی برای اعلام نمازخوان شدن خود ندارد.[۲] این مسئله زمانی بحرانی‌تر می‌شود که برادر هم‌خانه‌اش (فرشته) از او خواستگاری می‌کند و رفت‌وآمد خانواده خواستگار آغاز می‌شود.[۲][۷] صبا برای پنهان کردن نماز خود، به مکان‌هایی مانند فرودگاه و بالای برج میلاد پناه می‌برد تا دور از چشم دیگران نماز بخواند.[۸] در نهایت، صبا بر ضعف درونی و خجالت خود غلبه کرده و با ارسال یک پیامک به خواستگارش، راز نماز خواندن خود را افشا می‌کند و با رسیدن به معرفت درونی، عبادت خود را ادامه می‌دهد.[۳]
عوامل فیلم
[ویرایش | ویرایش مبدأ]
بازیگران
[ویرایش | ویرایش مبدأ]- لیلا حاتمی در نقش صبا (دختر مجرد، تحصیل‌کرده و وبلاگ‌نویس)[۲][۳]
- آرش مجیدی در نقش حامد / خواستگار صبا (برادر فرشته)[۲][۷]
- خاطره اسدی در نقش فرشته (هم‌خانه صبا)[۲][۳]
- سمیرا مسلمی[۲]
عوامل تولید
[ویرایش | ویرایش مبدأ]- نویسندگان: حمید نعمت‌الله و هادی مقدمدوست[۱]
- کارگردان: هادی مقدمدوست[۱]
- مشاور کارگردان: حمید نعمت‌الله[۱]
- تهیه‌کننده: محمدرضا شفیعی[۱]
- مجری طرح: مؤسسه فرهنگی هنری وصف صبا[۱]
- مدیر فیلمبرداری: روزبه رایگا[۱]
- تدوین و صداگذاری: خشایار موحدیان و سودابه سعیدنیا[۱]
- صدابردار: فرشید احمدی[۱]
- طراح صحنه: محمدرضا میرزامحمدی[۱]
- طراح لباس: مهرناز اکبری[۱]
- طراح گریم: اعظم بیات[۱]
- آهنگساز: مانی منادی‌زاده[۱]
- عکاس: امیرحسین شجاعی[۱]
- مدیر تولید: سید حسین یعقوبی[۱]
- دستیار تهیه‌کننده: سعید پروینی[۱]
- برنامه‌ریز و دستیار کارگردان: سعید نقدزاده[۱]
- مدیر تدارکات: مهدی آقایی[۱]
- منشی صحنه: هدیه نصیری[۱]
تولید
[ویرایش | ویرایش مبدأ]
ایده اولیه فیلم‌نامه سر به مهر در سال ۱۳۸۴ش/۱۳۸۵ش در جریان همکاری هادی مقدمدوست و حمید نعمت‌الله در پروژه فیلم سینمایی بی‌پولی شکل گرفت.[۹] طرح اولیه که ابتدا برای ساخت یک تله‌فیلم در سال ۱۳۸۵ش تنظیم شده بود، در سال ۱۳۸۹ش به فیلم‌نامه‌ای سینمایی تبدیل گردید.[۱۰] روند اخذ پروانه ساخت این اثر ۱۲ ماه به طول انجامید و شورای پروانه ساخت مسئولان وقت سینمایی سه بار با درخواست پروانه ساخت آن مخالفت کردند؛ چرا که مسئولان متصدی گمان می‌بردند موضوع اثر مغایر با آموزه‌ها است و همچنین از اینکه فیلمی با مضمون دینی بدون بودجه دولتی ساخته می‌شود ابراز تعجب می‌کردند.[۴]
فیلم سر به مهر بدون دریافت حمایت‌های دولتی و با سرمایه شخصی در مؤسسه فرهنگی هنری وصف صبا با بودجه‌ای در حدود ۴۰۰ میلیون تومان تولید شد.[۹][۵] فیلمبرداری اثر در آذر ۱۳۹۱ش بدون اطلاع‌رسانی قبلی در تهران و با بازگشت لیلا حاتمی از فرانسه آغاز گردید.[۱۱] مراحل فیلمبرداری در پردیس سینمایی ملت، برج میلاد و فرودگاه انجام شد و در ۱ دی ۱۳۹۱ش به ۵۰ درصد رسید.[۱۲] هم‌زمان خشایار موحدیان و سودابه سعیدنیا تدوین اثر را انجام دادند تا برای حضور در جشنواره آماده شود.[۱۳]
اکران و نمایش
[ویرایش | ویرایش مبدأ]فیلم سینمایی سر به مهر نخستین بار در بهمن ۱۳۹۱ش در سی و یکمین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر به نمایش درآمد و در ۲۱ بهمن ۱۳۹۱ش در برج میلاد برای اهالی رسانه اکران گردید.[۵] پس از پایان جشنواره، مسئولیت پخش فیلم در فروردین ۱۳۹۲ش به سازمان توسعه سینمایی سوره (حوزه هنری) واگذار شد.[۱۴] اکران عمومی فیلم از پاییز ۱۳۹۲ش (مهر/آذر ۱۳۹۲ش) با سرگروهی سینما استقلال در ۱۴ سالن سینمایی تهران و به‌طور هم‌زمان در شهرهای مشهد، اهواز و کرج آغاز گردید.[۱۵]
اکران خصوصی سر به مهر در ۱ آذر ۱۳۹۲ش در سینما فلسطین تهران با حضور عوامل اثر و سینماگرانی چون ابوالحسن داوودی، منوچهر هادی، جابر قاسمعلی و علیرضا رضاداد برگزار شد، در حالی که لیلا حاتمی در این مراسم غایب بود.[۱۶] علاوه بر این، فیلم در ۲۴ آذر ۱۳۹۲ش در فرهنگسرای ارسباران و همچنین در جشنواره فیلم‌های ایرانی لندن به نمایش درآمد.[۱۰][۷]
بازخورد
[ویرایش | ویرایش مبدأ]
فروش و استقبال
[ویرایش | ویرایش مبدأ]سر به مهر در زمان اکران عمومی با استقبال مخاطبان مواجه شد و بر اساس اعلام مدیر پخش حوزه هنری، در دی ۱۳۹۲ش در صدر جدول فروش سینما آزادی تهران قرار گرفت.[۱۵]
نقد و بررسی
[ویرایش | ویرایش مبدأ]نقد هنری
[ویرایش | ویرایش مبدأ]مسعود فراستی در نشست نقد و بررسی فیلم در ۷ دی ۱۳۹۲ش، با وجود تمجید از نیت سازندگان، فیلم‌نامه اثر را ضعیف دانست و بیان کرد که فیلم در حد یک طرح باقی مانده و به ساختار تله‌فیلم نزدیک شده است.[۱۷] او همچنین پناه بردن شخصیت اصلی به فرودگاه و برج میلاد برای نماز خواندن را غیرواقعی خواند و اتکای کامل اثر به مونولوگ‌های لیلا حاتمی را مورد نقد قرار داد.[۱۷] سعید حدادیان نیز در دی ۱۳۹۲ش ضمن تمجید از تیتراژ ابتدا و انتهای اثر و پرداختن به موضوع نماز، از نبود نماهای بلند (لانگ‌شات)، نبود داستان‌های فرعی و نمایش ندادن کامل قرائت حمد و سوره در نماز گله کرد.[۸]
علیرضا پورصباغ در برنامه صبح بخیر ایران، متن فیلم را صادقانه دانست اما ساختار آن را به تله‌فیلم نزدیک خواند و ریتم اثر را کند ارزیابی نمود.[۱۸] حمید سلیمی بازی لیلا حاتمی را درخشان و خیره‌کننده توصیف کرد که یک‌تنه بار فیلم را به دوش می‌کشد، اما انتخاب سوژه و پرداخت شخصیت‌های فرعی را ضعیف دانست.[۱۹] در مقابل، جبار آذین فیلم را شروعی خوب برای هادی مقدمدوست خواند و از نگاه غیرمعمول و به‌دور از ریای آن به عبادت تمجید نمود.[۲۰]
نقد اجتماعی
[ویرایش | ویرایش مبدأ]حسین باهر در نشست خبری خبرگزاری مهر، به بررسی ابعاد رفتارشناختی شخصیت صبا پرداخت و استفاده از وبلاگ و نماز را به‌عنوان ابزارهایی برای خروج از بحران‌های فردی، بیکاری و تجرد بررسی کرد و بر لزوم نمایش بیشتر سعی و تلاش عملی صبا در کنار توکل تأکید نمود.[۷] فروغ نیلچی‌زاده نمایش زیست مجردی دختران جوان و دغدغه‌های هویت اجتماعی را سری جدیدی در سینمای ایران دانست و ورود مسئله نماز به سینما پس از ۳۴ سال را اقدامی قابل تقدیر خواند، هرچند معتقد بود فیلم بیشتر بر کم‌رویی شخصیت تمرکز دارد تا فرهنگ جامع نماز.[۲۱] مریم فاطمی نیز انتخاب فضای مجازی و وبلاگ‌نویسی را نمادی هوشمندانه از پنهان‌کاری و گمنامی شخصیت اصلی دانست.[۳]
نقد سیاسی
[ویرایش | ویرایش مبدأ]در جریان بررسی‌های پیش از تولید و پس از اکران، فیلم سر به مهر به‌عنوان نمادی از چالش میان سینمای دینی و سینمای اجتماعی مطرح شد.[۴] سازندگان اثر تأکید داشتند که فیلم‌های دینی دارای وجوه اجتماعی نیز هستند و نباید سینمای اجتماعی را صرفاً به پرداختن به طبقات محروم محدود کرد.[۴] همچنین ساخت مستقل این اثر بدون اتکا به بودجه‌های دولتی، به‌عنوان نقضی بر نگاه سنتی مبنی بر سفارشی بودن فیلم‌های مذهبی ارزیابی گردید و در دومین جایزه گفتمان انقلاب اسلامی مورد تقدیر قرار گرفت.[۱۵]
حاشیه‌ها
[ویرایش | ویرایش مبدأ]- رد ۳ باره فیلم‌نامه سر به مهر توسط مدیران وقت سینمایی و مخالفت با ساخت مستقل آن.[۴]
- عدم حضور لیلا حاتمی در مراسم اکران خصوصی فیلم در سینما فلسطین با وجود اعلام قبلی حضور وی.[۱۶]
- نقد برخی کارشناسان به نحوه نمایش نماز در مکان‌های غیرمعمول نظیر برج میلاد و فرودگاه به‌جای مساجد.[۱۷]
جوایز و افتخارات
[ویرایش | ویرایش مبدأ]| سال | جشنواره / رویداد | بخش | جایزه | دریافت‌کننده | نتیجه |
|---|---|---|---|---|---|
| ۱۳۹۱ش | سی و یکمین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر | نگاه نو (فیلم‌سازان اول) | سیمرغ بلورین بهترین کارگردانی | هادی مقدمدوست | پیروز |
| ۱۳۹۱ش | دومین جایزه گفتمان انقلاب اسلامی | - | فیلم شایسته تقدیر | هادی مقدمدوست | تقدیرشده |
منابع
[ویرایش | ویرایش مبدأ]- ↑ ۱٫۰۰ ۱٫۰۱ ۱٫۰۲ ۱٫۰۳ ۱٫۰۴ ۱٫۰۵ ۱٫۰۶ ۱٫۰۷ ۱٫۰۸ ۱٫۰۹ ۱٫۱۰ ۱٫۱۱ ۱٫۱۲ ۱٫۱۳ ۱٫۱۴ ۱٫۱۵ ۱٫۱۶ ۱٫۱۷ ۱٫۱۸ ۱٫۱۹ ۱٫۲۰ «˝سر به مهر˝ با حضور لیلا حاتمی به جشنواره فجر می‌رود»، هنرآنلاین، تاریخ: ۲۰ آذر ۱۳۹۱ش، بازدید: ۲۱ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ ۲٫۵ ۲٫۶ ۲٫۷ «سکانسهایی از فیلم سینمایی سر به مهر»، تابناک، تاریخ: ۲۴ تیر ۱۳۹۶ش، بازدید: ۲۱ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ ۳٫۳ ۳٫۴ ۳٫۵ ۳٫۶ ۳٫۷ فاطمی، مریم، «راز «سر به مهر» یک سر به مهر خجالتی»، خبرگزاری دانشجو، تاریخ: ۳ دی ۱۳۹۲ش، بازدید: ۲۱ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ ۴٫۳ ۴٫۴ مقدمدوست، هادی، «مصاحبه درباره فیلم‌نامه سر به مهر»، قدس آنلاین، تاریخ: ۷ دی ۱۳۹۲ش، بازدید: ۲۱ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ «"سر به مهر" با استقبال رو به رو شد»، خبرگزاری مهر، تاریخ: ۱۸ بهمن ۱۳۹۱ش، بازدید: ۲۱ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «"سر به مهر" صاحب سایت اینترنتی شد»، خبرگزاری مهر، تاریخ: ۲۵ آبان ۱۳۹۲ش، بازدید: ۲۱ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۷٫۰ ۷٫۱ ۷٫۲ ۷٫۳ «مناظرهای چالشی بر سر «سر به مهر»»، خبرگزاری مهر، تاریخ: ۱۸ دی ۱۳۹۲ش، بازدید: ۲۱ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۸٫۰ ۸٫۱ حدادیان، سعید، «نقد سعید حدادیان بر"سربه مهر"»، جهان‌نیوز، تاریخ: ۳۰ دی ۱۳۹۲ش، بازدید: ۲۱ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۹٫۰ ۹٫۱ مقدمدوست، هادی، «مخاطب اصلی "سر به مهر" کسانیاند که نسبت به نماز پذیرندگی دارند»، خبرگزاری ایلنا، تاریخ: ۲۱ بهمن ۱۳۹۱ش، بازدید: ۲۱ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ «لیلا حاتمی بهترین انتخاب «سربه‌مهر» است»، گویا نیوز، تاریخ: ۲۵ آذر ۱۳۹۲ش، بازدید: ۲۱ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «(تصاویر) لیلا حاتمی در "سر به مهر"»، فرارو، تاریخ: ۲۱ آذر ۱۳۹۱ش، بازدید: ۲۱ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ شفیعی، محمدرضا، «فیلمبرداری "سر به مهر" به نیمه رسید/ اولین نمایش در جشنواره فجر»، خبرگزاری مهر، تاریخ: ۱ دی ۱۳۹۱ش، بازدید: ۲۱ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ««سربه‌مهر»مراحل پایانی تدوین را می‌گذراند»، سینماپرس، تاریخ: ۱۶ دی ۱۳۹۱ش، بازدید: ۲۱ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ««سر به مهر» به حوزه هنری سپرده شد»، مشرق نیوز، تاریخ: ۲۴ فروردین ۱۳۹۲ش، بازدید: ۲۱ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۱۵٫۰ ۱۵٫۱ ۱۵٫۲ فرجی، غلامرضا، «سربه مهر در صدر فروش سینما آزادی»، خبرگزاری دفاع‌پرس، تاریخ: ۲ دی ۱۳۹۲ش، بازدید: ۲۱ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۱۶٫۰ ۱۶٫۱ «اکران خصوصی «سر به مهر» بدون حضور لیلا حاتمی برگزار شد»، سینماپرس، تاریخ: ۱ آذر ۱۳۹۲ش، بازدید: ۲۱ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ ۱۷٫۰ ۱۷٫۱ ۱۷٫۲ فراستی، مسعود، «نقد و بررسی فیلم "سر به مهر" با حضور مسعود فراستی و هادی مقدمدوست»، خبرگزاری دفاع‌پرس، تاریخ: ۷ دی ۱۳۹۲ش، بازدید: ۲۱ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «"سر به مهر" نگرش جدایی دین از هنر را باطل می‌کند»، باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ: ۳۰ دی ۱۳۹۲ش، بازدید: ۲۱ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ «"لیلا حاتمی" به تنهایی بار "سر به مهر" را به دوش می‌کشد»، باشگاه خبرنگاران جوان، تاریخ: ۵ دی ۱۳۹۲ش، بازدید: ۲۱ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ آذین، جبار، «آذین: «سر به مهر» قصهای ساده اما خلاقانه دارد»، سینماپرس، تاریخ: ۱ دی ۱۳۹۲ش، بازدید: ۲۱ مهر ۱۴۰۵ش.
- ↑ نیلچی‌زاده، فروغ، «ورود `نماز` به سینما بعد از 34 سال/ سربه مهر قابل تقدیر است»، خبرنامه دانشجویان ایران، تاریخ: ۱۵ بهمن ۱۳۹۱ش، بازدید: ۲۱ مهر ۱۴۰۵ش.
- فیلم‌های سینمایی ۱۳۹۱
- فیلم‌های ایرانی ۱۳۹۱
- فیلم‌های به زبان فارسی
- فیلم‌های درام ۱۳۹۱
- کارگردانیهای هادی مقدمدوست
- نویسندگیهای هادی مقدمدوست
- نویسندگیهای حمید نعمت‌الله
- بازیگریهای لیلا حاتمی
- بازیگریهای آرش مجیدی
- بازیگریهای خاطره اسدی
- تهیهکنندگیهای محمدرضا شفیعی
- فیلمبرداریهای روزبه رایگا
- آهنگسازیهای مانی منادی‌زاده
- تدوینگریهای خشایار موحدیان
- تدوینگریهای سودابه سعیدنیا
- فیلمها درباره دین
- فیلمها درباره دعا
- فیلمها درباره روان
- فیلمها درباره تنهایی
- فیلمها درباره ازدواج
- فیلمها درباره وبلاگ‌نویسی
- فیلمها درباره اینترنت
- فیلمها درباره زنان
- فیلمها درباره بیکاری
- فیلم‌های برنده سیمرغ بهترین کارگردانی فیلم اول جشنواره فیلم فجر