کشتزارهای سپید

فیلم سینمایی کشتزارهای سپید به نویسندگی، کارگردانی و تهیه‌کنندگی محمد رسول‌اف، محصول سال ۱۳۸۸ش (۲۰۰۹م) درام تمثیلی و داستانی ایرانی است. در این فیلم بازیگرانی چون حسن پورشیرازی، یونس غزالی، محمد ربانی، محمد شیروانی، امید زارع، آوا درویشی و یاسمن محب‌اهری به ایفای نقش پرداخته‌اند. فیلم‌برداری این اثر در شهرهای غربی ایران انجام شده و تدوین آن بر عهده جعفر پناهی و آهنگ‌سازی آن بر عهده محمدرضا درویشی بوده است. این اثر افتخارات بین‌المللی متعددی از جمله جایزه بهترین فیلم بلند داستانی از سی و یکمین جشنواره بین‌المللی فیلم دوربان، جایزه ویژه هیئت داوران و جایزه بهترین بازیگر مرد برای حسن پورشیرازی از ششمین جشنواره فیلم دبی را کسب کرده و در بخش مسابقه پنجاه و هفتمین جشنواره بین‌المللی فیلم سن سباستین و بخش خارج از مسابقه دهمین جشنواره ایشیاتیکا فیلم میدیاله ایتالیا به نمایش درآمده است.

داستان فیلم

داستان فیلم دربارهٔ مردی به نام رحمت (با بازی حسن پورشیرازی) است که شغل او جمع‌آوری اشک چشم مردم در شیشه‌ها است. شخصیت رحمت موجودی افسانه‌ای است که مانند سندباد بحری با قایق کوچک خود دریاها و جزیره‌ها را برای جمع‌آوری اشک مردمان زیر پا می‌گذارد. در این سفرها، جوانی با او همراه می‌شود که به دنبال پدر چوپان مفقودشده‌اش می‌گردد.

در طول سفر، رحمت به جزیره‌های مختلفی می‌رسد که ساکنان آن‌ها آیین‌ها و مناسک جداگانه‌ای دارند، اما سرنوشتشان به یکدیگر گره خورده است. در یکی از جزیره‌ها، مرد نقاشی به جرم کشیدن دریا با رنگ قرمز شکنجه می‌شود؛ از او می‌خواهند به آبی بودن رنگ دریا اعتراف کند و چون زیر بار نمی‌رود، پس از کور کردن او با پیشاب میمون، وی را به شوره‌زاری تبعید می‌کنند که تنها ساکن آن یک مرد چوپان تبعیدی دیگر است.

در تمام طول فیلم هیچ نشانه‌ای از تکنولوژی و مظاهر دنیای مدرن مانند اتومبیل، قایق موتوری، تلفن یا برق وجود ندارد؛ اما در صحنه‌ای از فیلم، رحمت سوار بر موتورسیکلت از جهان برزخی جدا شده و وارد باغی سرسبز و پر از درختان سیب می‌شود که پیرمردی افلیج سوار بر صندلی چرخ‌دار در انتظار او است.

عوامل فیلم

بازیگران

• حسن پورشیرازی در نقش رحمت
• یونس غزالی
• محمد ربانی
• محمد شیروانی
• امید زارع
• آوا درویشی
• یاسمن محب‌اهری

عوامل تولید

• نویسنده و تهیه‌کننده: محمد رسول‌اف
• مدیر فیلم‌برداری: ابراهیم غفوری
• تدوین‌گر: جعفر پناهی
• آهنگ‌ساز: محمدرضا درویشی
• صدابردار: محمد مختاری
• طراح گریم: مهرداد میرکیانی
• طراح صحنه و لباس: شهرام کریمی
• عکاس: کورش عسگری
• صداگذار: امیرحسین قاسمی
• مجری طرح: غلامرضا احمدی
• دستیار کارگردان و برنامه‌ریز: داریوش عبادی

تولید

مراحل تولید

فیلم‌برداری اثر در شهرهای غربی ایران انجام شده است.

اکران و نمایش

فیلم سینمایی «کشتزارهای سپید» در شهریور ۱۳۸۸ش (سپتامبر ۲۰۰۹م) در بخش مسابقه پنجاه و هفتمین جشنواره بین‌المللی فیلم سن سباستین در اسپانیا به نمایش درآمد و برای دریافت جایزه صدف طلایی به رقابت پرداخت. همچنین در آبان ۱۳۸۸ش (نوامبر ۲۰۰۹م) در بخش خارج از مسابقه فیلم‌های بلند داستانی دهمین جشنواره ایشیاتیکا فیلم میدیاله در رم ایتالیا به نمایش گذاشته شد.

این فیلم در آذر ۱۳۸۸ش (دسامبر ۲۰۰۹م) در بخش مسابقه جایزه مهر آسیا و آفریقا در ششمین جشنواره فیلم دبی شرکت نمود و در مرداد ۱۳۸۹ش (اوت ۲۰۱۰م) نیز در بخش بین‌الملل سی و یکمین جشنواره بین‌المللی فیلم دوربان در آفریقای جنوبی به روی پرده رفت.

بازخورد

نقد و بررسی

نقد هنری

هیئت داوران بخش بین‌الملل سی و یکمین جشنواره بین‌المللی فیلم دوربان از این فیلم به عنوان اثری «جاودانه و شاعرانه» یاد کردند. داوران در بیانیه رسمی خود تصریح کردند: «این فیلم چشم‌اندازی را تصویر می‌کند که به لحاظ بصری، خیره‌کننده و چشمگیر است، چرا که همزمان خشن و زیبا است.» همچنین یادداشتی تحلیلی دربارهٔ این فیلم با عنوان «کشتزارهای سپید؛ خرافاتی سیاه» در شماره ۶۰۶ ماهنامه سینمائی فیلم (آبان ۱۴۰۲ش) منتشر شده است.

نقد سیاسی

هیئت داوران بخش بین‌الملل جشنواره بین‌المللی فیلم دوربان در توصیف ساختار مضمونی فیلم، آن را «یک تمثیل سیاسی اسرارآمیز و غم‌انگیز که تماشاگران را در سفری درمورد سئوال‌های اساسی زندگی و باورها همراهی می‌کند» ارزیابی کردند.

جوایز و افتخارات

سال	رویداد / جشنواره	بخش / رده	دریافت‌کننده	نتیجه	منبع
۲۰۰۹	جشنواره بین‌المللی فیلم سن سباستین (دوره ۵۷)	صدف طلایی بهترین فیلم	محمد رسول‌اف	نامزدشده
۲۰۰۹	جشنواره فیلم دبی (دوره ۶)	جایزه ویژه هیئت داوران (بخش جایزه مهر آسیا آفریقا)	محمد رسول‌اف	برنده
۲۰۰۹	جشنواره فیلم دبی (دوره ۶)	بهترین بازیگر مرد (بخش جایزه مهر آسیا آفریقا)	حسن پورشیرازی	برنده
۲۰۱۰	جشنواره بین‌المللی فیلم دوربان (دوره ۳۱)	بهترین فیلم بلند داستانی	محمد رسول‌اف	برنده