کیمیا (۱۳۹۴)

مجموعه تلویزیونی

کیمیا

تماشا و اطلاعات

انتشار۴ مهر ۱۳۹۴ (آغاز پخش) تا ۲۰ بهمن ۱۳۹۴ (پایان پخش)

مدت۱۱۰ قسمت

کشورایران

زبانفارسی

پوستر سریال کیمیا

عوامل اصلی

کارگردانجواد افشار

تهیه‌کنندهمحمدرضا شفیعی

نویسندهمسعود بهبهانی‌نیا، زهرا پارسافر

فیلمنامهمسعود بهبهانی‌نیا، زهرا پارسافر

عوامل فنی

موسیقیآرمان موسی‌پور (موسیقی متن)؛ محسن چاوشی (خواننده تیتراژ پایانی)

فیلم‌بردارعلیرضا رنجبران

تدوینخشایار موحدیان

تولید و انتشار

شرکت‌های تولیدگروه فیلم و سریال شبکه دو سیما (سفارش‌دهنده)؛ انجمن سینمای انقلاب و دفاع مقدس (حامی تولید)

استودیومؤسسه فرهنگی هنری وصف صبا (مجری طرح)

توزیع‌کنندهشبکه دو سیما (پخش اولیه)؛ شبکه افق و شبکه آی‌فیلم (بازپخش)

بازیگران

مهراوه شریفی‌نیا، آزیتا حاجیان، حسن پورشیرازی، مهدی پاکدل، پوریا پورسرخ، مهدی سلطانی، سید مهرداد ضیایی، رضا کیانیان، نیکی کریمی، حامد بهداد، امیرحسین آرمان، عاطفه رضوی، گلاره عباسی، حسن جوهرچی، رضا توکلی، عطا عمرانی، سودابه بیضایی، بیوک میرزایی، علی شادمان، گلوریا هاردی

مجموعه تلویزیونی کیمیا سریالی ۱۱۰ قسمتی به کارگردانی جواد افشار، نویسندگی مسعود بهبهانی‌نیا و تهیه‌کنندگی محمدرضا شفیعی است که با محوریت زندگی بانوی جوانی به نام کیمیا پارسا با بازی مهراوه شریفی‌نیا تولید شده است. این مجموعه نخستین سریال بیش از ۱۰۰ قسمتی سیما است که با درجه کیفی الف به سفارش گروه فیلم و سریال شبکه دو سیما و با حمایت انجمن سینمای انقلاب و دفاع مقدس ساخته شد و داستان خود را در سه مقطع زمانی قبل از انقلاب اسلامی، آغاز جنگ ایران و عراق و دوران معاصر روایت می‌کند.

داستان فیلم

داستان این مجموعه بر اساس فیلم‌نامه‌ای از مسعود بهبهانی‌نیا با محوریت زندگی بانوی جوانی به نام کیمیا پارسا با بازی مهراوه شریفی‌نیا شکل گرفته است و حوادث را در سه فاز و مقطع زمانی قبل و حین انقلاب اسلامی، آغاز جنگ ایران و عراق و دوران دفاع مقدس، و زمان معاصر روایت می‌کند. در فاز اول، زندگی کیمیا در دوره قبل از انقلاب تصویر می‌شود؛ او دختری پرسش‌گر است که در خانواده‌ای نظامی و وفادار به رژیم پهلوی به سرپرستی استوار فرخ پارسا با بازی حسن پورشیرازی رشد می‌کند. فرخ پارسا نظامی مؤمنی است که در مواجهه با مفاسد ساواک دچار تردید می‌شود. با مهاجرت خانواده از خرمشهر به تهران در سال ۱۳۵۷ش، کیمیا وارد مبارزات سیاسی می‌شود و با آرش مشفق ازدواج می‌کند.

در فاز دوم، ماجراهای آغاز جنگ ایران و عراق و مقاومت مردم در خرمشهر به تصویر کشیده می‌شود. کیمیا پس از جدایی از آرش، با پیمان با بازی مهدی پاکدل ازدواج می‌کند و در خرمشهر به فعالیت و امدادرسانی می‌پردازد. در فاز سوم، زندگی کیمیا در دوران معاصر و میانسالی روایت می‌شود که در آن فرزندخوانده‌اش آزاده (رها) در پی کشف هویت واقعی خود برمی‌آید و آرش در اواخر عمر دست به افشاگری علیه اقدامات پدرش مشفق می‌زند.

عوامل فیلم

مهراوه شریفی‌نیا و آزیتا حجازی در نقش مادر و دختر در سریال کیمیا

بازیگران

در این سریال بیش از ۳۰۰ بازیگر و شخصیت به ایفای نقش پرداخته‌اند. اسامی برخی از بازیگران اصلی مجموعه به صورت زیر است:

• مهراوه شریفی‌نیا در نقش کیمیا پارسا
• آزیتا حاجیان در نقش مهری (مادر کیمیا)
• حسن پورشیرازی در نقش استوار فرخ پارسا
• مهدی پاکدل در نقش پیمان
• پوریا پورسرخ در نقش آرش
• مهدی سلطانی در نقش شهرام کامفر
• سید مهرداد ضیایی در نقش منوچهر
• رضا کیانیان در نقش مشفق
• نیکی کریمی
• حامد بهداد در نقش محمد جهان‌آرا
• امیرحسین آرمان
• عاطفه رضوی
• گلاره عباسی
• حسن جوهرچی
• رضا توکلی
• عطا عمرانی
• سودابه بیضایی
• بیوک میرزایی
• علی شادمان در نقش کیوان
• گلوریا هاردی در نقش رها (آزاده)

عوامل تولید

عوامل فنی و پشت دوربین این مجموعه عبارتند از:

• کارگردان: جواد افشار
• نویسندگان: مسعود بهبهانی‌نیا و زهرا پارسافر
• تهیه‌کننده: محمدرضا شفیعی
• سرپرست گروه کارگردانی و برنامه‌ریزی: فرید سجادی حسینی
• مدیر تصویربرداری: علیرضا رنجبران
• صدابردار: فرشید احمدی
• تدوین‌گر: خشایار موحدیان
• مشاور و مدیر هنری: محمدرضا شجاعی
• طراح گریم: امیر اسکندری
• مدیر تولید: فرشید رئوفی
• مجری طرح: مؤسسه فرهنگی هنری وصف صبا
• موسیقی متن: آرمان موسی‌پور
• خواننده تیتراژ پایانی: محسن چاوشی
• صداگذاران: بابک شکیبا و امین شریفی

تولید

گریم بازیگر نقش کیمیا در سن میانسالی

تولید سریال کیمیا به عنوان نخستین سریال بیش از ۱۰۰ قسمتی سیما، با حمایت انجمن سینمای انقلاب و دفاع مقدس و به سفارش گروه فیلم‌های تلویزیونی شبکه دو سیما انجام شد. بر اساس اعلام سازندگان، ۶۰ درصد تصویربرداری در تهران، ۱۰ درصد در خرمشهر، آبادان و مناطق جنوبی، و بخش‌هایی نیز در کشور گرجستان به ویژه شهر تفلیس انجام شد و سکانس‌های پایانی فاز سوم در فرانسه تصویربرداری گردید.

به گفته جواد افشار، این پروژه شامل ۵۰۰ لوکیشن، ۶۰۰ جلسه فیلم‌برداری و بیش از ۴۰۰ هنرپیشه بوده است. محمدرضا شفیعی تهیه‌کننده اثر بیان کرد که جلب موافقت سازمان صدا و سیما برای ساخت سریالی طولانی‌مدت و رفع نگرانی‌های بودجه‌ای، از مراحل اولیه تصویب طرح بوده است.

اکران و نمایش

پخش نخستین سریال کیمیا از ۴ مهر ۱۳۹۴ش هم‌زمان با هفته دفاع مقدس از شبکه دو سیما در ساعت ۲۱:۳۰ آغاز شد و تا ۲۰ بهمن ۱۳۹۴ش ادامه داشت. این سریال در سال‌های بعد از شبکه‌های دیگر از جمله شبکه افق در تیر ۱۳۹۶ش و شبکه آی‌فیلم بازپخش شد.

بازخورد

علی شادمان در سریال کیمیا

فروش و استقبال

بر اساس نظرسنجی مرکز پژوهش و سنجش افکار سازمان صدا و سیما در آذر ۱۳۹۴ش، حدود ۶۰ درصد مردم در تهران بیننده این سریال بودند. همچنین جواد افشار اعلام کرد میزان مخاطبان سریال از ۲۷ درصد در هفته اول به بیش از ۶۷ درصد در هفته‌های پایانی افزایش یافته است.

نقد و بررسی

نقد هنری

هوشنگ صدفی منتقد سینما با انتشار مقاله‌ای در خبرآنلاین، انتخاب بازیگران در نقش‌های اصلی را متناسب با توانایی آنان ندانست و به شتاب‌زدگی در تولید بخش‌های جنگی اشاره کرد. همچنین برخی منتقدان به گریم مهراوه شریفی‌نیا در فاز میانسالی و استفاده از عینک برای مسن نشان دادن او انتقاد کردند. در مقابل، برخی کارشناسان بازی حسن پورشیرازی و مهدی سلطانی را از نقاط قوت سریال ارزیابی کردند.

نقد اجتماعی

منتقدان اجتماعی به وجود برخی شعارهای بدون پشتوانه فکری در روند داستان اشاره کردند. مسعود بهبهانی‌نیا نویسنده اثر هدف از ساخت این سریال را آشنایی نسل جدید با حوادث انقلاب و جنگ عنوان کرد. همچنین علی اردستانی در سینماپرس به تحلیل تمثیلی شخصیت‌ها پرداخت و کیمیا را نمادی از انقلاب اسلامی پنداشت.

نقد سیاسی

بهرنگ ملک‌محمدی منتقد سینما در روزنامه رسالت نگاه سریال به انقلاب اسلامی را تقلیل‌گرایانه خواند و نوشت که تقلیل انگیزه‌ها به معمولی‌ترین حد ممکن به تصویر سریال ضربه زده است. همچنین برخی رسانه‌ها به چگونگی تصویرگری نیروهای ساواک و حضور مستشاران آمریکایی اشاره کردند.

حاشیه‌ها

پخش سریال کیمیا با حاشیه‌ها و واکنش‌هایی در شبکه‌های اجتماعی دربارهٔ ناهماهنگی‌های صحنه‌ای همراه شد؛ از جمله مشاهده خودروی پژو ۲۰۶ در یکی از سکانس‌ها، وجود آیفون تصویری و آنتن‌های جدید بر روی پشت‌بام‌ها در مشاهدات تاریخی، و چادر آستین‌دار. محمدرضا شفیعی و جواد افشار این نقدها را سیستم گاف‌گیری رسانه‌ها نامیدند و بر لزوم توجه به مضامین اصلی تأکید کردند. همچنین محمد قوچانی به اشتباه تاریخی در نمایش ویراستاری کتاب پرتوی از قرآن توسط کیمیا اشاره کرد.