لبه آتش

مجموعه تلویزیونی «لبه آتش» یک سریال تلویزیونی ایرانی به کارگردانی جواد افشار و تهیه‌کنندگی حمید آخوندی و علیرضا جلالی است که در سال ۱۳۹۰ش از شبکه یک سیما به روی آنتن رفت. داستان این سریال بر اساس فیلمنامه‌ای از مهدی سجاده‌چی، به وقایع روزهای بحرانی پیش از پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ش و توطئه‌های نظامیان و حضور ژنرال هایزر می‌پردازد. حسن پورشیرازی، فرهاد قائمیان و امیررضا دلاوری بازیگران اصلی این مجموعه هستند.

داستان فیلم

داستان مجموعه تلویزیونی «لبه آتش» دربارهٔ توطئه‌ای شوم در روزهای بحرانی پیش از پیروزی انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ش است. با اوج‌گیری مبارزات مردمی به رهبری امام خمینی و فرار شاه، آمریکا با اعزام ژنرال هایزر به تهران قصد دارد با اقداماتی نظامی با انقلاب اسلامی مبارزه کند. در این میان، سه نظامی با گرایش‌ها و خاستگاه‌های متفاوت درگیر یک عملیات نظامی از پیش طراحی‌شده برای بمباران موقعیت‌های استقرار انقلابیون می‌شوند.

داستان این سریال برخلاف آثار مشابه، از زاویه دید و درون نیروهای مخالف انقلاب اسلامی روایت می‌شود. سرگرد جلال خسروی فردی متعصب و شاه‌دوست است؛ استوار/افسر درجه‌دار شخصیتی مقتدر دارد که می‌خواهد همه چیز را از آن خود کند؛ و مجید سربازی از طبقه مرفه جامعه است که بر اثر مشکلات خانوادگی به خدمت سربازی آمده است. همچنین شخصیت محبوبه به عنوان نمونه‌ای از زنان مبارز آن دوران در جریان داستان حضور دارد.

عوامل فیلم

بازیگران

• حسن پورشیرازی در نقش استوار / افسر درجه‌دار
• فرهاد قائمیان در نقش سرگرد جلال خسروی
• امیررضا دلاوری در نقش سرباز مجید
• عبدالرضا زهره کرمانی
• الناز حبیبی
• پرویز سنگ‌سهیل
• اسماعیل شنگله
• نگین صدق‌گویا
• کاظم بلوچی
• مجید عبدالعظیمی
• محمدهادی قمیشی
• حسن توشه
• شهراد وثوقی
• لیلا بوشهری
• حمید افشار

عوامل تولید

• کارگردان: جواد افشار
• تهیه‌کنندگان: حمید آخوندی و علیرضا جلالی
• نویسندگان فیلم‌نامه: مهدی سجاده‌چی، صادق کرمیار، برزو نیک‌نژاد و هوشنگ قنواتی‌زاده
• مدیر تصویربرداری: مهدی مجدوزیری
• طراح گریم: مهری شیرازی
• صدابردار: هادی افشار
• مدیر تولید: شهرام دانشپور
• طراح صحنه و لباس: فرهاد عزیزی‌فرد
• دستیار کارگردان: هوشنگ قنواتی‌زاده
• تدوین: مریم جلالی و مجید حسنی
• عکاس: مهدی حیدری
• روابط عمومی: فرشته طالب‌زاده
• جلوه‌های ویژه میدانی: حمید رسولیان

تولید

مراحل تولید

پیش‌تولید این مجموعه تلویزیونی ابتدا با نام «کوهستان غریب» آغاز شد و قرار بود در شبکه دو سیما تولید شود اما به شبکه یک سیما منتقل گردید. مراحل پیش‌تولید رسمی سریال از مهر ۱۳۸۹ش آغاز شد و تصویربرداری آن در اواسط آبان ۱۳۸۹ش کلید خورد.

۸۵ درصد از تصویربرداری این سریال در لوکیشن‌های مختلفی در تهران مانند موزه عبرت، فرودگاه پیام و وزارت امور خارجه انجام شد و ۱۵ درصد باقی‌مانده نیز در کشور ارمنستان به تصویر کشیده شد. تصویربرداری مجموعه در روزهای پایانی سال ۱۳۸۹ش در تهران به پایان رسید و مراحل تدوین آن به‌طور همزمان توسط مریم جلالی و مجید حسنی پشت سر گذاشته شد.

اکران و نمایش

مجموعه تلویزیونی «لبه آتش» که از پروژه‌های الف شبکه یک سیما محسوب می‌شد، از ۱ بهمن ۱۳۹۰ش تا ۲۲ بهمن ۱۳۹۰ش در ایام دهه فجر هر شب ساعت ۲۲:۱۵ از شبکه یک سیما پخش گردید. این سریال ابتدا در ۱۳ قسمت ۴۵ دقیقه‌ای آماده شده بود، اما برای جای‌دهی ویژه‌برنامه‌های دهه فجر، در ۱۵ قسمت ۳۵ دقیقه‌ای روی آنتن رفت.

بازخورد

فروش و استقبال

پخش این مجموعه تلویزیونی از ۱ بهمن ۱۳۹۰ش پس از پایان پخش سریال «تا ثریا» از شبکه یک سیما آغاز شد.

نقد و بررسی

نقد هنری

جواد افشار کارگردان اثر تأکید داشت که تمرکز اصلی سریال بر واکاوی شخصیت‌ها و روابط میان آن‌ها بوده و اثر بیشتر شخصیت‌محور است تا موضوع‌محور. همچنین بازنویسی فیلم‌نامه برای پررنگ‌تر کردن نقش زنان و به تصویر کشیدن حضور آنان در مبارزات انقلابی مورد توجه قرار گرفت.

نقد اجتماعی

سریال به تحلیل روان‌شناختی چگونگی دگرگونی درونی آدم‌ها در شرایط بحرانی و انعکاس آن در جامعه می‌پردازد و تقابل سه نظامی از طبقات اجتماعی مختلف را نمایش می‌دهد.

نقد سیاسی

روایت وقایع انقلاب از زاویه دید و درون نیروهای ضدانقلاب و مخالفان، به عنوان رویکردی متفاوت در سریال‌های تاریخی تلویزیون ارزیابی شد.

حاشیه‌ها

در مراحل اولیه پیش‌تولید، رایزنی‌هایی برای استفاده از ۳ تا ۴ بازیگر خارجی از کشورهای یونان، مجارستان یا ارمنستان انجام شده بود. همچنین تغییر نام پروژه از «کوهستان غریب» به «لبه آتش» و تغییر تعداد قسمت‌ها از ۱۳ قسمت به ۱۵ قسمت از حواشی تولید و پخش این مجموعه بود.

جوایز و افتخارات

در منابع موجود، گزارشی از جوایز و افتخارات رسمی برای این مجموعه تلویزیونی ثبت نشده است.