پیتوک

فیلم سینمایی پیتوک به کارگردانی سید مجید صالحی، نویسندگی امیررضا نوری‌پرتو و صادق خوشحال و تهیه‌کنندگی سید محمد قاضی، محصول سال ۱۳۹۸ش درام سینمایی، تریلر و نئو نوآر ایرانی است. سرمایه‌گذاری این اثر بر عهده کوروش اسداللهی بوده و جانشین تهیه‌کننده سید جواد قاضی است. در این فیلم بازیگرانی چون مهتاب کرامتی، هادی حجازی‌فر، احسان بذلی، حسن پورشیرازی و الناز حبیبی به ایفای نقش پرداخته‌اند. این اثر پس از ۳ سال ماندن در صف اکران، از ۱۵ تیر ۱۴۰۱ش روانه پرده سینماها شد و با فروش ۲۳۵ میلیون تومانی در گیشه سینماهای ایران به کار خود پایان داد.

داستان فیلم

داستان این فیلم دربارهٔ جوانی اهل جنوب شهر تهران به نام «علا» است که سودای بزرگی در سر می‌پروراند و می‌خواهد خود را از وضعیت موجود بالا بکشد. آشنایی علا با زنی میان‌سال به نام «فروغ»، این پسر جوان را در موقعیتی پر از جدال، کشمکش و پیش‌بینی‌نشده قرار می‌دهد؛ مسیری که با عشق، کینه، خشم و انتقام همراه است. شعار محوری و لاگ‌لاین رسمی فیلم که در پیش‌تولید منتشر گردید چنین است: «وقتی میز بیلیارد از توپ‌ها خالی میشه، پیتوک وسط اون میز تنها میمونه، تنهای تنها …».

عوامل فیلم

بازیگران

• مهتاب کرامتی در نقش فروغ
• هادی حجازی‌فر
• احسان بذلی در نقش علا
• حسن پورشیرازی
• الناز حبیبی
• شاهرخ فروتنیان
• شیرین آقاکاشی
• هادی عطایی
• روناک قاسمی
• ترمه فرح‌مرزی
• یزدان کوکبی‌صبا (بازیگر خردسال)

عوامل تولید

• کارگردان: سید مجید صالحی
• تهیه‌کننده: سید محمد قاضی
• جانشین تهیه‌کننده: سید جواد قاضی
• سرمایه‌گذار: کوروش اسداللهی
• نویسندگان: امیررضا نوری‌پرتو و صادق خوشحال
• مشاور فیلم‌نامه: بهرام دهقانی
• مدیر فیلم‌برداری: روزبه رایگا
• مدیر صدابرداری: مسیح حدپورسراج
• مدیر تولید: رحیم عرب‌امینی
• مجری طرح: نوشین رضایی
• مدیر تدارکات: رامین بهزادی
• مدیر برنامه‌ریزی: عقیل تقی‌زاده
• دستیار اول کارگردان: ساسان صلواتی
• منشی صحنه: سمانه دالوند
• اجرای استوری‌برد: اوستا فروردین
• طراح چهره‌پردازی: نوید فرح‌مرزی
• طراح صحنه: حسن روح‌پرواری
• طراح لباس: نیسا نادری
• تدوین‌گر: کاوه ایمانی
• موسیقی متن: کارن همایون‌فر
• مدیر طراحی و ترکیب صدا: علیرضا علویان
• جلوه‌های ویژه میدانی: آرش آقابیگ
• جلوه‌های ویژه بصری: فرید ناظرفصیحی
• مدیر روابط عمومی و مشاور رسانه‌ای: سمیرا افتخاری
• عکاس: مسعود پورهاجریان
• فیلم‌بردار پشت صحنه: سالار مجد

تولید

مراحل تولید

ایده اولیه فیلم‌نامه در نوروز ۱۳۹۳ش توسط امیررضا نوری‌پرتو و صادق خوشحال با هدف نگارش یک اثر نوآر شکل گرفت. پیش‌تولید فیلم از اوایل پاییز ۱۳۹۸ش آغاز گردید و مهتاب کرامتی در ۲ مهر ۱۳۹۸ش به عنوان نخستین بازیگر با پروژه قرارداد بست. فیلم‌برداری اثر در مهر ۱۳۹۸ش در لوکیشن‌های شهر تهران آغاز شد. در جریان فیلم‌برداری، وقوع اعتراضات سراسری آبان ۱۳۹۸ش باعث توقف چندهفته‌ای تولید گردید؛ این وقفه موجب جدایی مدیر فیلم‌برداری اولیه به دلیل تعهد به پروژه‌ای دیگر و در نهایت دو بار تغییر مدیر فیلم‌برداری شد تا در نهایت روزبه رایگا مدیریت فیلم‌برداری را بر عهده گرفت. قرارداد اولیه تدوین اثر با بهرام دهقانی امضا شده بود، اما وی یک روز پیش از کلید خوردن پروژه انصراف داد و علی مردانی (مجری طرح) تدوین را به کاوه ایمانی واگذار کرد. نسخه اولیه فیلم‌نامه شامل ۹ سکانس بیشتر بود و زمانی حدود ۱۴۰ دقیقه داشت که جهت تطبیق با استانداردهای اکران، این سکانس‌ها حذف شدند. پروانه نمایش اثر در ۱۸ اردیبهشت ۱۴۰۱ش توسط شورای پروانه نمایش سازمان سینمایی صادر گردید.

اکران و نمایش

اکران عمومی فیلم از چهارشنبه ۱۵ تیر ۱۴۰۱ش با پخش مؤسسه گویا فیلم در سینماهای سراسر ایران آغاز شد. هم‌زمان با آغاز اکران، از پوستر رسمی اثر با طراحی بهزاد خورشیدی رونمایی گردید. در ۲۶ تیر ۱۴۰۱ش دومین اکران مردمی فیلم در پردیس سینمایی کورش با حضور مهتاب کرامتی، سید مجید صالحی، سید محمد قاضی، احسان بذلی و تورج اصلانی در راستای حمایت از بیماران روماتیسم ستون فقرات (انجمن AS تهران) برگزار شد. همچنین در ۱۴ شهریور ۱۴۰۱ش این فیلم در چهل و هفتمین شب فیلم خانه اردیبهشت اودلاجان به صورت رایگان به نمایش درآمد.

بازخورد

فروش و استقبال

فیلم در گیشه سینماها با شکست تجاری مواجه شد و طی دوره اکران تابستان ۱۴۰۱ش، مجموعاً ۶٬۷۶۰ بلیت به ارزش ۲۲۵ میلیون تومان (در برخی آمارها ۲۳۵ میلیون تومان) فروخت و متوسط ۷ مخاطب در هر سانس را به ثبت رساند. سید مجید صالحی علت اصلی شکست گیشه را توزیع ناعادلانه سالن‌ها، عدم تخصیص بیلبوردهای شهری، نبود تیزر تلویزیونی و عدم همراهی بازیگران چهره در تبلیغات اعلام کرد.

نقد و بررسی

نقد هنری

در ۲۳ مرداد ۱۴۰۱ش نشست نقد و بررسی فیلم در ۵۵۱مین جلسه باشگاه فیلم تهران در فرهنگسرای ارسباران با حضور امیررضا نوری‌پرتو، احسان بذلی و کورش جاهد برگزار شد. امیررضا نوری‌پرتو ساختار فیلم‌نامه را منطبق بر الگوی سه‌پرده‌ای دانست و تأکید کرد که برای ایرانیزه کردن ژانر نئو نوآر، فیلم‌نامه به سمت ملودرام و تریلر سوق داده شده است. وی همچنین از ممیزی پلان‌ها و حذف ۹ سکانس به دلیل اصرار بر کاهش زمان فیلم انتقاد کرد. مسعود کیمیایی پس از مشاهده راف‌کات‌های فیلم، بازی احسان بذلی در سکانس حس‌برافتاده را به بازی آل پاچینو در فیلم پدرخوانده تشبیه کرد. کاوه ایمانی نیز تسلط کارگردان بر دکوپاژ و ریتم را ستود و فیلم‌برداری سکانس‌ها از زوایای متعدد را چالش اصلی تدوین اعلام کرد.

نقد اجتماعی

منتقدان و عوامل فیلم، اثر را مواجهه با واقعیت‌های زیست شهری و نقد مال‌اندوزی دانسته‌اند. نوید فرح‌مرزی (طراح چهره‌پردازی) و شیرین آقاکاشی اثر را هشداری برای نسل جوان دربارهٔ حله‌بازی‌ها و فریب‌های جامعه برشمردند. سید مجید صالحی تصریح کرد که در بازنمایی جنوب شهر، سعی شده از لمپنیسم فاصله گرفته شود و بر اخلاق‌مداری و عشق تأکید گردد.

نقد سیاسی

امیررضا نوری‌پرتو در تحلیل شخصیت «مهام»، او را نماد و عصاره قدرت‌طلبی در جامعه امروز ایران دانست که از رانت و شرایط تحریم‌های اقتصادی صعود کرده است.

حاشیه‌ها

• تشابه اسمی سید مجید صالحی (کارگردان) با مجید صالحی (بازیگر سینما و تلویزیون) و وجود نسبت خانوادگی میان آن‌ها، باعث بروز اشتباه در برخی رسانه‌ها و درج تصویر بازیگر مذکور به جای کارگردان گردید.
• کارگردان فیلم از عدم همراهی بازیگران اصلی در تبلیغات گله کرد و بیان داشت که تنها هادی حجازی‌فر برای حمایت از اکران حضور یافته است.

جوایز و افتخارات

در منابع رسمی موجود، هیچ جایزه یا نامزدی جشنواره‌ای برای این اثر به ثبت نرسیده است.